ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΕΚΕΙΝΟ…

ALEKSANDAR VUČO

ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΕΚΕΙΝΟ…

Το βράδυ εκείνο, που άρχισε μ’ ένα ματωμένο ηλιοβασίλεμα και τελείωσε με γαλήνια και τελείως άκακα αστέρια, τα πάντα βρίσκονταν σε αταξία. Αμαξοστοιχίες ξεμπούκαραν συνέχεια από τους σταθμούς και έτρεχαν σαν τρελές χωρίς επιβάτες. Θέατρα και σινεμάδες — δεν είχανε μέσα ψυχή.

          Ο κόσμος στους δρόμους αγνοούσε τους γνωστούς του. Στις σκιές του εσπερινού φωτός κάτι άνθρωποι έμοιαζαν με τρωκτικά που κάνανε σάλτους, κάτι άλλοι ήσαν σάμπως αιχμηρά όργανα χειρουργών, και άλλοι πάλι έπαιρναν αλλόκοτα σχήματα — σού ’διναν πάνω-κάτω την εντύπωση σκελετών από πουλιά ή σπάνια ψάρια.

          Ένας άντρας, που κανείς δεν τον ήξερε, κολύμπαγε στη μέση του ποταμού ακολουθώντας τα ίχνη της σελήνης που έλαμπε. Και αυτό που θα συνέβαινε το περίμεναν όλοι.

          Κοντά στα μεσάνυχτα η θύελλα πλάκωσε ορμητική από το δάσος κι έπεσε πάνω στην περιπολία που πέρναγε πάνω απ’ τις στέγες των σπιτιών μας.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΜΠΡΙΟΝΙ

RADOVAN IVSIĆ

ΜΠΡΙΟΝΙ

(για την Αννί)

Τα ελάφια είναι πεταλούδες
οι πεταλούδες είναι ψάρια
τα ψάρια είναι ξαστεριά
η ξαστεριά είναι θάνατος
ο θάνατος είναι πορτοκάλι
το πορτοκάλι είναι ηφαίστειο
το ηφαίστειο είναι σανός
ο σανός είναι ελέφαντας
ο ελέφαντας είναι πνιγμός
ο πνιγμός είναι γέλιο
το γέλιο είναι βουνό
το βουνό είναι δαχτυλίδι
το δαχτυλίδι είναι μοναξιά
η μοναξιά είναι άμμος
η άμμος είναι τροχός
ο τροχός είναι σεισμός
ο σεισμός είναι τσίνορα
τα τσίνορα είναι καταρράχτης
ο καταρράκτης είναι αμόνι
το αμόνι είναι μνήμες
οι μνήμες είναι κόκκινο
το κόκκινο είναι μαστίγιο
το μαστίγιο είναι τέλος
το τέλος είναι μέλι
το μέλι είναι σύννεφο
το σύννεφο είναι το άπειρο
το άπειρο είναι άπειρο

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΗΣΗ

VASKO POPA

Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΗΣΗ

Άσε μας να πετάξουμε

Έξω από το αθεμελίωτο παλάτι σου

Νεόκοπα άστρα μου είστε

Κάτω απ’ τον θόλο του κρανίου μου

Ποιός σας κρατάει πετάξτε

Άσε να γκρεμιστούμε

Το κάθε πέταγμα μάς φέρνει πίσω στο παλάτι

Πουλιά μου εδώ σας θέλω

Για κόψτε τα φτερά

Νά ’ναι το πέταγμά σας λεύτερο

Μετάφραση: Έλλη Σκοπετέα.

Από το βιβλίο: Βάσκο Πόπα, «Ποιήματα», μετάφραση Έλλη Σκοπετέα, Κέδρος, Αθήνα 1979, σελ. 99.

ΑΛΕΞΑΝΤΑΡ ΒΟΥΤΣΟ!

ALEKSANDAR VUČO (1897-1985)


HUMOR ZASPALO

Svu noć kroz usta ulice
Curila spavaća kafa
Svu noć se u postelji nemira
Pod obrvom krvave tamnice
Na panterskim rukama babice
Porađala trula žirafa

Jedno je dete u vosku
Najnižeg varoškog rafa
Glodalo bačenu kosku

Jedno bi dete moglo
(Kada bi samo smelo)
Da zakolje čitavo selo

Svu noć sam pod skutom stanice
Sa plućima od bele hartije
Čekao zakusku srca...

