ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ

Λουλούδια φέρετρα και υγρασία
Είναι πικρό τα οργανικό τα’ αλάτι
Την ώρα που τα’ αμάξια περιμένουν πελατεία
Στη στρογγυλή πλατεία
Κι ο κόσμος κάνει υπομονή

Λουλούδια σύννεφα χοντρά βιβλία
Είκοσι χρόνια σκορπισμένα
Στα χαμένα
Κι αυτοί που σου σπρώξαν το χέρι
Στο στόμα τώρα βάλαν βουλοκέρι
Και σταμάτησαν κάθε ομιλία

Λουλούδια, σινεμά, χοντρά βιβλία…

Ιούνιος 1953

Από το βιβλίο, Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία. Αθήνα 1985, σελ. 17.

ΕΛΕΓΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΕΛΕΓΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Τώρα θα πω το πιο βαρύ:

Εκείνοι που φύγαν πριν αισθανθούν
Τη χαρά του δέντρου που βλέπει να μεγαλώνει
Να βγάζει κλαδιά και φύλλα μέρα τη μέρα
Πριν κατοικήσουν το σπίτι, ένα ήσυχο σπίτι στο πλάι
της θάλασσας

Εκείνοι που φύγαν πριν να μιλήσουν
Αυτά που θά ’θέλαν να πουν
Εκείνοι που κόπηκε η σκέψη τους
Στη μέση απ’ την αρρώστια
Που σαπίζει το κρέας ή χαλνά το αίμα
Ή εκείνοι που μείναν στα βαθιά φαράγγια της Ασίας
Δίχως την αφή της γυναίκας στα μέλη τους που τέλειωσαν
Εκείνη που προπορεύονταν εξακόσια φεγγάρια
Παχιά σύννεφα σκεπάζουν το πρόσωπό τους
Οι πράζεις τους κοιμούνται στη χώρα των λωτοφάγων.

Ιούνιος 1953

Από το βιβλίο, Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία. Αθήνα 1985, σελ. 16.

ΛΕΥΚΟΣ ΙΠΠΟΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΛΕΥΚΟΣ ΙΠΠΟΣ

Οι καλπασμοί σπαθιών αιχμές
Απ’ του εδάφους τις σχισμές
Διάχυτος βόγκος στον αέρα
Μετράει το φως κλείνει τη μέρα
Οι άγκυρες του πληγωμένου σκάφους
Ίδιοι σταυροί πάνω στους τάφους

Απρίλης 1953

Από το βιβλίο, Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία. Αθήνα 1985, σελ. 15.

ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ

Συνοικίες στα νοτιοδυτικά
Συνοικίες ντυμένες κουρέλια
Σχήματα καπνού σου κλείνουμε τις πύλες του ουρανού
Συνοικίες στα νοτιοδυτικά
Σουρούπωσε και σκίζονται
Στα στήθη της σιωπής σου
Σεληνιακά πετρώματα
Σεντόνια δίχως πτώματα
Σοβάδες πλίνθοι χώματα
Στην πόρτα της ντροπής σου.

Δεκέμβρης 1952

Από το βιβλίο, Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία. Αθήνα 1985, σελ. 14.

ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ

ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Κλείστε τα φώτα
Σφαλίστε την πόρτα
Κλειστά τα παράθυρα
Κι ανοίχτε το ραδιόφωνο που παίζει εμβατήρια.

Φέρτε τους τοίχους και βάλτε κρέπια
Μαζέψτε ψωμιά και κάντε παξιμάδια
Χοντρέμποροι συνάξανε τα λάδια
Εμείς θα φάμε ψάρια με τα λέπια.

Νοέμβρης 1952

Από το βιβλίο, Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία. Αθήνα 1985, σελ. 13.

Ο ΕΞΩΣΤΗΣ ΒΛΕΠΕΙ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ

FRANCISCO BRINES

[Ο ΕΞΩΣΤΗΣ ΒΛΕΠΕΙ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ]

Ο εξώστης βλέπει στον κήπο. Οι μάντρες χαμηλές

κι ευχάριστες. Μισόκλειστη η μεγάλη καγκελόπορτα.

