ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

 

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΠΝΕΥΜΑ ΟΛΒΙΟ ΚΑΙ ΤΡΙΣΟΛΒΙΟ

MICHELANGELO BUONARROTI

ΠΝΕΥΜΑ ΟΛΒΙΟ ΚΑΙ ΤΡΙΣΟΛΒΙΟ…

Πνεύμα όλβιο και τρισόλβιο, που με ζήλο ζέοντα πιάνεις

και στη ζωή κρατάς την κοντοήμερή μου την καρδιά

και μες στα χίλια τόσα τ’ άλλα τα καλά σου κι εκλεκτά

εμένα, και όχι αρχόντους, χαιρετάς και καλοπιάνεις,

στα μάτια πρώτα αν τό ’κανες, στον νου μου πια το κάνεις:

με κάποιου άλλου τη φωνή μού πρόσφερες παρηγοριά,

κι η ελπίδα φαίνεται έτσι νά ’ναι για τον πόνο μου η γιατρειά,

και αγάλλεται η ψυχή μου με τον πόθο που της βάνεις.

Σ’ εσένα θά ’βρει αυτός που θα μιλάει εν ονόματί μου

το δώρο που (κι αν σφίγγουν μέριμνες) θα σου δωρίσω –

και αυτός που γράφει εδώ σ’ ευχαριστεί και τό ’χει υπόψη.

Μεγάλη καύχηση, τοκογλυφία εγκληματική μου

θε νά ’ταν, ζωγραφίες άθλιες να σου χαρίσω

για την ωραία, για την τόσο δροσερή σου όψη.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΔΕΝ ΞΕΡΩ: ΑΥΤΗ ΕΙΝ᾽ ΤΟΥ ΠΟΛΥΠΟΘΗΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Η ΠΛΗΜΜΗ

MICHELANGELO BUONARROTI

ΔΕΝ ΞΕΡΩ: ΑΥΤΗ ΕΙΝ᾽ ΤΟΥ ΠΟΛΥΠΟΘΗΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Η ΠΛΗΜΜΗ

Δὲν ξέρω: αὐτὴ εἶν᾽ τοῦ πολυπόθητου φωτὸς ἡ πλήμμη

ποὺ ὡς Πλάστη μου τὴν ἀποδέχονται τὰ σωθικά μου;

Ἢ μήπως κάποιο κάλλος ἄλλο λάμπει στὴν καρδιά μου

ποὺ μόλις μετὰ βίας τὸ θυμᾶται τοῦ λαοῦ ἡ μνήμη;

Ἢ λὲς νὰ φέρνουν μπρός μου κάποιον τὰ ὄνειρα ἢ καὶ ἡ φήμη

(στὰ μάτια μου μπροστά, συμμέτοχο στὰ αἰσθήματά μου)

καὶ νὰ μὴν ξέρω τί μοῦ ἀφήνει γιὰ παρηγοριά μου,

γι᾽ αὐτὸ καὶ κλαίω καὶ δὲν ἔχω πιὰ στὸν κόσμο στίμη;

Ἀλλὰ ὅ,τι νιώθω καὶ ζητῶ, κι ἂν εἶναι, ναί, ὁ ὁδηγός μου,

δὲν εἶναι (φεῦ!) ἐδῶ, ὄχι — κι οὔτε ξέρω ποῦ ᾽χει πάει,

παρ᾽ ὅλο ποὺ μοῦ δεῖξαν κι ἄλλοι ποῦ ᾽ναι τὰ παλάτια.

Αὐτὸ συμβαίνει, κύριε, ἀπ᾽ ὅταν σὲ πρωτόδα! Δῶσ᾽ μου

γλυκὸ ἢ πικρὸ ἕνα ναὶ ἢ ἕνα ὄχι, νὰ μὲ παρακινάει!

Τὸ καρτερῶ — μακάρι, ἄχ, νά ᾽ναι τὰ δικά σου μάτια!