Jedno je drvo na drumu
Krvlju koja iz očiju štrca
Čuvalo užasnu šumu
Na ledeno lenjim minama
na pesnici ledeno lenjih požara

Jedno bi drvo na drumu
Moglo (kada bi htelo)
Da zapali čitavu šumu

ΤΕΡΜΑ Ο ΦΛΥΑΡΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ

VASKO POPA


[ΤΕΡΜΑ Ο ΦΛΥΑΡΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ]

Τέρμα ο φλύαρος θάνατος τέρμα η γλυκιά σαβούρα
Δεν ακούω τίποτα δεν ξέρω τίποτα
Τέρμα τα πάντα τέρμα

Τέρμα θα πω στερνή φορά
Χώμα το στόμα θα γεμίσω
Θα σφίξω τα δόντια

Να ξεκόψω μυαλορουφήχτρα
Να ξεκόψω μια για πάντα

Έτσι όπως είμαι όρθιος θα σταθώ
Δίχως κλαδιά δίχως κορφή και δίχως ρίζες
Πάνω μου θα ακουμπήσω
Στα καρούμπαλά μου

Μέσα σου θα γενώ ο ασπάλαθος
Το μόνο που μπορώ να ‘μαι μέσα σου
Σε σένα ζαβολιάρα σε σένα άσχετη

Μη σώσεις και γυρίσεις


Μετάφραση: Έλλη Σκοπετέα.

ΝΤΕΖΑΝΚΑ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ!

DESANKA MAXIMOVIĆ (1898-1993)


NASA TAJNA

O tebi neću govoriti ljudima.
Neću im reći da li si mi samo
poznanik bio, ili prijatelj drag;
ni kakav je, ni da li je
u našim snovima i žudima
dana ovih ostao trag.

Neću im reći da li iz osame,
žeđi, umora, ni da li je ikada
ma koje od nas drugo volelo;
niti srce naše
da li nas je radi nas
ili radi drugih
kadgod bolelo.

Neću im reći kakav je sklad
oči naše često spajao
u sazvežđe žedno;
ni da li sam ja ili si ti bio rad
da tako bude -
ili nam je bilo svejedno.

Neću im reći da li je život
ili od smrti strah
spajao naše ruke;
ni da li zvuke
smeha voleli smo više
od šuma suza.

Neću im reći ni jedan slog jedini,
šta je moglo, ni da li je moglo nešto,
da uplete i sjedini
duše naše kroz čitav vek;
ni da li je otrov ili lek
ovo što je došlo
onome što je bilo.

Nikome neću reći kakva se
zbog tebe pesma događa
u meni večito:
da li opija toplo
kao šume naše s proleća;
ili tiha i tužna
ćuti u meni rečito.
O, nikome neću reči
da li se radona ili boleća
pesma događa u meni.

Ja više volim da prećutane
odemo ona i ja
tamo gde istom svetlošću sja
i yora i noć i dan;
tako gde su podjednako tople
i sreća i bol živa;
tamo gde je od istog večnog tkiva
i čovek i njegov san.



Το υλικό της ανάρτησης μάς το έστειλε η εικονιζόμενη φίλη του ιστολογίου κ. Audrey Tautou.

ΕΝΕΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΤΣ!

ENES KURTOVIĆ (1969)


SUSRET SA PABLOM PIKASOM

Sanjao sam ga na konvenciji
Komunističke partije neke države.
Mislim da bi Čile bio najprikladniji
u ovom kontekstu.

U jednom oku Pacifik,
u drugom Atlantik.
Na licu ukrštenica od bora
(dva vodoravno – ljubav)
oko vrata akreditacija ispisana arapskim pismom

Uz dozu prirodne flegme
gledao me kao što se gledaju
apstraktne slike kad zamišljamo
kako bi izgledale obješene naopačke

Prišao mi je kao da prilazi Marie-Therese Walters
i u povjerenju mi prošaptao na bosanskom:
«Znam da se komunistkinje najbolje jebu
ali ti ipak moraš misliti na reference.»

Na te njegove riječi shvatim
da mi je cijelo vrijeme otkopčan šlic.



Το υλικό της ανάρτησης μάς το έστειλε η εικονιζόμενη φίλη του ιστολογίου κ. Amber Tamblyn.

ΡΑΝΤΜΙΛΑ ΛΑΖΙΤΣ!

RADMILA LAZIĆ (1949)


ТАКВЕ ПЕСМЕ ПИШЕМ

Требало би да имам новог љубавника,
Овог да се ратосиљам
Као конзерве којој је истекао рок употребе.

Требало би брзо кола да возим
Кроз прозор коса да ми вијори
Као код какве Розамунде
Што на коњу језди.
Такве песме пишем.

Требало би до подне да спавам,
Да се излежавам на широком кревету
Као полегло жито по ''мајчици'' земљи.
Требало би да не марим за време;
Да не каскам, да не журим.
Да испијам дан за даном, до дна – наискап!
Ноћ по ноћ, као цигарету за цигаретом.
Па, опушке – под потпетицу!
Речи на жар. Врућицу у песме.
Такве песме пишем.

Требало би уску хаљину да носим.
Рамена крзном да огрћем.
На високе штикле да се пењем.
Да се нафракам и накинђурим,
Као божићна јелка –
Да ме не препозна ни рођена мајка.

Требало би да сам ведра, насмејана, заводљива.
Да певам и плешем до три изјутра.
Да сам свесна својих женских дражи
Кад ми какав пастув приђе.
Такве песме пишем.

Требало би да ме не дотичу
Жаоке, бодље, бумбара и оса.
Марамицом као кап зноја са чела
Да обришем сваку бору, бригу.

