Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΣΣΙΟΣ (ΝΙΚΟΣ). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΣΣΙΟΣ (ΝΙΚΟΣ). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 10 Μαΐου 2026

ΓΙΑ ΤΗ ΡΟΒΕΡΤΑ





Νίκος Κάσσιος

Επειδή ως, μισός έστω, Κρητικός τελώ σε σχέση πλήρους ομοηχίας με τους κριτικούς, θα μιμηθώ τη χάρη τους λέγων τοιάδε:
Ο χορός των ήχων εκκινεί από την εσωτερική ομοιοκαταληξία του πρώτου στίχου, οιστρηλατούμενος από την εκεί παρήχηση του υγρού ρο. Στον δεύτερο στίχο τα ηχητικά ηνία, ή μάλλον το χορευτικό μαντήλι, παραλαμβάνει το έτερο υγρό, λάμδα, σφικταγκαλιασμένο ως συγχορευτής τάνγκο με τα μι και πι στα συμφωνικά συμπλέγματα "λμ" (παλμών) και "πλ" (απλώνει) αντίστοιχα. Αμέσως μετά η Ροβέρτα η ίδια αναθέτει καθήκοντα στο αρχικό του ονόματός της, και η νέα παρήχηση -αδρή, τραχιά και γι' αυτό αισθησιακή- αναλαμβάνει να μιμηθεί τους ήχους που παράγει το δάπεδο κάτω από τα βήματα της υμνούμενης χορεύτριας.
Οι δύο τετράστιχες στροφές του αρχετυπικού πετραρχικού σονέτου συνενώνονται εδώ σε μιαν οκτάστιχη, με τη γενετική αρμονίας δύναμή τους να πληθαίνει, καθώς πληθαίνει το πάθος ζεύγους χορευτών όσο σμικρύνεται η μεταξύ των σωμάτων τους απόσταση. Στο τέλος της ανάγνωσης, που, περιττό να ειπωθεί, επιβάλλεται να είναι μεγφαλόφωνη, ο παρακολουθητής των ηχητικών τεκταινομένων προσδοκά ότι θα ακουστούν κι άλλα ρο, κι άλλες ομοιοκαταληξίες, έχει την αίσθηση ότι το ποίημα συνεχίζεται, ακριβώς όπως συνεχίζεται ο χορός της Ροβέρτας, ακόμη κι αν ακούστηκε πια ο ακροτελεύτιος στίχος, ακόμη κι αν σίγησαν δήθεν των ρυθμών τα σκεύη.
Ολέ!

Σάββατο 18 Απριλίου 2026

ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟ

 


ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟ

Στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου, στο Americano. Με τον Αντώνη Πετράτο και τον Νίκο Κάσσιο.... καφέδες, μπιρίτσες...
Θεματολογία στενή και περιορισμένη: Ολυμπιακός, Ποίηση, Ολυμπιακός... επί ώρες...

Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ


 

ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

 

Ποὺ λέτε αὐτός, παλιά, στὰ χρόνια τῆς ὑγείας,

ἀπὸ ψηλά, σὰν νά ’ταν ἄλλος, τὸν κοιτοῦσε·

τοῦ ’νευε ἀπ’ τὸ θεωρεῖο ἐκεῖνο κι ἀγωνιοῦσε

γιὰ τὸν νεαρὸ σουλατσαδόρο τῆς πλατείας.

 

Τώρα; Τώρα τελοῦν κ’ οἱ δυό τους ἐν συγχύσει.

Βλέπονται ἀκόμη ἀραιὰ καὶ ποῦ μὰ, δεδομένου

ὅτι ἔχει ἡ νόσος πιὰ ὣς τὸ βάθος προχωρήσει,

 

μόνο περὶ ἀλγηδόνων συζητοῦν, τῆς μέσης,

μὲ κάτι ἐκεῖ τοῦ μὴ πραγματικοῦ ὑποθέσεις

 

κ’ ἴσως μιά (ἀλλὰ μιὰ μόνο) τοῦ π ρ ο σ δ ο κ ω μ έ ν ο υ.


Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

ΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΝ

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

ΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΝ

 

Τὰ σύμφωνα ἀφουγκράζεται μὲ λύσσα

νηφάλιου ἑνὸς ὠτακουστῆ, ποὺ ξέρει

πώς, πρὶν στηθεῖ στὸ θήραμα καρτέρι,

ζυγίζονται τὰ βέλη, νά ’ναι ἴσα

 

μὲ τοὺς κρυφοὺς ἀνασασμοὺς τοῦ στόχου.

