Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΡΙΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΡΙΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΜΟΥ



ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΜΟΥ


Ευχαριστώ πολύ τη Λητώ Αλεξάκη, τη Φωτεινή Καρλάφτη, την Ασπασία Βεργοπούλου, τη Μαρία Διμελή, τη Μαρία Πετάση και τον Παναγιώτη Παπαδημητρίου για την τιμητική για το μεταφρατικό έργο μου εργασία τους που δημοσιεύθηκε στὸν τρίτο τόμο της επιθεώρησης "Επτάνησος Πολιτεία".

Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥΔΑ


 

Μιλούσε με κλειστά τα μάτια... άλλα επισήμανε εκείνος, άλλα είχα επισημάνει εγώ όταν το άκουσα για να ακριβολογήσω... Του πήρα και την πληροφορία ότι ο Νερούδα τον έστρεψε στην ποίηση. Τη ζωή μου ομολογώ την έζησα... τελευταία καταγραφή του Νερούδα πέντε μέρες πριν πεθάνει... Ταυτοχρόνως βιβλιογραφική εισαγωγή σε όλους τους ως τώρα μεταφραστές του Νερούδα, διαβάζεις τις σημειώσεις των παραπομπών και τα έχει όλα. Καμιά διακοσαριά λήμματα για όλα τα αναφερόμενα πρόσωπα και διασύνδεση του βιβλίου με τον διαδικτυακό τόπο του μεταφραστή όπου υπάρχουν διακόσιες σελίδες μεταφρασμένα ποιήματα. Ο μεταφραστής είναι ακοίμητος γι αυτό και μας πληροφόρησε ότι το βιβλίο με τίτλο Η ζωή μου είχε κυκλοφορήσει σε μετάφραση δύο τόμων αγνώστων λοιπών στοιχείων τον καιρό του μπουμ του Νερούδα μετά το θάνατό του στην Ελλάδα. Κι επειδή ο μεταφραστής πάει κατά το ύφος του προς μετάφρασιν η γλώσσα απλή αλλά ζουμερή και κατάλληλη για ανάγνωσμα στο δημοτικό σχολείο... Όποιος θέλει εισαγωγή και μπούσουλα για το Νερούδα μπορεί να ξεκινήσει με το βιβλίο αυτό. Εκδοτικό υπόδειγμα για τα ελληνικά δεδομένα και ίσως η καλύτερη έκδοση του βιβλίου παγκοσμίως. Ο Γιώργος Κεντρωτής, οπαδός του, όπως έλεγε ο Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, και πολύ και καλό. Σε τέτοιες αντίξοες εποχές...

Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2025

ΓΙΑ ΤΑ "ΑΛΑΝΙΑ" ΤΟΥ ΠΑΖΟΛΙΝΙ

 


ΓΙΑ ΤΑ "ΑΛΑΝΙΑ" ΤΟΥ ΠΑΖΟΛΙΝΙ 

κριτική παρουσίαση από την κ. Τέσσυ Μπάιλα

εδώ


Αλάνια, Pier Paolo Pazolini, Εκδόσεις Gutenberg

μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

Από τις εκδ. Gutenberg, και συγκεκριμένα από την περίφημη σειρά Aldina, κυκλοφόρησε το βιβλίο του Πιερ Πάολο Παζολίνι, «Αλάνια», σε μετάφραση Γιώργου Κεντρωτή. Μια σημαντική επανέκδοση καθώς πρόκειται για έναν ύμνο στην υπόγεια παρακμή που διαπερνάει το αστικό τοπίο της Ρώμης, τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για μια συγκλονιστική μαρτυρία για το αποτέλεσμα του φασισμού στη ζωή των ανθρώπων και κυρίως των νέων που βρίσκονται εγκλωβισμένοι να διαβιούν στους δρόμους, ανάμεσα σε ναυαγισμένες ελπίδες και στον παραλογισμό της περιθωριακής επιβίωσης και των αποκλεισμών που τους επιβάλλονται.