Требало би да имам довољно лове
За кирију, порез и још приде.
Лова добро дође кад понестане осталога.
Кад затуре се пољупци, кад исцуре речи.
С ловом могу дисати на кредит!

Требало би тело своје да сунчам
На каквој стени,
Далоко од докова Суноврата.
Требало би из земље Апатије
У земљу Жеља да емигрирам,
Све да желим ничег да се не одричем.

Требало би у миришљавој пени да се купам
Жилет вени да примичем.

Такве песме пишем.



Το υλικό της ανάρτησης μάς το έστειλε η εδώ πρώτη εικονιζόμενη φίλη του ιστολογίου κ. Carla Gugino.

ΧΑΣΜΗΜΑΤΑ

VASKO POPA (1922-1991)


ΧΑΣΜΟΥΡΗΤΟ ΧΑΣΜΟΥΡΗΜΑΤΩΝ

Ήταν κάποτε ένα χασμουρητό
Ούτε κάτω από ουρανίσκο ούτε κάτω από καπέλο
Ούτε σε στόμα ούτε σε τίποτα

Ήταν από τα πάντα μεγαλύτερο
Μεγαλύτερο από το μέγεθός του

Από καιρό σε καιρό
Σκοτάδι αμβλύ σκοτάδι απελπισμένο
Άστραφτε εδώ κι εκεί απ’ την απελπισιά
Άστρα σού λέει ο άνθρωπος

Ήταν κάποτε ένα χασμουρητό
Ανιαρό όπως κάθε χασμουρητό
Και φαίνεται κρατάει ακόμα



Μετάφραση: Έλλη Σκοπετέα.
Από το βιβλίο: Βάσκο Πόπα, «Ποιήματα», Μετάφραση Έλλη Σκοπετέα, β΄ έκδοση, Κέδρος, Αθήνα 1979, σελ. 79.

ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ Ο ΤΖΟΡΤΖΕ ΜΠΑΛΑΣΕΒΙΤΣ

ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ Ο DJORDJE BALAŠEVIĆ


NE VOLIM JANUAR

Ne volim januar ni bele zimske vragove.
U svakom snegu vidim iste tragove,
tragove malih stopa, broj trideset i ko zna,
kako polako odlaze.

Više ne prolazim ulicom Dositejevom
i nemam pojma kad neko pita gde je to.
Tih dvesta šest koraka dužinom tog sokaka
nikad ja nisam brojao.

Nisam te nikad čuvao,
nisam te nikada mazio, pazio.
Tvoju sam ljubav gazio,
svemu smišljao broj.

Nisam te nikad štedeo
i nisam umeo stati ni ostati.
šta ce od mene postati,
mali anđele moj?

Ne gledam filmove iz ranih sedamdesetih,
dosta je suza i rastanaka nesretnih.
Ko takve stvari snima? Baš čudnog sveta ima,
tako se lako rasplaču.

Nisam te nikad čuvao,
nisam te nikada mazio, pazio.
Tvoju sam ljubav gazio,
svemu smišljao broj.

Nisam te nikad štedeo
i nisam umeo stati ni ostati.
šta ce od mene postati,
mali anđele moj?

ΟΣΚΑΡ ΝΤΑΒΙΤΣΟ!

OSKAR DAVIČO / Оскар Давичо (1909-1989)


CELIJA

Celija smradna, celija gadna.
Majko, majcice draga,
Tvoja draganja, neznog majkanja
Zeljan sam. Izdaje snaga.

O, majko, muke. Ako me ruke
Tvoje mrtvoga prime
Hoce li suze, pasti na uze,
Hoces li reci: Sine?

- Sine, kuni me. Skote zivote,
Uze mi sve moje drago.
Mozda je krao, mozda je klao,
Ipak, moje je blago.

Ne, nisam krao, ja nisam klao,
Za slobodu ja sam bio,
Za slobodu vecu, za ljudsku srecu
Za zivot o kom sam snio.

Za zivot mio o kom sam snio
U borbi ja sam pao,
Za bolji zivot crni se covot,
Za zivot, zivot sam dao.



Το ποίημα και το υλικό της ανάρτησης μάς τα έστειλε ο διακεκριμένος φίλος του ιστολογίου κ. Darko Covačević.

ΚΑΗΚΕ

VASKO POPA (1922-1991)


ΤΟΥ ΙΧΝΕΥΤΗ

Κάποιος μπαίνει δίχως να χτυπήσει
Μπαίνει σε κάποιου τό ’να αυτί
Και του βγαίνει απ’ τ’ άλλο

Μπαίνει με βήμα σπίρτου
Βήμα αναμμένου σπίρτου
Μες στο κεφάλι γυρνοβολάει

Είν’ ο μάγκας

Κάποιος μπαίνει δίχως να χτυπήσει
Μπαίνει σε κάποιου τό ’να αυτί
Και δεν του βγαίνει απ’ τ’ άλλο

Αυτός κάηκε




Από το βιβλίο: Βάσκο Πόπα, «Ποιήματα», μετάφραση Έλλη Σκοπετέα, Κέδρος, Αθήνα 1979, σελ. 30.