Τ ό τ ε τοξεύει. Ἀλλὰ ἡ βολὴ ὅπου πάει

χοροὺς χαρᾶς ἀντὶ γιὰ χάρου χάη

ἀνοίγει: Στὴν ἀρχὴ μ’ ἐντολοδόχου

 

μιὰ ὑπακοή (ἄκου) ἀκκίζεται τὸ «θύμα»

–κ’ εἶν’ οἱ ἀκκισμοὶ χαριτωμένοι αἶνοι–,

ὥσπου φυσάει κάνα φωνῆεν πρίμα,

 

κι ἀσύλληπτη ὅλο ἡ συλλαβή (ἄκου) δένει

μὲ ν(ο)ήματα τ’ ἄρρητο μὲ τὸ ρῆμα.

Ἔ, τ ό τ ε εἶν’ ἡ βολὴ πετυχημένη.

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΟΥ ΤΟΥ ΡΟΜΠΕΡΤ ΜΟΥΖΙΛ

 



Νίκος Κάσσιος

13 ώρ. 
Ο φίλος μας Yorgos Kentrotis μερίμνησε εκ νέου για τον πνευματικό μας επισιτισμό, αυτή τη φορά δωρίζοντάς μας τις μεταφρασμένες από τον ίδιο «Ιστορίες που δεν είναι ιστορίες» του Ρόμπερτ Μούζιλ. Για συλλογή σύντομων διηγημάτων πρόκειται, της oποίας ο τίτλος δίνει την εντύπωση της αντίφασης, αλλά η αντίφαση αυτή αίρεται, εάν εννοήσουμε στο τέλος ακόμη μια λέξη, όπως «αρχετυπικές» ή «συνήθεις»· ό,τι διαβάζουμε είναι μεν ιστορίες, αλλά κάτι τους λείπει από τα άλλως απαραίτητα υλικά των ιστοριών: από άλλες ο τόπος και ο χρόνος, από άλλες η πλοκή, απ’ όλες η έκταση. Αυτά που από καμία δεν λείπουν είναι αφενός η ευαισθησία του αφηγητή -χρησιμοποιώ τη λέξη «ευαισθησία» ακριβώς με τη σημασία που της δίνουν τα συνθετικά της μέρη-, ο οποίος εντοπίζει ενδιαφέρουσες εκδοχές της conditio humana σε ανύποπτα καθημερινά στιγμιότυπα, και αφετέρου η τεχνήεσσα εκφραστική λιτότητα με την οποία τις επενδύει και η οποία μεταφέρεται με τη μεσολάβηση του μεταφραστή στη γλώσσα αφίξεως (- όχι, δεν ξέρουμε γερμανικά, αλλά ξέρουμε τον Γιώργο). Να ευχαριστήσουμε ξανά; Να ευχαριστήσουμε, με την πεποίθηση ότι κάποιες λέξεις ανθίστανται –έτσι επιβάλλεται– στη φθορά της συχνής επανάληψης.

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ


ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ

Μ’ ἄλλη μιά τους ἀπάτη

καὶ μὲ θράσος περίσσο

μοῦ ’ρθαν, θέλοντας πίσω

τ’ ὅπλο πού ’χω ἀμανάτι.

 

Ποιοί! αὐτοὶ ποὺ σακάτη

μὲ πετάξαν νὰ ζήσω

σὲ μιὰν ἔρημη νῆσο

ἐννιὰ χρόνους καὶ κάτι.

 

Μ’ ἂν σὲ σχέδια δυσώδη

σὰν τὸ σάπιο μου πόδι

συμφωνήσω, θὰ φταίει

 

τὸ ποὺ δούλου θά ’χω ἦθος·

μόνο αὐτό – κι οὔτε ὁ «μύθος»

οὔτοἱ ex machina dei.


Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025

29/5/2024

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ
29/5/2024
Πῆρε ὁ οὐρανὸς μιὰν ἐθελούσια κλίση, νά ’βρει
μὲ τὰ παιδιὰ τοῦ Πειραιᾶ μιὰν ἐπαφή –
σ’ ἕνα συμπαντικὸ κιτάπι εἶχε γραφεῖ
νὰ ξανασμίξουν μὲ τοὺς πάνω οἱ κάτω Γαῦροι.
Προτοῦ ἀπ’ τὴ δάφνη τὸ λιμάνι ὅλο φλομώσει,
εἶχε φροντίσει ὁ Βάσκος γιὰ ὅλα: τὴν μπαλιά,
τὴν προβολή, τὴν ἄμυνα… Καὶ τώρα μ’ ὅση
στὴ μέθη του κρατοῦσε ἀκόμη διαύγεια ὁ νοῦς
νὰ μὲ πλησιάζεις σ’ εἶδα μέσα ἀπ’ τοὺς καπνούς,
καὶ τί ἀγκαλιὰ ποὺ ἦταν ἐκείνη!… Τί αγκαλιά!

Τρίτη 7 Μαΐου 2024

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΘΑΣ

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΘΑΣ

 

Τοῦ Τάσου τοῦ Χαλκιᾶ πνοὲς ἔφερνε ὁ λεβάντες

ὣς τοὺς Παξούς, νὰ μαθητεύσεις στὰ σ τ ο ι χ ε ῖ α,

καὶ πρὶν ἀκούσεις κὰν γιὰ ἐνισχυτὲς καὶ ἠχεῖα,

ἠχοῦσαν μέσα σου ἰσχυρὲς οἰκεῖες ἀβάντες.

 

Τὰ μαγικὰ τοῦ Ἀφάνα, τῶν Βορείων οἱ μπάντες

στοῦ Πειραιᾶ ἦρθαν καὶ σὲ βρῆκαν τὰ θρανία

- ἀντιλαλοῦσε ἀκόμη ὁ Μάρκος - , καὶ μανία

σὲ κύκλωσε πλατωνικὴ ἀπ’ ὅλες τὶς μπάντες.

 

Μὲ τ’ ἄλλα ἁλάνια μοιραστήκατε τοὺς ρόλους,

μιᾶς Gibson τὸ λουρὶ ἐσὺ πέρασες στὸν ὦμο,

καὶ τ’ ἄγγιγμά σου ὅταν τοὺς δαίμονες πῆρε ὅλους

 

σὲ τάστα καὶ χορδὲς ἀνάμεσα νὰ κλείνει,

τοῦ λιμανιοῦ ἔνιωθες τὸν ρόχθο μετρονόμο

κ’ εἶχες στὸ βλέμμα τῶν μεγάλων τὴ γαλήνη.


Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2024

ΜΕ ΚΑΛΗ (ΚΑΙ ΓΑΥΡΙΚΗ) ΠΑΡΕΑ

 


ΜΕ ΚΑΛΗ (ΚΑΙ ΓΑΥΡΙΚΗ) ΠΑΡΕΑ...
 
... στον Κορυδαλλό, στο "Καφέ Αμερικάνο" με τον Αντώνη Πετράτο και τον Νίκο Κάσσιο.
Περί ποιήσεως, περί γλώσσας και μετάφρασης, αλλά και περί Θρύλου η συζήτηση.
Εννοείται ότι περάσαμε υπέροχα! Πάντα τέτοια!

 

Τετάρτη 7 Ιουνίου 2023

«ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ» ΚΑΙ ΑΗΔΟΝΙΑ

 



ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ «ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ» ΤΟΥ HERMANΝ BROCH
ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ Γ. ΚΕΝΤΡΩΤΗ

«...φρεσκοκομμένα ἄνθη στεφάνωσαν τὸ κηροπήγιο
κι ἡ εὐωδιά τους ἀηδονίστηκε μὲ τὸ σπίρτο τοῦ ξιδιοῦ...»
H.B.
 
Εἶναι, νομίζω, κάτι λέξεις ποὺ τὶς βιώνεις ὡς...
τριγμοὺς κάποιας –ποὺ πάει στὸ φῶς ν’ ἀνοίξει– θύρας.
Μὰ ἴσως καὶ νὰ τὰ λέει αὐτὰ ἕνας λεξιθήρας,
ποὺ κάποιος γλυκασμὸς τὸν πλήττει, ἀπροσδιόνυσος
– λίγο μὲ νοιάζει. Μοῦ ’χει μάθει ἡ Μεγαλόνησος
κάμποσες τέτοιες, καὶ μιὰ βγῆκε ἀπ’ τὸ ἀνὰ χεῖρας
βιβλίο καὶ μοῦ ’κλεισε τὸ μάτι: ὁ ἀναδευτήρας
(ποὺ μοιάζει κάπως μὲ κουπί) τοῦ χόντρου, ὁ «ἀηδόνισος».
Δὲν μοῦ ἦταν ἄγνωστο, βεβαίως, τὸ «ἀηδονίζω»
μὰ ὡς ἕνα ἀπὸ τοῦ «τερετίζω» τὰ συνώνυμα.
Κάποιο περβάζι τώρα φωτερὸ πλαισιώνει
τὴν πόρτα τοῦ κελιοῦ μου, καθὼς ψιθυρίζω
ὅ,τι ἕνα μεταφραστικὸ τοῦ Γιώργου πόνημα
μοῦ ’φερε ξάφνου στὸ μυαλό: μιὰ λέξη-ἀ η δ ό ν ι.

