ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

Δώρο της Λιλής Ελευθερίου από τη βιβλιοθήκη του Μάνου.

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ

Κάρολος Μπωντλαίρ, "Τα Άνθη του Κακού", μετάφραση Γιώργης Σημηριώτης, έκδοση του 1949.
Σαν σήμερα το 1821 γεννήθηκε ο Μπωντλαίρ.

ΚΑΡΛ ΛΗΜΠΚΝΕΧΤ – ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ

Σαν σήμερα το 1919 δολοφονήκαν ο Καρλ Λήμπκνεχτ και η Ρόζα Λούξεμπουργκ

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΗΜΗΡΙΩΤΗΣ

ΚΑΡΛ ΛΗΜΠΚΝΕΧΤ – ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ

Στο ματωμένο, στο μαρτυρικό το δρόμο
που σφάχτηκαν, ολόρθοι πάντα καρτερούν.
Κι’ άμετρα πλήθη πίσω τους σκορπούν τον τρόμο
κι όλο πυκνώνουν και σαν κύματα βοούν!

Χυμούν! πού παν; τί βλέπουν; τί τα ηλεκτρίζει;
τί δείχνουν οι δυο άτρομοι αγωνιστές μπροστά;
– Ω! τ’ όραμα της Λευτεριάς όπου γκρεμίζει
σύνορα, ψεύτικους ναούς, πατρίδες και σκoλιά!

Κ’ η φοβερή κραυγή τους, ω! από χείλη ώς χείλη
άκου! ώς τα πέρατα της γης βροντά κι’ αχή.
– Τί κι’ αν χτυπάτε, δολοφόνοι; θ’ ανατείλει,
νά την! προβαίνει πέρα Κόκκινη μι’ Αυγή!

Πιο Κόκκινη απ’ το αίμ’ –αλλοί σας!– το χυμένο
που ’βραζε μες στων νέων Σπαρτάκων την καρδιά,
και που σε κάθε στήθος τώρα πονεμένο,
σίδερο γίνεται, όργητα, βροντή, φωτιά.

Να σπάσει όλες της σκλαβιάς τις αλυσίδες,
να κάψει τ’ άτιμα παλάτια της κλεψιάς,
και να σκορπίσει τις ειρηνικές αχτίδες
της καλωσύνης, της αγάπης, της δουλειάς!

Στο ματωμένο, στο μαρτυρικό το δρόμο
που σφάχτηκαν, ολόρθοι πάντα καρτερούν!
Κι’ άμετρα πλήθη πίσω τους σκορπούν τον τρόμο…
– Ο Λήμπκνεχτ, να! κ’ η Ρόζα μπρος τα οδηγούν!

Από τον «Νέο Ριζοσπάστη», 22.1.1933.

ΓΛΥΚΙΑ ΚΙ ΩΡΑΙΑ

HEINRICH HEINE

ΓΛΥΚΙΑ ΚΙ ΩΡΑΙΑ

Γλυκιά κι ωραία σα φεγγαραχτίδα,

στον ύπνο μου είδα τη δική σου ψες μορφή·

αχ, πόσο τρυφερή κι αγγελική την είδα,

όμως και πόσο πονεμένη και χλωμή!

Μόνο το στόμα κόκκινο φαινόταν,

μα ο Θάνατος το χλώμιασε σε λίγο με φιλί,

και σβεί το ουράνιο φως που ξεχυνόταν

απ’ τα γαλήνια μάτια σου, καλή.

Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.

Από το βιβλίο: «Χάινε – Μεταφράσεις ποιημάτων του (ανθολογία)», επιλογή Νάσος Βαγενάς, Εκδόσεις Σοκόλη, Αθήνα 2007, σελ. 89.

ΤΟ ΒΑΡΑΘΡΟ

CHARLES BAUDELAIRE

ΤΟ ΒΑΡΑΘΡΟ

Κυλούσε αντάμα κι ο Πασκάλ μέσα στο βάραθρό του,

– Αλί! όλα είν’ άβυσσος, Λόγος και δράση, πόθοι!

έχει κι εμένα το κορμί τον ανατριχιασμό του,

απάνω του όταν να περνά τ’ αγέρι του Φόβου νιώθει.