Μπαίνει ένας άντρας δίχως φως και περπατάει πάνω

στα κλώνια του γιασεμιού, τρίζουν τα πόδια του,

πουθενά δεν κοιτάζει. Τί Σεπτέμβρης

σκεπάζει τη γη, νάρδοι μεγαλώνουν αργά,

κι ανεβαίνουν τα περιστέρια με τα φτερά

ο αέρας, ο ήλιος κι η θάλασσα στο βάθος αναρρώνει.

Ο αέρας πια δεν καίει. Ποτίζουν αργοκίνητα

τα βήματα που κάνει το νερό, όλες οι άσπρες πικροδάφνες

υποκύπτουν. Παίρνουν ύψος τα έντομα

για να ζήσουν στα φύλλα. Ακουμπάει

η γενειάδα στο στήθος κι εκείνος συνεχίζει

δίχως φως να περπατά. Όλα νεκρά τ’ αφήνει, μαύρα

πτηνά τ’ ουρανού, πεσμένα φύλλα

και κομμένο στον πάγο το νερό κοντοστέκεται.

Ο κήπος είναι πενιχρός και ήδη κατοικεί

η απουσία σα να επρόκειτο

για μια καρδιά, εκεί που ήταν ένας γόνιμος τόπος.

Περνάει την ελάχιστη πόρτα. Απ’ τα χωράφια

φτάνουν ουρλιαχτά και μια ψυχρή σκιά

εισδύει στον εξώστη κι υπάρχει μια πνοή

πανίσχυρη θανάτου. Είναι το σπίτι

που αρχίζει να καταρρέει, έρημο και υγρό.

Μετάφραση: Τάσος Δενέγρης.

Από το βιβλίο: Francisco Brines, «Ποιήματα της παλιάς ζωής», εισαγωγή – μετάφραση Τάσος Δενέγρης, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2000, σελ. 11 επ.

ΠΩΣ ΝΑ ΜΙΛΗΣΩ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΣΟΥ ΜΕ ΦΩΝΕΣ;

OCTAVIO PAZ


ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ

Σκιά, τρεμάμενη σκιά των φωνών.
Ο μαύρος ποταμός πνιγμένα μάρμαρα τραβάει.
Για τον σφαγμένο αέρα τί να πω,
για τα ορφανά φωνήεντα
για τ’ όνειρο πώς να μιλήσω;

Σκιά, τρεμάμενη σκιά των φωνών.
Μαύρη σκάλα φλεγόμενα κρίνα.
Πώς να τα πω τα ονόματα, τ’ αστέρια
τ’ άσπρα πουλιά των νυχτερινών πιάνων
και το στιλέτο της σιωπής;

Σκιά, τρεμάμενη σκιά των φωνών.
Αγάλματα στο φεγγάρι λιπόθυμα.
Πώς να πω, καμέλια,
ελάχιστο λουλούδι μέσα στα λουλούδια,
πώς να πω για τη λευκή σου γεωμετρία;

Όνειρο,
πώς να μιλήσω τη σιωπή σου με φωνές;



Από το βιβλίο: Οκτάβιο Παζ, «Η πέτρα του ήλιου και άλλα ποιήματα», μετάφραση: Τάσος Δενέγρης, Ίκαρος, Αθήνα 1993, σελ. 15.


*****************************


NOCTURNO

Sombra, trémula sombra de las voces.
Arrastra el río negro mármoles ahogados.
¿Cómo decir del aire asesinado,
de los vocablos huérfanos,
cómo decir del sueño?

Sombra, trémula sombra de las voces.
Negra escala de lirios llameantes.
¿Cómo decir los nombres, las estrellas,
los albos pájaros de los pianos nocturnos
y el obelisco del silencio?

