ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ’ΧΕΙ

GUIDO CAVALCANTI (1260-1300)

ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ’ΧΕΙ

Τα μάτια πούχει ο Έρωτας φωλιάσει

τάειδα κ’ έμεινα τόσο φοβισμένος

γιατί σαν νάμουν καταφρονεμένος

μ’ εκύτταζαν· κ’ η καρδιά μου είχε σπάσει.

Κι’ αν δεν είχε γλυκά χαμογελάσει

σ’ εμένα η κόρη θάμουν πονεμένος,

κι’ ο ίδιος ο Έρωτας θάταν λυπημένος

πως μ’ επλάνεσε και μ’ έχει δαμάσει.

Το λογισμό μου ένοιωθα να σαλεύει,

μόλις εκείνη μ’ είχεν αντικρύσει,

πνεύμα που απ’ τον ουρανό εκατέβη

γι’ αγάπη αληθινή να μου μιλήσει...

Κι’ εξάνοιγα την ηθική ομορφιά της

σαν να βρισκόμουν μέσα στην καρδιά της.

Μετάφραση: Μαρίνος Σιγούρος.

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Το Νέον Κράτος», τον Απρίλιο του 1938.

***************************

IO VIDI LI OCCHI DOVE AMOR SI MISSE

Io vidi li occhi dove Amor si mise
quando mi fece di sé pauroso,
che mi guardâr com’ io fosse noioso:
allora dico che ’l cor si divise;

5e se non fosse che la donna rise,
i’ parlerei di tal guisa doglioso,
ch’Amor medesmo ne farei cruccioso,
che fe’ lo immaginar che mi conquise.

Dal ciel si mosse un spirito, in quel punto
10che quella donna mi degnò guardare,
e vennesi a posar nel mio pensero:

elli mi conta sì d’Amor lo vero,
che[d] ogni sua virtù veder mi pare
sì com’ io fosse nello suo cor giunto.

.

Ο ΝΟΥΣ ΟΜΩΣ

ΜΑΡΙΝΟΣ ΣΙΓΟΥΡΟΣ (1885-1961)


ΣΤΟ ΣΟΛΩΜΟ

Σ’ τη δόξα σου μπροστά κλίνω το σώμα
και γέρνω το κεφάλι λυπημένος
για σένα, που ενώ είσαι στο χώμα
ζεις όμως και δεν είσαι πεθαμένος.

Το σώμα σου αν στη γη είναι θαμμένο,
εσύ όμως είσαι πάντα ζωντανός,
και εις τον κόσμο αυτόν το νεκρωμένο
πετάς ωσάν αστέρι λαμπερός.

Στα στήθη μου μία φωνή μου λέει...
μία φωνή μεγάλη, μυστική.
«Το μάτι σου δεν πρέπει πλειά να κλαίει
ο ποιητής δεν πέθανε, μα ζει...».

Δεν πέθανες, όχι, μα ζεις ακόμα
τα έργα σου η ψυχή σου συντροφεύει,
κι αν το κορμί σου σκέπασε το χώμα,
ο νους όμως τη δόξα του γυρεύει.



Από το βιβλίο: «1798–1898 Πανηγυρικόν τεύχος επί τη εκατονταετηρίδι από της γεννήσεως του εθνικού ποιητού Διονυσίου Σολωμού», Ζάκυνθος 1902.

ΤΟ ΑΝΤΙΧΤΥΠΗΜΑ

UGO DA MASSA (13ος αιώνας)


[AMORE FUE INVISIBOLE CRIATO]

Amore fue invisibole criato,
però invisibol ven la 'namoranza,
chè null'omo lo sente prim'è nato,
quando s'aprende tutt'à sot[t]iglianza

chè 'n meve sede e ven dissimulato.
Mas ciò ch'è detto, c'ave in sè pos[s]anza,
natura li consente, ed ègli dato
come lociore, così esicuranza.

O Deo, che invisibol lo facesti,
di tanto meno li piacesse in grato
che quando of[f]ende of[f]ender si potisse,

di sì grande segnoria che li desti,
ca di '[n]visibol tornasse incarnato,
che s'omo lo colpisse, che sentisse.


********************************

[ΑΘΩΡΗΤΟΣ ΕΙΝ’ Ο ΕΡΩΤΑΣ ΠΛΑΣΜΕΝΟΣ]

Αθώρητος είν’ ο Έρωτας πλασμένος
και κανείς δεν τον βλέπει πώς γεννιέται,
κι όποιος έμειν’ ερωτοχτυπημένος
δεν ξέρει πού έχει αρχή, πούθε κρατιέται.

Ήρθε κρυφά· και μέσα μου κρυμμένος
μένει. Μα η δύναμή του δε μετριέται
κ’ είναι απ’ τη φύση πλούσια προικισμένος
κι αφού αθώρητος είναι δεν χτυπιέται.

Πλάστη, που του έχεις δώσει τέτοια χάρη,
θά ’θελα σαν ορμάει να μας πληγώσει
νά ’χε κι ο ίδιος κορμί, κ’ έτσι να νιώσει

πως ό,τι δώσει πίσω θα το πάρει…
Και να ιδούμε αν χτυπάει, σαν θα γνωρίσει
πως κι’ ο άνθρωπος θα τον αντιχτυπήσει!



Μετάφραση: Μαρίνος Σιγούρος.
Από το περιοδικό «Επετηρίς Ιδρύματος Νεοελληνικών Σπουδών», Διευθυντής Φαίδων. Κ. Μπουμπουλίδης, τόμος ένατος (1995-1996), Αθήναι, σελ. 343.
(Εσφαλμένα αναγράφεται εκεί το όνομα του ποιητή ως «UGO DI MASSA». Το πλήρες όνομά του είναι «UGO DA MASSA CONTE DI SANTAFIORA». Το πρωτότυπο κείμενο το πρόσθεσα εγώ.).

ΣΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΤΟΝ ΤΟΠΟ

GIOVANNI BOCCACCIO (1313-1375)


ΣΟΝΕΤΤΟ

Ηταν ήσυχα κι’ αστροφωτισμένα
τα ουράνια, και άνεμος δεν εφυσούσε·
κάπου-κάπου ένα σύγνεφο περνούσε
με άλλα σύγνεφα γύρω σκορπισμένα.

Και αντίκρυσα με μάτια θαμπωμένα
μια φλόγα που ψηλά ελαμποκοπούσε
και στον αιώνιο δρόμο προχωρούσε
για να φτάσει σε μέρη αγαπημένα.

Κι’ άκουσα τέτοια λόγια ν’ αντηχήσουν:
–«Όσου θέλουν ναρθούν στη συντροφιά μου
πράοι, καλοί κ’ υπάκουοι πρέπει νάναι

και νάναι ταπεινοί. Κι’ όσοι ζητήσουν
άλλους δρόμους, θα μείνουνε μακριά μου,
και στης Χαράς τον τόπο δεν θα πάνε.»–



Μετάφραση: Μαρίνος Σιγούρος.
Από το περιοδικό «Το Νέον Κράτος», Δεκέμβριος 1938.

ΟΛΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ

RUDYARD KIPLING


IF...

If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you;
If you can trust yourself when all men doubt you,
But make allowance for their doubting too;
If you can wait and not be tired by waiting,
Or, being lied about, don't deal in lies,
Or, being hated, don't give way to hating,
And yet don't look too good, nor talk too wise;
If you can dream - and not make dreams your master;
If you can think - and not make thoughts your aim;
If you can meet with triumph and disaster
And treat those two imposters just the same;
If you can bear to hear the truth you've spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to broken,
And stoop and build 'em up with wornout tools:
If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breath a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: «Hold on!»
If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with kings - nor lose the common touch;
If neither foes nor loving friends can hurt you;
If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds' worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that's in it,
And - which is more - you'll be a Man my son!


***************


ΑΝ

Αν μπορείς νά 'σαι ατάραχος όταν τριγύρω οι άλλοι,
Σε σένα ρίχνουν τ' άδικο μέσα στην παραζάλη.
Αν μπορείς όταν δισταγμούς για σε θά 'χουν εκείνοι,
Νά 'χεις στη δύναμή σου εσύ κρυφή εμπιστοσύνη.
Αν μπορείς νά 'σαι ακούραστος όταν προσμένεις κάτι,
Με ψέμα να μην απαντάς στων άλλων την απάτη,
Αν σε μισούν να μη μισείς κι ας είσαι πληγωμένος
Να μην είσαι ευκολόπιστος μήτε πονηρεμένος.

Αν μπορείς να ονειρεύεσαι και τα όνειρα να ορίζεις,
Να σκέπτεσαι χωρίς ζωή στη σκέψη να χαρίζεις.
Αν στον Θρίαμβο και στη Καταστροφή έχεις την ίδια γνώμη,
Κι άσειστη θέληση να λες "βάστα καρδιά μου ακόμη".
Αν μπορείς την αλήθεια που 'χεις πει να δεις σακατεμένη,
Μια παγίδα για αφελείς μα συ να επιμένεις.
Αν ότι αγάπησες μπορείς ρημάδι ν' αντικρίσεις,
Με χαλασμένα σύνεργα το έργο να ξαναρχίσεις.

Αν όσα πλούτη κέρδισες μπορείς να τα σωριάσεις,
Σ' ένα παιγνίδι τολμηρό να μη τα λογαριάσεις,
Κι όταν χαθούν αχάλαστη νά 'σαι η ζωή σου εσένα,
Χωρίς να παραπονεθείς ποτέ για τα χαμένα.
Αν σκλάβα σου να έχεις μπορείς στη πράξη την καρδιά σου
Να βρεις το θάρρος που έμεινε πολύ καιρό μακριά σου.

Αν μες το πλήθος είσαι αγνός χωρίς να φεύγεις πέρα,
Κι αν όταν συναντάς και βασιλείς είναι μια ίδια μέρα.
Κι αν δεν μπορεί φίλος η εχθρός πίκρες να σε ποτίζει,
Κι αν εκτιμάς κάθε άνθρωπο μονάχα όσο αξίζει.
Κι αν το γοργό καιρό μπορείς σωστά να τον μετρήσεις
Και μέσα του κάθε στιγμή τους θησαυρούς να κλείσεις.
Όλα δικά σου γίνονται τότε σ΄ αυτή τη πλάση
Κι είσαι άντρας άξιος που κανείς ποτέ δεν θα σε ξεπεράσει.


Μετάφραση: Μαρίνος Σιγούρος.

Ο ΜΑΕΣΤΡΟΣ

Στην πάνω εικόνα είναι ο Καβαλκάντι, και στην κάτω ο Καβαλκάντι με τον Δάντη.


GUIDO CAVALCANTI (1255-1300)


ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ’ΧΕΙ

Τα μάτια, που ’χει ο Έρωτας φωλιάσει,
τά είδα κι έμεινα τόσο φοβισμένος,
γιατί σαν νά ’μουν καταφρονεμένος
μ’ εκοίταζαν· κι η καρδιά μου έχει σπάσει.

Κι αν δεν είχε γλυκά χαμογελάσει
σ’ εμένα η κόρη, θά ’μουν πονεμένος,
κι ο ίδιος ο Έρωτας θά ’ταν λυπημένος
πως μ’ επλάνεσε και μ’ έχει δαμάσει.

Το λογισμό μου ένιωθα να σαλεύει,
μόλις εκείνη μ’ είχεν αντικρύσει,
πνεύμα που απ’ τον ουρανόν εκατέβη

γι’ αγάπη αληθινή να μου μιλήσει…
κι εξάνοιγα την ηθική ομορφιά της
σαν να βρισκόμουν μέσα στην καρδιά της.


Μετάφραση: Μαρίνος Σιγούρος.
Περιοδικό «Το Νέον Κράτος», Απρίλιος 1938.