Ψηλά, κάτω στη γη, παντού, τα βύθια, τα ερμογιάλια,

η σιωπή και το φριχτό τ’ άπειρο που απελπίζει…

Μέσα στις νύχτες μου ο Θεός σοφά κι αγάλια-αγάλια,

ένα βραχνά πολύμορφον αιώνια ζωγραφίζει.

Ο ύπνος σα βαθύς γκρεμός με κάνει και τρομάζω·

γεμάτος φρίκη αόριστη που δε γρικώ πού φέρνει,

απ’ όλα τα παράθυρα όλο και χάος κοιτάζω·

κ’ η σκέψη μου που ο ίλιγγος πάντα τη συνεπαίρνει,

του μηδενός την άφωνην αναισθησία φθονεί.

– Ω, απ’ τον Αριθμό κανείς να μη μπορεί να βγει!

Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.

Από το βιβλίο: Κάρολος Μπωντλαίρ, «Τα άνθη του Κακού», μετάφραση Γ[ιώργης] Σημηριώτης, Αθήνα 1949, σελ. 122.

*********************

LE GOUFFRE

Pascal avait son gouffre, avec lui se mouvant.
- Hélas ! tout est abîme, - action, désir, rêve,
Parole ! et sur mon poil qui tout droit se relève
Maintes fois de la Peur je sens passer le vent.

En haut, en bas, partout, la profondeur, la grève,
Le silence, l'espace affreux et captivant...
Sur le fond de mes nuits Dieu de son doigt savant
Dessine un cauchemar multiforme et sans trêve.

J'ai peur du sommeil comme on a peur d'un grand trou,
Tout plein de vague horreur, menant on ne sait où ;
Je ne vois qu'infini par toutes les fenêtres,

Et mon esprit, toujours du vertige hanté,
Jalouse du néant l'insensibilité.
Ah ! ne jamais sortir des Nombres et des Êtres !

Η ΜΟΥΣΙΚΗ

CHARLES BAUDELAIRE

Η ΜΟΥΣΙΚΗ

Με συνεπαίρνει η μουσική σα θάλασσα συχνά!

Τότε προς το χλωμό μου αστέρι,

κάτω από καταχνιάς σκεπή ή στον αιθέρα, να!

ανοίγω τα πανιά στ’ αγέρι·

και με τα στήθεια καταμπρός και τα πλεμόνια φουσκωτά

σαν τα’ ανοιχτά πανιά μου,

σκαλώνω απά στα κύματα που ’ρχονται απανωτά

και που τα κρύβει η νύχτα απ’ τη ματιά μου·

όλα τα πάθη μέσα μου να νιώθω να τρεμίζουν·

σαν πλοίο πονεμένο με λικνίζουν

το πρίμο αγέρι, η θύελλα με κάθε της σπασμό

πάνω απ’ το βάραθρο που χάσκει ολανοιχτό·

– Κι άλλοτε η κάλμα, ίσιος, τρανός καθρέφτης ομπροστά μου

όλη η απελπισιά μου!

Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.

Από το βιβλίο: Μπωντλαίρ, «Τα άνθη του κακού», μετάφραση Γιώργης Σημηριώτης, Εκδόσεις Μαρή, Αθήνα, χχ, σελ. 112.

*******************

LA MUSIQUE

La musique souvent me prend comme une mer !
Vers ma pâle étoile,
Sous un plafond de brume ou dans un vaste éther,
Je mets à la voile;

La poitrine en avant et les poumons gonflés
Comme de la toile
J'escalade le dos des flots amoncelés
Que la nuit me voile ;

Je sens vibrer en moi toutes les passions
D'un vaisseau qui souffre ;
Le bon vent, la tempête et ses convulsions

Sur l'immense gouffre
Me bercent. D'autres fois, calme plat, grand miroir
De mon désespoir !

ΣΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

 

CHARLES BAUDELAIRE

ΣΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

Η ανοησία, τ’ αμάρτημα, η απληστία, κ’ η πλάνη

κυριεύουνε τη σκέψη μας και φθείρουν το κορμί μας·

κ’ ευχάριστα τις τύψεις μας θρέφουμε στην ψυχή μας,

καθώς που τρέφουν πάνω τους τις ψείρες οι ζητιάνοι.