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

Ω ΔΙΑΝΟΙΑ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΚΑΘΡΕΦΤΙΖΕΙ

MICHELANGELO BUONARROTI (1475-1564)

Ω ΔΙΑΝΟΙΑ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΚΑΘΡΕΦΤΙΖΕΙ

Ω διάνοια ευγενική που φαίνεται να καθρεφτίζει

το αγνό σου πνεύμα, το όμορφο και αγαπητό, ποιά φύση

μπορεί… ποιός ουρανός μπορεί να μας φιλοτεχνήσει

μοναδικό έργο που των άλλων τα έργα εξευτελίζει;

Χαριτωμένη ω διάνοια, όπου ο καθένας μας ελπίζει

να βρει (όπως, άλλωστε, η όψη σου μας τό ’χει μαρτυρήσει)

οίκτο, έρωτα και σπλάχνος (: ό,τι πιο ακριβό στη ζήση) –

σ’ εσέ το κάλλος όλα, και ενωμένα, σ’ τα δωρίζει!

Μ’ αιχμαλωτίζει ο έρως, το δε κάλλος σου με δένει·

το σπλάχνος και ο οίκτος, που ’χουν βλέμματα γλυκά, να πάρω

ανάσα ελπίδας στην καρδιά μού δίνουν, και στη σκέψη.

Ποιός νόμος, ποια κυβέρνηση στον κόσμο προλαβαίνει;…

ποιά βία, ποιά ισχύς θε να εμπόδιζε, αχ, τον μαύρο χάρο

τέτοιο ωραίο έργο και καλό απ’ το να το καταστρέψει;

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

********************

SPIRTO BEN NATO, IN CU’ SI SPECCHIA E VEDE

Spirto ben nato, in cu’ si specchia e vede
nelle tuo belle membra oneste e care
quante natura e ’l ciel tra no’ può fare,
quand’a null’altra suo bell’opra cede:

spirto leggiadro, in cui si spera e crede
dentro, come di fuor nel viso appare,
amor, pietà, mercé, cose sì rare,
che ma’ furn’in beltà con tanta fede:

l’amor mi prende e la beltà mi lega;
la pietà, la mercé con dolci sguardi
ferma speranz’ al cor par che ne doni.

Qual uso o qual governo al mondo niega,
qual crudeltà per tempo o qual più tardi,
c’a sì bell’opra morte non perdoni?

Ω ΝΥΧΤΑ, Ω ΕΣΥ ΓΛΥΚΙΑ, ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΩΡΑ, ΑΝ ΚΑΙ ΑΜΑΥΡΗ

MICHELANGELO BUONARROTI (1475-1564)

Ω ΝΥΧΤΑ, Ω ΕΣΥ ΓΛΥΚΙΑ, ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΩΡΑ, ΑΝ ΚΑΙ ΑΜΑΥΡΗ

Ω νύχτα, ω εσύ γλυκιά, καλή μας ώρα, αν και αμαυρή,

στο τέλος της ημέρας τα έργα εμψυχείς με ειρήνη!

Αυτός που σε ανυμνεί καλώς ποιεί που σε διακρίνει·

κι αυτός που σε τιμά έχει νου γενναίο και υγιή.

Τις κουρασμένες σκέψεις ακυρώνεις στη στιγμή

ξαπλώνοντάς τες σε ίσκιους τρίσβαθους μες στη γαλήνη·

με των ονείρων τα φτερά με κουβαλάς στη δίνη

επάνω των υψών που η διάνοιά μου επιποθεί.

Ω εσύ ίσκιε του θανάτου, μες στη νυχτιά ημερεύεις

τις δυστυχίες που οι άνθρωποι απιθώνουν στην καρδιά τους –

το φάρμακο είσαι το ύστατο, των μόχθων η ωραία λήξη.

Συ το άρρωστο σαρκίο μας… μονάχα εσύ γιατρεύεις·

τα δάκρυά μας μάς στεγνώνεις· αίρεις τους καμάτους·

κι απ’ όσους ζουν καλά αφαιρείς την πάσα οργή ή και πλήξη.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

********************

O NOTTE, O DOLCE TEMPO BENCHÉ NERO

O notte, o dolce tempo, benché nero,
con pace ogn’ opra sempr’ al fin assalta;
ben vede e ben intende chi t’esalta,
e chi t’onor’ ha l’intelletto intero.

Tu mozzi e tronchi ogni stanco pensiero;
ché l’umid’ ombra ogni quiet’ appalta,
e dall’infima parte alla più alta
in sogno spesso porti, ov’ire spero.

O ombra del morir, per cui si ferma
ogni miseria a l’alma, al cor nemica,
ultimo delli afflitti e buon rimedio;

tu rendi sana nostra carn’ inferma,
rasciughi i pianti e posi ogni fatica,
e furi a chi ben vive ogn’ira e tedio.