Sombra, trémula sombra de las voces.
Estatuas derribadas en la luna.
¿Cómo decir, camelia,
la menos flor entre las flores,
cómo decir tus blancas geometrías?

¿Cómo decir, oh Sueño, tu silencio en voces?

ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΚΑΝΕΙ Ν' ΑΓΑΠΟΥΝ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ


ΠΑΛΙ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ

Εσύ δεν ξέρεις για το ποίημα
Εκείνο σε γνωρίζει
Για σένα λειτουργεί και ζει χωρίς εσένα
Το ποίημα ζει
Χωρίς κανέναν και για όλους.

Σε λεπτομέρειες δεν μπορώ να μπω
Κι αυτά που λέω
Αν θέλεις μόνο τα προσέχεις
Όμως το ποίημα
Να το φοβάσαι αν δεν μπορεί να τ’ αγαπάς
Κι αν τ’ αγαπάς
Ελπίδα να μην έχεις πως θα σ’ αγαπά κι αυτό
Γιατί το ποίημα
Τους άλλους κάνει ν’ αγαπούν
Να τυραννιούνται ή να ξεσηκώνονται
Κι αυτό
Πετά σαν αιτός σε Ανατολή
Και φεύγει.


18 Δεκεμβρίου 1975.



Από το βιβλίο: Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία, Αθήνα 1985, σελ. 126.

ΠΛΗΡΗΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ


BOSSA NOVA

Οδός Ακαδημίας
Οδός Αντινομίας
Οδός Αστυνομίας
Οδός Ασυδοσίας
Οδός Άγουσα εις τον Άδην
Οδός κατάλληλος δια βάδην
Οδός Αγίων Ασωμάτων
Πλήρης χωμάτων και πτωμάτων.


27 Ιανουαρίου 1966



Από το βιβλίο: Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», Ύψιλον / βιβλία, Αθήνα 1985, σελ. 39.

ΛΑΙΜΗΤΟΜΟΣ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ


ΜΑΥΡΟ ΑΓΚΑΘΙ

Και ξαφνικά την είδα
Γάτα με το κεφάλι μέσα στα σκουπίδια
Κι αμέσως γράφτηκε εικόνα
Που βγήκε από τα σκοτεινά
Μπουντρούμια της ψυχής μου
Πως είν’ εκείνη
Η μυστηριώδης
Ατλαντική
Άστραψε κάτι μέσα μου
Μια φλογερή χαρά
Πως ήμουν δήμιος
Και το μισάνοιχτο των σκουπιδιών καπάκι
Λαιμητόμος.

Και να σκεφτεί κανείς
Πως η αγάπη
Άδολη λένε πως είναι
Σαν τις γλαδιόλες
Ή σαν τα νήπια που αρμενίζουν μες στις κούνιες
Βαρκούλες φωτεινές στον ουρανό


30 Μαρτίου 1975



Από το βιβλίο: Τάσος Δενέγρης, «Ακαριαία», ύψιλον / βιβλία, Αθήνα 1985, σελ. 115.

ΙΠΑΝΕΜΑ

ΤΑΣΟΣ ΔΕΝΕΓΡΗΣ


ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ BOSSA NOVA

Με κύκλους προχωρείς
Κατεβαίνεις
Ελικοειδώς
Υπερίπτασαι και η πόλη
Δε σε χωρά
Κι ούτε πόλη καμιά
Να δεχτεί μπορεί την αρμονία σου.

Το φόρεμά σου λαχανί
Τα δάχτυλά σου εξαρθρωμένα
Φτερά παγωνιού
Η θερμοκρασία σου 21.

Προστάτεψε τον εαυτό σου
Και μη πεθάνεις ποτέ
Γυναίκα της Ιπανέμα
Πνεύμα του αέρα.


23 Νοεμβρίου 1969



Από το βιβλίο: Τάσος Δενέγρης, «Το αίμα του λύκου», Εγνατία, Θεσσαλονίκη 1978, σελ. 19.