Στα μετανοιώσματα άναντροι κι αμαρτωλοί ώς την άκρια,

ζητάμε πληρωμή ακριβή για κάθε μυστικό μας

και ξαναμπαίνουμε εύκολα στο βούρκο τον παλιό μας,

θαρρώντας πως ξεπλένεται με τα δειλά μας δάκρυα.

Πάνω απ’ το προσκεφάλι μας ο Σατανάς γερμένος.,

πάντα στα μάγια του Κακού το νού μας νανουρίζει·

την πιο ατσαλένια θέληση μεμιάς την εξατμίζει,

αυτός ο Μέγας χημικός, ο Τετραπερασμένος.

Ο Διάολος, το νήμα αυτός κρατά που μας κουνάει!

Τα πράματα τα βρωμερά πιότερο τ’ αγαπάμε·

κι όλο και προς την Κόλαση κάθε στιγμή τραβάμε,

με δίχως φρίκη, ανάμεσα στο σκότος που βρωμάει.

Σαν το φτωχό ξεφαντωτή που πιπιλά με ζάλη

μιας παλιάς πόρνης αγκαλιά πολιομαρτυρισμένη,

κλεφτάτα αρπάζουμε κ’ εμείς καμιά ηδονή θλιμμένη,

που τήνε ξεζουμίζουμε σα σάπιο πορτοκάλι.

Σαν ένα εκατομμύριο σκουλήκια, μυρμηγκώντας,

μες στο μυαλό μας κραιπαλούν του Δαίμονα τα πλήθη,

κι όταν ανάσα παίρνουμε, ο Θάνατος στα στήθη

σαν άυλος ποταμός κυλά, σιωπηλά θρηνώντας.

Αν το φαρμάκι κ’ η φωτιά, κ’ η βία, και το μαχαίρι

δεν έχουνε τα φανταχτά κεντίδια ακόμα κάνει

στο πρόστυχο της μοίρας μας κι άθλιο καμβοπάνι,

είναι που λείπει απ’ την ψυχή το θάρρος κι απ’ το χέρι.

Μα μες στις σκύλες, τους σκορπιούς, τα φίδια, τα τσακάλια,

τους πάνθηρες, τους πίθηκους, τους γύπες, τα θηρία

που γρούζουν, σέρνουνται, αλυχτούν κι ουρλιάζουν με μανία

μες στων παθών μας τ’ άτιμο κλουβί, προβαίνει αγάλια,

θεριό πιο βρώμικο, κακό, την ασκημιά να δείξει!

Κι α δε σαλεύει κι ούτε ακούει κανένας το ουρλιαχτό του,

όλη τη γης θα ρήμαζε, και στο χασμουρητό του

θά ’θελε να κατάπινε τον κόσμο· –αυτό ’ναι  η Πλήξη!–

που, μ’ ένα δάκρυ αθέλητο στα μάτια της, κοιτάζεις,

καθώς καπνίζει τον ουκά, κρεμάλες να στηλώνει.

Και ξέρεις, αναγνώστη, αυτό το τέρας πώς δαγκώνει!

– Ω αναγνώστη, υποκριτή, αδέρφι που μου μοιάζεις!

Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.

Από το βιβλίο: Μπωντλαίρ, «Τα άνθη του κακού», Μετάφραση Γιώργης Σημηριώτης, Εκδόσεις Μαρή, Αθήνα (χχ), σελ. 19-21.

********************

AU LECTEUR
Διαβάζει ο Michel Piccoli

La sottise, l'erreur, le péché, la lésine,
Occupent nos esprits et travaillent nos corps,
Et nous alimentons nos aimables remords,
Comme les mendiants nourrissent leur vermine.

Nos péchés sont têtus, nos repentirs sont lâches;
Nous nous faisons payer grassement nos aveux,
Et nous rentrons gaiement dans le chemin bourbeux,
Croyant par de vils pleurs laver toutes nos taches.

Sur l'oreiller du mal c'est Satan Trismégiste
Qui berce longuement notre esprit enchanté,
Et le riche métal de notre volonté
Est tout vaporisé par ce savant chimiste.

C'est le Diable qui tient les fils qui nous remuent!
Aux objets répugnants nous trouvons des appas;
Chaque jour vers l'Enfer nous descendons d'un pas,
Sans horreur, à travers des ténèbres qui puent.