Είναι γνωστό ότι ο Παζολίνι βρέθηκε στις απαρχές της δεκαετίας του ’50 εξόριστος στη Ρώμη, διαγραμμένος από το Κομμουνιστικό Κόμμα, με αφορμή καταγγελίες εναντίον του για παιδεραστία. Αν και η υπόθεση έκλεισε λόγω έλλειψης αποδείξεων, αποτέλεσε πληγή για την πορεία του στο μέλλον και την ηθική του υπόσταση. Έτσι, λοιπόν, διωγμένος και ανεπιθύμητος, βρέθηκε να ζει στα προάστια της Ρώμης, σε συνοικίες γκέτο, φτιαγμένες για να αποκλείσουν τους φτωχότερους από τον αστικό ιστό. Αυτοί οι τόποι, προϊόντα ενός υποκριτικού σχεδίου αστικής «ανάπλασης» που κληροδότησε το φασιστικό καθεστώς, δεν ήταν παρά χώροι περιθωριοποίησης, όπου σωρεύτηκε η εργατική φτώχεια και η κοινωνική απόγνωση. Ωστόσο, ο Παζολίνι βρήκε εκεί την πρώτη ύλη για την καλλιτεχνική του αναζήτηση. Μεταβολίζοντας σε μυθιστόρημα τη βιωματική εμπειρία του ανάμεσα σε παρίες και απόκληρους, δημιουργήματα όλοι ενός απαράδεκτου συστήματος, ο Παζολίνι, όντας παράλληλα γνώστης της ιστορίας της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, καταγράφει την πιο σκοτεινή πλευρά της πόλης αυτής σε μια εποχή κοινωνικών ανακατατάξεων. Με ιδιαίτερο ρεαλισμό, έμπλεο ποιητικής, ο Παζολίνι φέρνει στην επιφάνεια τη ζωή κάποιων αγοριών, που πολύ εύστοχα ο Κεντρωτής τα μεταφέρει στην ελληνική γλώσσα με τον όρο «αλάνια», και ανασυστήνει το σκηνικό, τη διαμορφωμένη γλώσσα του δρόμου, τις ανησυχίες τους, την παραβατική τους συμπεριφορά, τη βία που κυριαρχεί στη ζωή τους αλλά και τις κρυμμένες τους ευαισθησίες που όταν εκφράζονται αποδεικνύουν τα μονοπάτια της προσωπικής τους πορείας από την αθωότητα στην αποδόμηση και το αντίστροφο, από την ευαλωτότητα στον αφανισμό, από τη διεκδίκηση της ελευθερίας στην προσχώρηση, ενίοτε, σε ένα απαξιωτικό γι’ αυτά σύστημα. Είναι αγόρια που η ζωή τα έχει φέρει κοντά, τα έχει ενώσει σε αμφίβολους δεσμούς συντροφικότητας, που δεν διστάζουν να εξαπατήσουν το ένα το άλλο, που πασχίζουν να βρουν χρήματα και για τον σκοπό αυτό δεν διστάζουν να πουλήσουν το σώμα τους, που κλέβουν, γυρίζουν σε πόρνες, επιμένουν να ονειρεύονται αλλά και να βάζουν σε κίνδυνο την ακεραιότητά τους, ερωτοτροπούν, περνούν από την εφηβεία σε μια ματωμένη ενηλικίωση, συγκροτούν συμμορίες, και, εν τέλει, αντιμάχονται την κοινωνική και οικονομική τους πενία, βουτηγμένα σε μια παρακμιακή ζωή, γεμάτη κινδύνους. Αντιμάχονται, όμως, και τη μιζέρια τους κοιτάζοντας απλώς κάτι όμορφο γύρω τους, αναγνωρίζοντας ενδόμυχα τη δύναμή της να αλλάζει τον κόσμο.