Τρίτη 31 Μαΐου 2022

PRIMA VENEZIANI E POI CRISTIANI

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

PRIMA VENEZIANI E POI CRISTIANI
 
Στὶς κτήσεις, λέει, ἐλπίζουν γιά… ἐπιείκεια…
Καί… σχέδια, λέει, δικά του ὁ πάπας κάνει…
Ἀκοῦν; Στῆς Μεσογείου ὅλη τὴ λεκάνη
ἀγέλες τὸ βρυχῶνται μορμολύκεια:
Ἑμεῖς εἴμαστε πρῶτα Βενετσιᾶνοι
κ’ ὕστερα χριστιανοί – μαρτύρια ἀνοίκεια
προβλέπονται γιὰ δυσπειθεῖς, καὶ ὀφίκια
ὅπου ξεσκονιστήρια καὶ ρουφιᾶνοι.
Κ’ ἔχει ἡ ἁλυσίδα αὐτὴ ἀπὸ χίλιους Ἥφαιστους
ἐκπονηθεῖ, ὥστε, κι ἂν γίνει σμπαράλια,
δὲν πρόκειται κανεὶς νὰ καταλάβει.
Ἐδῶ θὰ κουβαλοῦν τὶς χαζονύφες τους,
νὰ φωτογραφηθοῦνε στὰ κανάλια,
οἱ σκλάβοι, οἱ πάλι σκλάβοι, οἱ πάντα σκλάβοι.

 

Τετάρτη 10 Μαρτίου 2021

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

 

Σὲ μπλάβο ἀτλάζι κυκλικὴ δαντέλα ράβει

χέρι θεοῦ, κι ὅπως φυτρώνουν μαῦροι βράχοι

μ’ ἔνστικτο στίζοντας τῆς θάλασσας τὴ ράχη,

νιώθει ποῦ θὰ κοπιάσει αὐτὸ ἢ τ’ ἄλλο καράβι.

 

Τ’ ἀφτὶ ποὺ ξέρει μέσα στοὺς καιροὺς νὰ σκάβει,

καθὼς δὲν πιάνει ἐδῶ τ’ ἄγριο τους τὸ ταμάχι,

τοῦ Αἰσχύλου ἢ τῆς Καλογρϊᾶς τοῦ Γιοῦ τὴ μάχη

ἀκούει. Κ’ ἐκεῖ ποὺ πλένε τῶν καϊκιῶν οἱ κάβοι

 

καὶ ἁρμονικὰ στὴν ἅρμη ἁρμοὶ καὶ σκαρμοὶ κλαῖνε,

χαμίνια ἁλάνια ἐργάτες ναυτικοί... τὸ λένε,

κι ἂν εἶναι καὶ φουσκονεριὰ κι ἂν εἶν’ καὶ φύρα,

 

κεῖνο τὸ γαῦρο τὸ τραγούδι ὅπου —ἀπὸ τύχη;—

παίζει τὰ ὄργανα ἡ Τετράδα, καὶ εἶναι οἱ στίχοι

τοῦ σεμνοῦ γίγαντα: τοῦ Λάμπρου τοῦ Πορφύρα.

 



 

Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2021

ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ: ΔΥΟ ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ

 


ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ: ΔΥΟ ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ

Καλό είναι εδώ πέρα το εντευκτηριάκι [το Facebook], αλλά η διά ζώσης επικοινωνία ήταν, είναι και θα παραμείνει αναντικατάστατη. Τα πλήκτρα, όσο κι αν μας εξυπηρετούν, δυσκολεύονται να εγγυηθούν την απόσταση του άδολου επαίνου από την κολακεία, της φιλικής διαφωνίας από την έριδα, της επιμελημένης έκφρασης από την επίδειξη. Γι’ αυτό... όσο μπορώ πιο σύντομα: Το «Βιργιλίου θάνατος» του Hermann Broch, όπως το μετέφερε στη γλώσσα μας ο Γιώργος Κεντρωτής, απαιτεί από τον επίδοξο αναγνώστη του καλά ελληνικά ˙ εάν δεν τα βρει, θα κλειστεί στο σκληρό του κέλυφος, και ο αγοραστής του θα μετανιώσει που δεν επένδυσε τα χρήματά του στο «Φυτρώναν άγρια σέλινα τα βράδια μας τ’ ασέληνα» (μυθιστόρημα). Αλλά, όταν λέω «καλά ελληνικά», εννοώ και τα των αρχαίων προγόνων και τα των χριστιανών πατέρων και τα της δημοτικής μούσας και τα των λογίων και τα της πιάτσας και τα του Κάλβου και τα του Σκαρίμπα. Και τέτοια ελληνικά δεν πρόκειται να μάθει ποτέ κανείς, εάν συστρατεύεται είτε με αυτούς οι οποίοι, ακούγοντας ότι η ελληνική λαλιά έχει υπερβεί τις τρεις χιλιετίες ζωής, αισθάνονται να προελαύνει το επάρατο συντηρητικό πνεύμα, και ξιφουλκούν αρειμάνιοι, μπας και κερδίσουν κάνα αγωνιστικό ένσημο, είτε με εκείνους οι οποίοι, βλέποντας τους πρώτους σε θέσεις μάχης, αντιξιφουλκούν αρειμανιότεροι, για να μην παραδοθούν τα άγια τοις κυσίν – εντάξει, ακουστά το έχουμε κι ελόγου μας ότι η γλώσσα είναι πόλεμος, αλλά ηρακλείτειος, όχι τέτοιος που νομίζουν οι ως άνω στρακαστρούκες. Εν πάση περιπτώσει, εγώ δεν είμαι σίγουρος για το ποια ελληνικά ξέρω –αν ξέρω–, αλλά είμαι σίγουρος ότι βρήκα το ρήμα «αηδονίζω» με τη σημασία «ανακατεύω», απ’ όπου ο «αηδόνισος», το εργαλείο με το οποίο ανακάτευαν στο χωριό μου τον χόντρο (ήξερα μόνο τη σημασία «τραγουδώ, μιμούμαι το αηδόνι»), και είμαι σίγουρος ότι βρήκα και το «σάματι» του συγχωρεμένου του πατέρα μου. Εάν τυχόν βρήκα και κατιτίς άλλο, να μένει, διότι καλό είναι εδώ πέρα το εντευκτηριάκι αλλά κτλ. Καλό μήνα κιόλας.

Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2021

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ «ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ»



 ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ

 

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ «ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ ΘΑΝΑΤΟΣ» ΤΟΥ HERMANΝ BROCH

ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ Γ. ΚΕΝΤΡΩΤΗ

 

Εἶναι, νομίζω, κάτι λέξεις ποὺ τὶς βιώνεις ὡς...

τριγμοὺς κάποιας –ποὺ πάει στὸ φῶς ν’ ἀνοίξει– θύρας.

Μὰ ἴσως καὶ νὰ τὰ λέει αὐτὰ ἕνας λεξιθήρας,

ποὺ κάποιος γλυκασμὸς τὸν πλήττει, ἀπροσδιόνυσος.

 

Λίγο μὲ νοιάζει. Μοῦ ’χει μάθει ἡ Μεγαλόνησος

κάμποσες τέτοιες, καὶ μιὰ βγῆκε ἀπ’ τὸ ἀνὰ χεῖρας

βιβλίο καὶ μοῦ ’κλεισε τὸ μάτι: ὁ ἀναδευτήρας

(ποὺ μοιάζει κάπως μὲ κουπί) τοῦ χόντρου, ὁ «ἀηδόνισος».

 

Δὲν μοῦ ἦταν ἄγνωστο, βεβαίως, τὸ «ἀηδονίζω»,

μὰ ὡς ἕνα ἀπὸ τοῦ «τερετίζω» τὰ συνώνυμα.

Κάποιο περβάζι τώρα φωτερὸ πλαισιώνει

 

τὴν πόρτα τοῦ κελιοῦ μου, καθὼς ψιθυρίζω

ὅ,τι ἕνα μεταφραστικὸ τοῦ Γιώργου πόνημα

μοῦ ’φερε ξάφνου στὸ μυαλό: μιὰ λέξη - ἀ η δ ό ν ι.