Ο ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΪΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ

 

PIER PAOLO PASOLINI

 

Ο ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΪΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ

 

Πολλά νέα πράγματα έχουν συμβεί στον κόσμο φέτος (το 1964), και είναι αρκετά για να αναγκάσουν τον οποιονδήποτε ακαδημαϊκό δάσκαλο να κατεβεί από την έδρα του και να επανεξετάσει τις θέσεις του, να ψάξει να ξαναβρεί την ειλικρίνεια των κρίσεών του. Η ολοένα και πιο δραματική μετάβαση του καπιταλισμού από τον μονοπωλιακό καπιταλισμό στον τεχνοκρατικό καπιταλισμό (δεν ξέρω αν χρησιμοποιώ την ορθή ορολογία...) συνεπάγεται πλήθος μέγα συνεπειών, τις οποίες ουδείς ακόμα γνωρίζει. Το άμεσο και προβλέψιμο αποτέλεσμα (Λένιν) του μονοπωλιακού καπιταλισμού ήταν ο ιμπεριαλισμός (με τη διαλεκτική του οποίου ασχολούμασταν μέχρι χθες, μέχρι και πριν από λίγο). Ερωτάται: ποιό θα είναι το αποτέλεσμα του τεχνοκρατικού καπιταλισμού; Αυτή τη στιγμή θα φαινόταν μάλλον ότι είναι η μεγαλύτερη δύναμη που διαφθείρει τις ελίτ της εργατικής τάξης· ή τουλάχιστον αυτό είναι το εντυπωσιακότερο γεγονός της στιγμής: το μπουμ, η κρίση ανάπτυξης που οδηγεί στη εκβιομηχάνιση και η κεντροαριστερά (τουλάχιστον στην Ιταλία) είναι όλα αντισταθμισμένα εν μέρει (τουλάχιστον στην Ιταλία) από την προοδευτική και ολοένα και πιο εντυπωσιακή αύξηση των κομμουνιστικών ψήφων. Ένα άλλο ορατό και συγγνωστό σημείο είναι η μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ των μεγάλων καπιταλιστικών εθνών και του υπανάπτυκτου κόσμου: η μετάβαση από την ιμπεριαλιστική αποικιοκρατία στη νεοαποικιοκρατία. Η απαισιοδοξία μου με σπρώχνει να βλέπω ζοφερό το μέλλον, εντελώς απαράδεκτο και αβάσταχτο για μια ανθρωπιστική προοπτική – μέλλον που θα κυριαρχείται από έναν νεοϊμπεριαλισμό πραγματικά απρόβλεπτων μορφών.

 

Στο: Vie Nuove», τχ. 42, 15 Οκτωβρίου 1964, σ. 28.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.