Με εστιασμένη την αφήγηση στον «Σγουρομάλλη», ένα χαμίνι του δρόμου που, ωστόσο, θα επιδείξει μεγάλη ευαισθησία όταν βλέπει να κινδυνεύει ένα χελιδόνι για παράδειγμα, σε μια αφήγηση συγκλονιστική στην απλότητά της, ο Παζολίνι καταγράφει τις συναισθηματικές εναλλαγές, τις ψυχικές μεταπτώσεις και τις νοητικές αστάθειες των χαρακτήρων, τη σκληρότητα της γλώσσας που χρησιμοποιούν, τη μεταμορφωτική διαδρομή προς την ενηλικίωση, την ατμόσφαιρα των συνοικιών όπου ζουν, την αμηχανία μιας έκφυλης ζωής. Παράλληλα, χρησιμοποιεί τα Αλάνια του για να θέσει τους προβληματισμούς του για θέματα που τον απασχολούν, όπως την ομοφυλοφιλία, τον κομμουνισμό, την απώλεια της αθωότητας, την ανέχεια, την αγριότητα της ταξικής και κοινωνικής ανισότητας, τη θρησκεία και την πάλη για επιβίωση. Δημιουργώντας εικόνες απαράμιλλης καλαισθησίας και καλλιτεχνικής αξίας μοιάζει να σκηνοθετεί εκ νέου έναν ολόκληρο κόσμο, στρέφοντας τον φακό της ευαισθησίας του στις κοινωνικές ομάδες που βάλλονται από ταξικά στερεότυπα, παλινωδούν στο μεταίχμιο της ανυπαρξίας και αγωνιούν να ορίσουν έναν διαφορετικό τρόπο ζωής από αυτόν που καταδικάστηκαν ερήμην τους να βιώνουν, ακόμα και όταν δεν καταφέρνουν τίποτε άλλο παρά να εκπέσουν περισσότερο.

Το βιβλίο, το οποίο παραμένει επίκαιρο και εκπλήσσει για τις διαχρονικές του αξίες, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1955 και η έκδοσή του προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις φτάνοντας να επισύρει την κατάσχεσή του με κυβερνητική εντολή, καθώς η τολμηρή γλώσσα και ο ρεαλισμός του Παζολίνι έφερνε σε κοινή θέα την αθέατη πλευρά ενός μεταπολεμικού κόσμου που φιλοδοξούσε τη βιτρίνα της αγαστής ισορροπίας. Οι διακειμενικές του αναφορές το συσχετίζουν με μια σύγχρονη κόλαση σαν αυτή του Δάντη. Σημαντική είναι και η συνομιλία του Παζολίνι με την Αποκάλυψη του Ιωάννη, όπως και οι γνωστές θρησκευτικές και πολιτικές θέσεις του που διαφαίνονται στο κείμενο δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον δημιουργό του.

Σημαντική η συμβολή του Γιώργου Κεντρωτή στη μεταφορά της ιδιαίτερης ατμόσφαιρας του έργου, της τολμηρότητας της γλώσσας και την νοηματικής υφολογίας που παραδίδεται στον σύγχρονο Έλληνα αναγνώστη.

​

Κυριακή 20 Ιουλίου 2025

ΓΙΑ ΤΑ "ΑΛΑΝΙΑ" ΤΟΥ ΠΑΖΟΛΙΝΙ

 


ΓΙΑ ΤΑ "ΑΛΑΝΙΑ" ΤΟΥ ΠΑΖΟΛΙΝΙ

γράφει ο πατέρας Θεμιστοκλής Μουρτζανός


ΣΥΜΜΟΡΙΕΣ -ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΔΙΑΒΑΣAΜΕ (165) – PIER PAOLO PASOLINI, «ΑΛΑΝΙΑ», μτφρ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ, εκδόσεις Gutenberg

Ο φίλος και δάσκαλος Γιώργος Κεντρωτής μετέφρασε το μυθιστόρημα του σπουδαίου Ιταλού σκηνοθέτη και συγγραφέα Pier Paolo Pasolini «Αλάνια» και οι εκδόσεις Gutenberg το κυκλοφόρησαν στα πλαίσια της εξαιρετικής σειράς Aldina. Ο μεταφραστής πραγματοποίησε ένα δύσκολο έργο, καθότι εκτός από την ευρηματικότητα της μετάφρασης των παρατσουκλιών, τα οποία έπρεπε να αποδοθούν στα ελληνικά νοηματίζοντας ιταλικές λέξεις της χύδην συναναστροφής και καθημερινότητας, χρειάστηκε να δώσει με επιτυχημένο γλωσσικά τρόπο και ονόματα συνοικιών και περιοχών της Ρώμης, όπου εκτυλίσσεται η δράση, ενώ, σε σημειώσεις του, εξηγεί, ερμηνεύει, σχολιάζει τη γλωσσική γραφή του Παζολίνι (όπως η «συγγνωστή πλάνη» της χρήσης της λέξης raus που ο συγγραφέας τη γράφει ως Rausch σ. 16), βρίσκει ιταλικά τραγούδια και μας τα παρουσιάζει, κάνοντας μία εργασία, η οποία δεν περιορίζεται στην τυπική μετάφραση ενός κειμένου, αλλά και στη βοήθεια προς τον αναγνώστη να κατανοήσει λεπτομέρειές του.
Το μυθιστόρημα περιγράφει τη δράση μίας ομάδας αγοριών στη Ρώμη, εξ ου και ο τίτλος του «Αλάνια», μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Τα παιδιά, ουσιαστικά τα περισσότερα στην εφηβεία, φτωχοί πιτσιρικάδες, τριγυρνούν σε μικρές ομάδες ή συμμορίες στα περίχωρα της Ρώμης, παίζοντας, μεταπωλώντας ευτελή αντικείμενα ή διαπράττοντας διάφορες παρανομίες, προκειμένου και να καταφέρουν να επιβιώσουν, αλλά και να ζήσουν μικροχαρές της ηλικίας και του καιρού τους, σε καταστάσεις στέρησης, απουσίας αγάπης και έγνοιας τόσο από το κράτος όσο και από τα σπίτια τους. Αξιοσημείωτη η ουσιαστική απουσία σχολικής ζωής. Τα παιδιά αυτά ήταν καταδικασμένα να ζούνε και να περιπλανιούνται σε μια ζωή των δρόμων, όντως αλάνια. Το μυθιστόρημα εξέδωσε ο Παζολίνι το 1955 και γνώρισε μεγάλες αντιδράσεις από τον πολιτικό κόσμο της εποχής, ένεκα και της μαρξιστικής ιδεολογίας του συγγραφέα και σκηνοθέτη, όμως, παρά την αρχική κατάσχεση και απαγόρευση, αποτέλεσε την πρώτη συγγραφική επιτυχία του Παζολίνι.
Οι εικόνες είναι σκληρές. Μαρτυρούν μια κοινωνία κατεστραμμένη από τον πόλεμο και τον φασισμό, αλλά και μια κοινωνία στην οποία οι ταξικές ανισότητες δεν επιτρέπουν στα παιδιά, την θεωρητικά ελπίδα της, να ονειρευτούν έναν κόσμο στον οποίο θα συμμετέχουν όχι ως παρίες, αλλά ως συνδημιουργοί του. Η μόνη τους χαρά το μπάνιο στο ποτάμι, οι μικροκλοπές, το να πειράζουν τα κορίτσια, η πορνεία, η χαρτοπαιξία, η μετοχή τους σε έναν κόσμο διαφθοράς και ανηθικότητας. Το ίδιο και η κλοπή. Γιατί να έχουν ηθικούς φραγμούς σε έναν κόσμο ολοφάνερα άδικο; Πώς να αντέξουν μια οικογένεια στην οποία ο πατέρας- αφέντης χτυπά τη μάνα, τυραννά τα παιδιά και δεν έχει παρά ελάχιστα να προσφέρει στο «να γίνουν άνθρωποι», όπως λέγαμε παλιά; Πώς να αντέξουν έναν κόσμο σκοτεινό, όπου μόνο η φιλία και η παρέα αποτελούν διάλειμμα παρηγοριάς;
Είναι ένα βιβλίο το οποίο αποτελεί γροθιά στο στομάχι. Στην πραγματικότητα όμως είναι ένα βιβλίο το οποίο μας δείχνει πώς λειτουργούν οι συμμορίες και στην εποχή μας. Όταν ο μόνος τρόπος να αναδειχθείς είναι η μαγκιά, όταν υπάρχει η φτώχεια, όχι γενικά, αλλά σε σύγκριση με μεγάλες ομάδες συνομηλίκων, όταν το σχολείο δεν είναι σε θέση να καλλιεργήσει ένα όραμα ήθους και δημιουργικότητας, ώστε να εμπνευστούν τα παιδιά να βγούνε από το καβούκι της ευκολίας, όταν στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, ίσως και στην Ελλάδα αργά ή γρήγορα, ομάδες θα διεκδικούν ρόλο και λόγο εις βάρος των βολεμένων, οι συμμορίες που σήμερα είναι μικρές και ελεγχόμενες, δεν θα μας κάνει εντύπωση εάν αυξηθούν και δυναμώσουν. Το νιώθουμε αυτό εκεί όπου υπάρχει εκφοβισμός, εκεί όπου αγόρια και κορίτσια δεν αισθάνονται ότι η ζωή τους έχει ένα νόημα δημιουργικότητας, όταν υπάρχει θυμός για αδιάφορους ή παρτάκηδες γονείς, τότε οι συμμορίες θα αποτελούν κάλυψη της ανάγκης του «ανήκειν». Οι λέσχες οπαδών μεγάλων ομάδων , τα επεισόδια, τα ραντεβού θανάτου είναι καμπανάκια.
Κάτι ακόμα. Δεν μεγάλωσα προσωπικά με παρέες που εκφράζονταν με τη χυδαία γλώσσα των «αλανιών». Ωστόσο, το νιώθω στο σχολείο, όταν τα αυτιά μου ακούνε χωρίς να φαίνομαι τον τρόπο που τα αγόρια, αλλά και τα κορίτσια σήμερα εκφράζονται στις καθημερινές τους σχέσεις, ότι δεν είναι κάτι το μη πραγματικό η διάλεκτος των «αλανιών». Η νεανική αργκό μπορεί να μοιάζει ενοχλητική για τους μεγάλους «καθώς πρέπει», όμως είναι και ένα σημάδι ότι πέρα από το ξύπνημα της ηλικίας, πέρα από την χαμηλού επιπέδου παιδεία, οι νέοι δεν ντρέπονται να μιλήσουν βγάζοντας προς τα έξω, συνειδητά ή ασυνείδητα, μία γλώσσα του κακού, της υποτίμησης του άλλου, ιδίως του σώματός του, της γελοιοποίησης και περιφρόνησής του. Αυτό όμως δεν τους κάνει να χωρίζουν από φίλοι και παρέες. Προφανώς και έχει ψυχολογικές ερμηνείες το φαινόμενο γλωσσικό. Στην πραγματικότητα όμως δείχνει ακατέργαστους εσωτερικά ανθρώπους που συναντούν μια κοινωνία στην οποία δεν υπάρχει η ευαισθησία της αγάπης για να ομορφύνει τον μέσα κόσμο τους και, τελικά, και τη γλωσσική τους έκφραση.
Κι ένα τελευταίο. Διαβάζοντας και προβληματιζόμενος, για μία ακόμη φορά αναρωτιέμαι πόσο ως Εκκλησία μπορούμε να προσεγγίσουμε αληθινά μια γενιά που ζει σε έναν κόσμο στον οποίο η αγάπη δεν περιλαμβάνεται στα must του. Πάντως, όχι κουνώντας το δάχτυλο και με υψηλά κηρύγματα.
Θερμές ευχαριστίες στον φίλο και δάσκαλο Γιώργο Κεντρωτή για το δώρο της μετάφρασης και του βιβλίου, όπως και στον εκδοτικό οίκο. Αν αντέχετε τη σκληρή πραγματικότητα και δεν θέλετε να μένετε κλεισμένοι στην αίσθηση ότι μόνο ο κόσμος σας αξίζει, τολμήστε να το διαβάσετε!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
19 Ιουλίου 2025


εδώ

Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2025

ΚΡΙΤΙΚΗ



χρήστης Stavros Anastasopoulos είναι με το χρήστη Yorgos Kentrotis.

5 λ. 
Για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας και την Μνήμη Διονυσίου Σολωμού
Για τούτο εδώ το κέντημα έχω γράψει βιβλιοκρισία που υπάρχει στο πρόσφατο βιβλίο μου με τίτλο «Φιλολογικά, Φιλοσοφικά και Ποιητικά τού 2024» (Αθήνα 2025, εκδόσεις «Κοράλλι»). Τον Γιώργο Κεντρωτή δεν τον γνωρίζω από κοντά, αλλά τον σέβομαι. Πρώτα πρώτα, είναι κύριος, διότι κάθε που λαμβάνει έργο σου, σπεύδει να το διαφημίσει εδώ. Ελάχιστοι το κάνουν αυτό. Έπειτα, υπερβαίνει την έννοια του πανεπιστημιακού και ανάγεται διά των βιβλίων του σε σπουδαίο πνευματικό άνθρωπο. Μην παρεξηγηθώ: είναι εξαιρετικός επιστήμων, πάντοτε βιβλιογραφικά ενημερωμένος, κατέχει την τεχνική· μα πλάι σε αυτήν προσθέτει και την καρδιά, κάνοντας πράξη τον συνδυασμό που ζητούσε ο Σολωμός. Διαθέτει, δε, γούστο και φαντασία, πράγματα που δεν διδάσκονται. Ενίοτε τον πολεμούν, κάτι που εξασφαλίζει την πορεία του προς τον μύθο. Δίχως εχθρούς δεν γράφεις ιστορία.
Στο βιβλίο αυτό ο Κεντρωτής προσφέρει άριστη μετάφραση, αλλά όχι μόνον αυτό: το έργο του είναι υπόδειγμα ελληνικών, μετρικής, τήρησης των κανόνων, μα και πνευματικής ελευθερίας. Αναδημιουργεί τον σολωμικό στίχο, προσπαθεί να φανταστεί πώς ο ποιητής θα είχε γράψει στα ελληνικά τα ιταλικά του ποιήματα. Η πολυετής διαμονή του στην Κέρκυρα οπωσδήποτε τον βοηθάει: άριστος χειριστής της επτανησιακής ντοπιολαλιάς, ενίοτε και γλωσσοπλάστης, με φειδώ και όπου χρειάζεται. Γιʼ αυτό τον επαινώ: σε μια εποχή που βλέπεις τα ίδια και τα ίδια, μια διαρκή τάση προς επίδειξη της επιστημοσύνης, ο Κεντρωτής κάνει την διαφορά, διότι δεν το παίζει λόγιος· είναι λόγιος.
Εύγε για αυτήν την εντυπωσιακή δημιουργία. Πρέπει να υπάρχει σε κάθε ελληνική βιβλιοθήκη.

Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου 2024

Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2024

ΚΡΙΤΙΚΗ

 


- Τα παζολινικά αλάνια -
Άραγε, τι θα μπορούσε να συμβεί, εάν η ζωή μας μετατρεπόταν σε ένα νήμα από στιγμιαία «είναι», αλλά ταυτόχρονα διατηρούσαμε την ικανότητα να απολαμβάνουμε συνειδητά το καθένα από αυτά, εν είδει ενός χαϊντεγκερικού DaSein;
Από την άλλη, πως θα μπορούσαμε κάθε πρωινό να ανακαλύψουμε το νήμα της προηγούμενης και όχι μιας οιασδήποτε άλλης ημέρας;
Ή μήπως η καθημερινότητα μας δεν είναι τίποτα παραπάνω ή λιγότερο από ένα μαζικό πεπρωμένο, από ένα σημείο τομής, κατά Lobachevsky, πολλαπλών παράλληλων γραμμών;
Εάν όλα αυτά τα ερωτήματα τα σχεδιάσουμε επί χάρτου και τα χρωματίσουμε με μια γλώσσα απολύτως δυναμική, που παρεισφρέει στα εσώτατα διαμερίσματα της παιδικής ψυχής, που διαστέλλεται και συστέλλεται αναζητώντας τα ίδια της τα ακρώτατα, τότε θα σχηματιστεί μπροστά στα μάτια μας η παζολινική Ρώμη.
Ο πολυπράγμων Ιταλός σκηνοθέτης, με πηλό την σκληρή παιδική πραγματικότητα και τη γλώσσα της εποχής του, έρχεται με τα «αλάνια» του (Ragazzi di Vita) να πλάσει τον homo ludens της Ρώμης, να αναζητήσει δηλαδή μέσα από τα δραματικά παιχνίδια της μοίρας το ίδιο το νόημα της ζωής, αλλά μετέπειτα και της ίδιας του της τέχνης. Ο σπουδαίος Yorgos Kentrotis απογείωσε μέσω της μεταφραστικής του δεινότητας το κείμενο, η δε απολύτως εμπνευσμένη απόδοση στα Ελληνικά του τίτλου, γιγάντωσε την επιθυμία να ανοίξουμε τη δική μας πόρτα ώστε να μπουν μέσα αυτά τα «αλάνια»...
ΥΓ - Φωτό: Τα «αλάνια» δεν πάνε μόνο Ρώμη, αλλά και στο «αλεμανικό» Bochum...

Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2024

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΣΩΡΕΙΤΗ» ΤΟΥ [Φ.Κ.Β.]

 


ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΣΩΡΕΙΤΗ» ΤΟΥ [Φ.Κ.Β.]

 

Η αυτοβιογραφία ως ποιητική: κατάθεση επεξεργασμένων στίχων (πεζών και λυρικών) και ανεπεξέργαστων, σωρηδόν και χύμα. Υλικό που έσπευσε με βία να αρθρωθεί σε λόγο σημαντικό παρά την εγγενή σμικρότητά του, και υλικό που δείχνει ότι περιμένει ακόμα με υπομονή και ζέση να ’ρθει η ώρα του: εδώ απλώς μαρτυρείται μια «προδικασία» του όλου εγχειρήματος. Εμπεδώνεται nomenclatura ποικίλη, παμποίκιλη και εναρμόνια: άλλοτε (ιστορικώς τουλάχιστον) γνωστή στον αναγνώστη και άλλοτε (τις πιο πολλές φορές) όχι απλώς άγνωστη, αλλά και αταύτιστη με το οποιοδήποτε έμψυχο υποκείμενο. Ρυάκια λόγου από διαλέκτου χύνονται σε ποταμούς από παλιά εννοημένους και εκ νέου εννοηματούμενους. Η ουσία του άρρητου ενυλώνεται σε γραπτό ρέοντα λόγο όπως προφέρεται από τον νου δια της γραφίδος του συγγραφέα. Και όπως σε ένα σπάραγμα του σωρείτη «έβρεχε λοξά», έτσι κυλούν λοξά και τα ρήματα του ποητικού νου, που από λόγος ενδιάθετος γίνεται λόγος εκφερόμενος, από raison γίνεται discours. Ο τόπος του έτσι αυτοβιογραφούμενου ποιητή συνδέεται και συγχέεται με την ιστορία: την προσωπική, των άλλων, τη μικρή, τη μεγάλη, την παγκόσμια. Κυριολεξίες και μεταφορές και λοιπά σχήματα λόγου, αλληλογίες και diversiloquia, παραφθορές ρημάτων και ξεστρατίσματα νοημάτων, παρομοιώσεις σαν μεταφορές, παρομοιώσεις πολύ δυνατότερες από μεταφορές (γι’ αυτό και υπερ-μεταφορές), αρτιγέννητα άπαξ λεγόμενα και φθαρμένα απ’ αιώνων έτυμα, και ένας σωρός από ρηματικές καταθέσεις στοιχείων του πρώην άναρχου λόγου που λογικεύεται με το είδωλό του τυπωμένο στο χαρτί και περιορισμένο στην ειρκτή της σελίδας, αλλά και πλήθος μέγα άλλων ερεθισμάτων – αυτό είναι –κρίνω – ο «σωρείτης» του [Φ.Κ.Β.]. Και βεβαίως η ανάγνωσή του είναι και gaudium και laetitia.


Κυριακή 14 Ιουλίου 2024

Παρασκευή 3 Μαΐου 2024

ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΔΑ.

 


ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΔΑ...
... γράφει η Κωνσταντίνα Κορρυβάντη στη σημερινή ΕΠΟΧΗ.