Σχόλιο για τα 100 Ερωτικά σονέτα του Νερούδα
Το να γράψεις για μια μετάφραση που είναι γουέρκ ιν πρόγκρες δεν συνηθίζεται, αλλά το διακύβευμα είναι τόσο πασιφανές που και τα ως τώρα μεταφρασμένα είναι αρκετά. Μιλάω για την εν προόδω μετάφραση των σονέτων του Νερούδα από τον Γιώργο Κεντρωτή, που απολαμβάνω εν τη γεννέσει τους σχεδόν κάθε μέρα με τους καινούριους τρόπους των κοινωνικών δικτύων, όπου η δημοσίευση και η αποτίμηση είναι άμεση. Ο συγχωρεμένος ο Ηλίας Ματθαίου που τα μετέφρασε για τις εκδόσεις Γνώση, είχε κοινωνική παρουσία για να τα επιβάλλει, αλλά βρισκόταν σε καθεστώς γλωσσικής οπισθοδρόμησης. Το λεκτικό του ήταν το κατ' εξοχήν ξεπερασμένο από τη Γενιά του 30 στο κρισιμότατο εκείνο σημείο της ερωτικής απέυθυνσης. Η γλώσσα της καύλας άλλαξε από την εποχή του Παλαμά αφηνοντάς τον πίσω σε μια ερωτική γλώσσα της κτηνοτροφίας και της ζωολογίας, ΄όπως και τον Βάρναλη επίσης. Η μετάφραση του Ματθαίου ήταν σαν να ήταν καμωμένη την εποχή του Παλαμά. Ελάχιστα προσήκουσα σε σημερινή χρήση. Για τους μεταφραστές παραμένει πολύτιμη για άλλους λόγους. Στο Νερούδα το λεξιλόγιο της χλωρίδας υπερισχύει αυτού της πανίδας και τα 100 σονέτα διατηρούν τη μορφή των στροφών αλλά δεν έχουν ρίμα. Τα πλήκτρα του πιάνου της μετάφρασης απαιτούν Σοπέν ή μέχρι και κάποιον μουσικό του εμπρεσιονισμού... η ροή υπερισχύει της πίεσης. Η απόλαυση για μένα που έχω πρόχειρο το ισπανικό κείμενο συνίσταται στον βλέπω την επιτυχία των λύσεων... για τους άσπονδους φίλους του μεταφραστή είναι πιστεύω να ψιλοχλωμιάζουν γιατί παίζει όλα τα πλήκτρα του πιάνου της γλώσσας μας. Τέλος πάντων, έρχεται και στο χαρτί πιστευω η πρώτη αξιοπρεπής μετάφραση των 100 ερωτικών σονέτων του Νερούδα στα ελληνικά. Μία τελευταία παρατήρηση ήθους. Κι εγώ κι ο Κεντρωτής ξέραμε τί ήταν και τί δεν ήταν η μετάφραση του Ματθαίου. Αλλά δεν το σχολιάσαμε δημόσια ποτέ. Διότι ως μεταφραστές και όχι ως φιλότεχνοι που μιλάνε για τα κρασιά σαν να ήταν βιβλία και τα βιβλία σαν να ήταν κρασιά, ξέρουμε πως μετάφραση που θα πούμε κακή από τα ισπανικά σημαίνει και την υποχρέωση να την αποκαταστήσουμε, αν και εφόσον οι συγκυρίες το ευνοήσουν. Οι ανυπόμονοι λοιπόν στη σελίδα του Γιώργου Κέντρωτή και οι υπομονετικοί του χάρτου στο βιβλίο που έρχεται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου