ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

 

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑ ΘΙΝ' ΑΛΟΣ

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑ ΘΙΝ' ΑΛΟΣ

Ω ΝΑΙ, ΞΕΡΩ ΚΑΛΑ ΠΩΣ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΡΑΒΙ ΓΙΑ ΝΑ ΝΑΥΑΓΗΣΕΙΣ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

Ω ΝΑΙ, ΞΕΡΩ ΚΑΛΑ ΠΩΣ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΡΑΒΙ ΓΙΑ ΝΑ ΝΑΥΑΓΗΣΕΙΣ

Ω ναι, ξέρω καλά πως δεν χρειάζεται καράβι για να ναυαγήσεις, πως δεν χρειάζεται ωκεανός για να πνιγείς.

Υπάρχουνε πολλοί που ναυαγήσαν μέσα στο κοστούμι τους, μες στη βαθιά τους πολυθρόνα, πολλοί που για πάντα τους σκέπασε το πουπουλένιο πάπλωμά τους.

Πλήθος αμέτρητο πνίγηκαν μέσα στη σούπα τους, σ’ ένα κουπάκι του καφέ, σ’ ένα κουτάλι του γλυκού... Ας είναι γλυκός ο ύπνος τους εκεί βαθιά πού κοιμούνται, ας είναι γλυκός κι ανόνειρος.

Κι ας είναι ελαφρύ τό νοικοκυριό πού τούς σκεπάζει.

Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Η φωνή της σιωπής. Ποιήματα 1966-2000». Νεφέλη, Αθήνα 2006, σελ. 321.

ΥΠΑΡΧΟΥΝΕ ΚΑΤΙ ΤΟΠΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

ΥΠΑΡΧΟΥΝΕ ΚΑΤΙ ΤΟΠΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ

ΥΠΑΡΧΟΥΝΕ ΚΑΤΙ ΤΟΠΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ, τυφλών τοπία, που μόνο ψαύοντας τ’ ανακαλύπτεις. Με μάτια ανοιχτά, τρόπος για να τα  δεις κανένας δεν υπάρχει, γιατί ’ναι μυστικά τοπία και το φως κρατούν μακριά απ’ την περιοχή τους. Μονάχα ψαύοντας μπορείς να τα χαρείς ή, μάλλον, ένα μέρος τους μονάχα να χαρείς μπορείς, γιατί ’ναι απέραντα τοπία, μυστικά, εσωτικά τυφλών τοπία.




Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Η φωνή της σιωπής. Ποιήματα 1966-2000». Νεφέλη, Αθήνα 2006, σελ. 377.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

 

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ


ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ

Ήπιε τέσσερα διπλά και ξεροσφύρι

Στο δεύτερο μια γλυκιά μελαγχολία
Κατέλαβε τις πατούσες του
Στο τρίτο  η μελαγχολία πολιόρκησε
Τα γόνατά του
Στο τέταρτο η καρδιά του εκπορθήθηκε

Σηκώθηκε και βγήκε απ’ το μπαρ
Έξω χιόνιζε ερημιά
Αν κλάψω σκέφτηκε τα δάκρυά μου
Θα λιώσουν όλο αυτό το χιόνι
Οι λάσπες όμως θά ’ναι ανυπόφορες
Κρατήθηκε

Στο δωμάτιό του οι τοίχοι κάτασπροι γυμνοί
Δεν τόλμησε να βγάλει το παλτό του
Έτσι όπως ήτανε ντυμένος
Πήρ’ ένα κόκκινο μολύβι κι άρχισε
Να ζωγραφίζει πάνω τους
Έναν ήλιο ένα πεύκο
Μια θάλασσα και μια γυναίκα
Που δεν έμοιαζε και πολύ με γυναίκα
Αλλά ήταν
Καλύτερη από τίποτα

Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Η φωνή της σιωπής. Ποιήματα 1966-2000». Νεφέλη, Αθήνα 2006, σελ. 253.

ΘΑΝΑΤΟΣ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

ΘΑΝΑΤΟΣ

Η γάτα καθισμένη στο παράθυρο

Ή ξαπλωτή στο μαξιλάρι

Ή με τη ράχη τανυσμένο τόξο

Σημαίνει κάτι όπως σημαίνει

Επίσης κάτι το παράθυρο

Το μαξιλάρι και το τόξο

Όπως σημαίνει κάτι το χρυσόψαρο

Κλεισμένο μες στη γυάλα

Κι η γυάλα που το κλείνει

Και το νερό κι αυτός που έβαλε

Νερό και ψάρι μες στη γυάλα

Και τη γυάλα πάνω στο κομό

Και το κομό μέσα στο σπίτι

Όλα σημαίνουν κάτι παραπάνω

Ή παραπέρα απ’ τ’ όνομά τους

Τη στάση τους ή τη διάταξή τους

Μες στο χώρο και το χρόνο

Τα πάντα είναι σύμβολα μιας άλλης

Πραγματικότητας που υπάρχει

Όσο υπάρχουν σύμβολα να την εκφράζουν

Κλείνω τα μάτια

Στο σκοτάδι τίποτα δεν σημαίνει τίποτα

Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Η φωνή της σιωπής. Ποιήματα 1966-2000». Νεφέλη, Αθήνα 2006, σελ. 262.

ΞΕΤΑΠΩΝΩ ΚΙ ΑΛΛΟ ΜΠΟΥΚΑΛΙ

NICANOR PARRA

ΞΕΤΑΠΩΝΩ ΚΙ ΑΛΛΟ ΜΠΟΥΚΑΛΙ

και συνεχίζω τον συνηθισμένο μου χορό

απλώνω ένα πόδι

που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μπράτσο

μαζεύω ένα μπράτσο

που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι πόδι

χωρίς να πάψω να χορεύω σκύβω

και βγάζω τις κυρίες παπουτσάρες

τη μία την τινάζω πέρα απ’ τα ουράνια

βαθιά στη γη θάβω την άλλη

τώρα αρχίζω τη φανέλα μου να βγάζω

εκεί απάνω το τηλέφωνο χτυπά

από τον κύριο γραφείο με καλούνε

κι εγώ απαντώ ότι θα συνεχίσω να χορεύω

μέχρι που να μου δώσουν αύξηση

Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.

Από το βιβλίο: Nicanor Parra, «Ποιήματα επείγουσας ανάγκγς», εισαγωγή – μετάφραση Αργύρης Χιόνης, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2008, σελ. 99.

ΜΥΓΕΣ ΣΤΑ ΣΚΑΤΑ

NICANOR PARRA

ΜΥΓΕΣ ΣΤΑ ΣΚΑΤΑ

Στον κύριο – στον τουρίστα – στον επαναστάτη

θα ήθελα να κάνω μία μόνο ερώτηση:

έχετε δει ποτέ σας ένα σμήνος μύγες

γύρω από μια κουράδα να πετάει

να προσγειώνεται και να δουλεύει μέσα στα σκατά;

Έχετε δει ποτέ σας μύγες μέσα στα σκατά;

γιατί εγώ έχω γεννηθεί και μεγαλώσει με τις μύγες

σε ένα σπίτι κυκλωμένο από σκατά.

Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.

Από το βιβλίο: Nicanor Parra, «Ποιήματα επείγουσας ανάγκης», εισαγωγή – μετάφραση Αργύρης Χιόνης, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2008, σελ. 91.

Η ΠΟΙΗΣΗ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

Η ΠΟΙΗΣΗ

     J’ai pétri de la boue et j’en fait de l’or.

        Charles Baudelaire, « Bribes »

Η ποίηση είναι ένα ποτήρι αδειανό

που το γεμίζουμε με το αίμα μας.

Ύστερα το προσφέρουμε στους άλλους

ή δεν το προσφέρουμε αλλά μας το παίρνουν

και το μυρίζουν και το δοκιμάζουν

και μιλούνε για το χρώμα του

και αναλύουνε στο μικροσκόπιο τη σύνθεσή του

και το ταξινομούνε σε ομάδες

και βρίσκουνε συχνά μικρόβια

και μας καταδικάζουν.

Η σημασία βέβαια είν’ αλλού·

η αιμορραγία να συντελείται

κι ό,τι θέλει ας λέει η επιστήμη τους.

Ο ποιητής δεν είναι αστρονόμος

μα αστρολόγος·

τ’ άστρα τον ενδιαφέρουν μόνο

για τη δύναμή τους πάνω στη ζωή

τον έρωτα ή το θάνατο·

κινείται μες στη μαγγανία

και αναμιγνύοντας βοτάνια μαγικά,

ευχές, ξόρκια και δηλητήρια

φτιάχνει το ατίμητο χρυσάφι

που είναι αδύνατο οι άλλοι

να το κάνουνε νομίσματα.

Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Η φωνή της σιωπής (Ποιήματα 1966-2000)», Νεφέλη, Αθήνα 2006, σελ. 105.

Η ΛΙΜΝΗ

HENRI MICHAUX



Η ΛΙΜΝΗ

  Όσο κι αν πλησιάζουμε τη λίμνη, οι άνθρωποι δεν γίνονται γι’ αυτό βατράχια ή λαβράκια.
  Χτίζουν τις βίλες τους τριγύρω της, μπαίνουν συνέχεια στο νερό, γίνονται γυμνιστές... Αδιάφορο. Προδοτικό και άπνευστο για τους ανθρώπους το νερό, πιστό και θρεπτικό για τα ψάρια, συνεχίζει ν’ αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως ανθρώπους και τα ψάρια ως ψάρια. Και μέχρι τώρα, κανείς φυσιολάτρης δεν μπορεί να καυχηθεί ότι αντιμετωπίστηκε αλλιώς.



Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.
Από το βιβλίο: Henri Michaux, «Με το αγκίστρι στην καρδιά», Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2003, σελ. 47.

ΕΦΥΓΕ Ο ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ


Ο ΑΝΕΜΟΣ

Μην εμπιστεύεσαι τον άνεμο που σου χαϊδεύει τα μαλλιά
που μπαίνει στ’ ανοιχτό πουκάμισό σου
και τρίβεται ερωτικά στο στήθος σου

Εκεί που δεν το περιμένεις βγάζει δόντια
εκεί που δεν το περιμένεις χώνεται στις σάρκες σου
και σε αδειάζει από τα μέσα
και σε αδειάζει τόσο που δεν απομένει
ούτε καν μεδούλι στα οστά σου
που δεν σ’ αφήνει ούτε ψίχουλο ψυχής
που γίνεσαι κοχύλι άδειο ηχείο
κουκούλι του κενού

Μην εμπιστεύεσαι τον άνεμο που πλέκει
τα δάχτυλά του μες στα δάχτυλά σου
και με υποσχέσεις για ταξίδια και φτερά σε νανουρίζει
ο θάνατος είναι η μόνη χώρα που γνωρίζει

Στήλωσε στέρεα τα πόδια σου στη γη
και τίναξέ τον από πάνω σου τον άνεμο.

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΠΛΕΚΕΙ ΛΕΞΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΚΑΜΑΡΑ

JORGE LUÍS BORGES


ΕΓΩ

Το κρανίο, η κρυφή καρδιά,
οι δρόμοι του αίματος που δε βλέπω,
οι σήραγγες του ονείρου, αυτός ο Πρωτέας,
τα έντερα, ο σκελετός, ο αυχένας.
Είμαι όλ’’ αυτά. Απίστευτο,
αλλά είμ’ ακόμα η μνήμη ενός σπαθιού
κι ενός μοναχικού ήλιου που δύει
και γίνεται χρυσάφι, ήλιος, τίποτα.
Είμαι αυτός που βλέπει τις πλώρες από το λιμάνι·
είμαι τα σπάνια βιβλία, οι σπάνιες
γκραβούρες καταπονημένες απ’ το χρόνο·
είμαι αυτός που ζηλεύει όσους έχουν κιόλας πεθάνει.
Ακόμα πιο παράξενο είναι νά ’σαι
ο άνθρωπος που πλέκει λέξεις μέσα σε μια κάμαρα.



Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.

ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ

HENRI MICHAUX


ΖΩΗ ΜΟΥ

Φεύγεις χωρίς εμένανε, ζωή μου.
Κυλάς,
Κι εγώ δεν έχω κάνει ακόμη ένα βήμα.
Μεταφέρεις αλλού τη μάχη.
Μ’ εγκαταλείπεις έτσι.
Δεν σ’ ακολούθησα ποτέ.

Οι προσφορές σου είναι σκοτεινές.
Το ελάχιστο που θέλω, ποτέ δε μου το φέρνεις.
Φταίει αυτή η έλλειψη που τόσα επιθυμώ.
Τόσο πολλά, σχεδόν τα πάντα…
Φταίει αυτό το ελάχιστο που λείπει και που ποτέ δε φέρνεις.



Μετάφραση: Αργύρης Χιόνης.
Από το βιβλίο: Henri Michaux, «Με το αγκίστρι στην καρδιά», επιλογή από το έργο του, εισαγωγή – μετάφραση Αργύρης Χιόνης, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2003, σελ. 65.

ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΧΕΡΙΑ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ


Ο ΑΚΙΝΗΤΟΣ ΔΡΟΜΕΑΣ

 Ο παλαιστής που αποφασίζει να παλέψει με το χρόνο, αλείφει το κορμί με λάδι για να γλιστρά απ’ την πανίσχυρη λαβή του. Όμως ο χρόνος, ως γνωστον, δεν έχει χέρια, γι’ αυτό κανένας δε μπορεί να του ξεφύγει.

              *

 Αυτός που παραβγαίνει με το Χάρο, στην ταχύτητα, κι είναι πιο γρήγορος, φτάνει στο τέρμα πρώτος.

              *

 Ο πρωταθλητής του ύπνου κοιμάται κι ονειρεύεται ότι κοιμάται.

              *

 Κολυμβητής μεγάλων αποστάσεων μέσα σ’ ένα πηγάδι.

              *

  «Πού πάτε μέρες μου», ρωτά, «μικρά πουλιά, γιατί πετάτε, για πού τραβάτε βιαστικά;»
  «Εμείς δεν πάμε πουθενά, εμείς δεν είμαστε πουλιά, στεφάνι επτάφυλλο είμαστε, πέτρινο κιονόκρανο στου χρόνου την αμετακίνητη κολόνα. Εσύ πηδάς αδιάκοπα, εσύ αποδημείς προς μια εποχή πιο παγερή, προς ένα ατέλειωτο χειμώνα».



Από τη συλλογή «Ο ακίνητος δρομέας», 1996.

ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΚΟΝΗ

JORGE LUIS BORGES (1899-1986)


Ο ΑΥΤΟΧΕΙΡΑΣ

Δε θα μείνει στη νύχτα ούτ’ ένα αστέρι.
Δε θα μείνει η νύχτα.
Θα πεθάνω και μαζί μου όλο
τ’ ανυπόφορο σύμπαν.
Θα σβήσω τις πυραμίδες, τα μετάλλια,
τις ηπείρους και τα πρόσωπα.
Θα σβήσω το θησαύρισμα του παρελθόντος.
Θα κάνω σκόνη την ιστορία, σκόνη τη σκόνη.
Κοιτάζω τώρα το στερνό ηλιοβασίλεμα.
Ακούω το στερνό πουλί.
Κληροδοτώ το τίποτα σε κανέναν.



Mετάφραση: Αργύρης Χιόνης.

ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ


[ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΟΥ ΘΑ ΕΠΙΖΗΣΟΥΝ]

Τα ποιήματά μου θα επιζήσουν
Του χεριού μου που τα γράφει
Είναι πιο δυνατά απ’ το χέρι μου που τρέμει
Κάθε φορά που εκτελεί τις εντολές τους

Τα ποιήματά μου με ποιούν δεν τα ποιώ
Το πρόσωπό μου αδιάκοπα αλλάζουν
Λες κι είναι ζύμη και με πλάθουν

Τα μόνα ποιήματα που ποίησα εγώ
Τα μόνα που ήταν πιο αδύναμα από μένα
Είναι όσα τόλμησα να σκίσω ή να μη γράψω.



Από το βιβλίο: Αργύρης Χιόνης, «Τύποι ήλων», Εγνατία, Θεσσαλονίκη 1978, σελ. 52.