ΚΙ ΑΝ ΤΟ ΒΑΡΥ ΣΦΥΡΙ ΜΟΥ ΤΙΣ ΣΚΛΗΡΕΣ ΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ ΧΥΜΑ

MICHELANGELO BUONARROTI (1475-1564)

ΚΙ ΑΝ ΤΟ ΒΑΡΥ ΣΦΥΡΙ ΜΟΥ ΤΙΣ ΣΚΛΗΡΕΣ ΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ ΧΥΜΑ

Κι αν το βαρύ σφυρί μου τις σκληρές τις πέτρες χύμα

σμιλεύει, δίνοντάς τους κάθε ανθρώπινη μορφή,

όπως του γλύπτη η χειρ κελεύει και όπως το οδηγεί

πού να βαδίσει, αυτό δεν έχει το δικό του βήμα.

Μα τ’ άλλο το σφυρί, το εν ουρανοίς, ο Πλάστης κτήμα

του κάλλους τό ’χει κάμει, να ομορφαίνει πιο πολύ.

Εδώ, στη γη, σφυρί βοηθάει πάντα το σφυρί,

και μόνο απ’ τις κοινές σφυριές προκύπτει τέλειο σχήμα.

Τα πιο γερά σφυροκοπήματα θα σου τα δώσει

όσο ψηλότερα έχει ανέβει η σφύρα στο χαλκείο

Γι’ αυτό και το σφυρί μου στην αθανασία ας τείνει...

Κι Εκείνον ας παρακαλέσει να το τελειώσει!

Τι μόνο αν του σταθεί αρωγός του το σφυρί το θείο,

θα γίνει τέλειο, αφού στη γη έχει πια μονάχο μείνει.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

********************

SE ’L MIE ROZZO MARTELLO I DURI SASSI

Se'l mie rozzo martello i duri sassi

forma d'uman aspetto or questo o quello,

dal ministro, ch'el guida iscorgie e tiello,

prendendo il moto, va con gli altrui passi:

Ma quel divin, ch'in ciela alberga e stassi,

altri, e sè più, col proprio andar fa bello;

e se nessun martel senza martello

si può far, da quel vivo ogni altro fassi.

E perchè 'l colpo è di valor più pieno

quant' alza più se stesso alla fucina,

sopra 'l mie, questo al ciel n'è gito a volo.

Onde a me non finito verrà meno,

s' or non gli dà la fabbrica divina

aiuto a farlo, c' al mondo era solo.

Σ’ ΕΣΕΝΑ ΕΜΕΝΑ ΒΛΕΠΩ...

MICHELANGELO BUONARROTI (1475-1564)

Σ’ ΕΣΕΝΑ ΕΜΕΝΑ ΒΛΕΠΩ...

Σ’ εσένα εμένα βλέπω· και φωνάζω από μακριά οιστρη-

λατούμενος στον ουρανό, μιας κι ήρθα από ’κει πάνω

Κι αφού το κάλλος σου με δόλωσε, σ’ εσένα φτάνω

ψηλά, σαν ψάρι κι εγώ που πήγε να πιαστεί στ’ αγκίστρι.

Αν μια καρδιά κοπεί στα δυό, θα δείχνει δεν θα δείχνει

πως ζεί· μα εσέ σ’ το δείξαν και τα δυό της τα κομμάτια.

Το ξέρεις: ό,τι λίγο μένει νά ’μαι δεν το ορίζω.

Δυό πράγματα αν ζητά η ψυχή, του πρώτου ψάχνει τα ίχνη·

να ζήσω αν θέλω, πρέπει ν’ αγαπώ τα δυό σου μάτια –

τι εγώ είμαι ξύλο απλό, ενώ εσύ ’σαι ξύλο και πυρ αείζωο.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

********************

DI TE ME VEGGO E DI LONTAN MI CHIAMO

Di te me veggo e di lontan mi chiamo
per appressarm’al ciel dond’io derivo,
e per le spezie all’esca a te arrivo,
come pesce per fil tirato all’amo.

E perc’un cor fra dua fa picciol segno
di vita, a te s’è dato ambo le parti;
ond’io resto, tu ’l sai, quant’io son, poco.
E perc’un’alma infra duo va ’l più degno,
m’è forza, s’i’ voglio esser, sempre amarti;
ch’i’ son sol legno, e tu se’ legno e foco.