Ainsi qu'un débauché pauvre qui baise et mange
Le sein martyrisé d'une antique catin,
Nous volons au passage un plaisir clandestin
Que nous pressons bien fort comme une vieille orange.

Serré, fourmillant, comme un million d'helminthes,
Dans nos cerveaux ribote un peuple de Démons,
Et, quand nous respirons, la Mort dans nos poumons
Descend, fleuve invisible, avec de sourdes plaintes.

Si le viol, le poison, le poignard, l'incendie,
N'ont pas encor brodé de leurs plaisants dessins
Le canevas banal de nos piteux destins,
C'est que notre âme, hélas! n'est pas assez hardie.

Mais parmi les chacals, les panthères, les lices,
Les singes, les scorpions, les vautours, les serpents,
Les monstres glapissants, hurlants, grognants, rampants,
Dans la ménagerie infâme de nos vices,

II en est un plus laid, plus méchant, plus immonde!
Quoiqu'il ne pousse ni grands gestes ni grands cris,
Il ferait volontiers de la terre un débris
Et dans un bâillement avalerait le monde;

C'est l'Ennui! L'oeil chargé d'un pleur involontaire,
II rêve d'échafauds en fumant son houka.
Tu le connais, lecteur, ce monstre délicat,
— Hypocrite lecteur, — mon semblable, — mon frère!

ΕΞΩΤΙΚΟ ΜΥΡΟ

CHARLES BAUDELAIRE

ΕΞΩΤΙΚΟ ΜΥΡΟ

Τα μάτια ως κλείνω σε ζεστή φθινοπωρινή βραδιά

μυρίζοντας του ολόθερμου του στήθους σου τα μύρα,

βλέπω να ξετυλίγεται φαιδρή μιά ακρογιαλιά,

που ενός ηλιού μονότονου τήνε θαμπώνει η πύρα.

Ένα νωχελικό νησί που η γης του εκείνη βγάζει

κάτι δεντρά παράξενα μ’ ολόγλυκους καρπούς·

γυναίκες που τ’ αθώο τους το βλέμμα σε ξαφνιάζει,

κι άντρες με σώματα λεπτά μα ωστόσο δυνατούς.

Το μύρο σου σε κλίματα με φέρνει μαγεμένα,

σ’ ένα γεμάτο από πανιά κι απ’ άρμενα λιμάνι,

που ακόμα είναι απ’ τα κύματα του πέλαου κουρασμένα·

και της χλωρής ταμαρινιάς το ξωτικό λουλούδι,

που τα ρουθούνια ο μόσχος του ν’ αδροφουσκώνει κάνει,

μέσα μου με των ναυτικών σμίγεται το τραγούδι.

Από το βιβλίο: Μπωντλαίρ, «Τα άνθη του κακού», μετάφραση Γιώργης Σημηριώτης, Εκδόσεις Μαρή, Αθήνα (χχ), σελ. 52.

*********************************

PARFUM EXOTIQUE

Quand, les deux yeux fermés, en un soir chaud d'automne,
Je respire l'odeur de ton sein chaleureux,
Je vois se dérouler des rivages heureux
Qu'éblouissent les feux d'un soleil monotone;

Une île paresseuse où la nature donne
Des arbres singuliers et des fruits savoureux;
Des hommes dont le corps est mince et vigoureux,
Et des femmes dont l'oeil par sa franchise étonne.

Guidé par ton odeur vers de charmants climats,
Je vois un port rempli de voiles et de mâts
Encor tout fatigués par la vague marine,

Pendant que le parfum des verts tamariniers,
Qui circule dans l'air et m'enfle la narine,
Se mêle dans mon âme au chant des mariniers.

ΠΑΛΙΕΣ ΑΓΑΠΕΣ

PAUL VERLAINE (1844-1896)

ΠΑΛΙΕΣ ΑΓΑΠΕΣ

Ω, οι κουβέντες της καρδιάς, οι πρώτες ερωμένες!

μαλλιά χρυσά, μάτια γλαρά, κι ολάνθιστα κορμάκια·

κ’ ύστερα οι νιές τους αγκαλιές, γλυκιές, ευωδιασμένες,

τ’ αυθόρμητά τους, τα δειλά τα χάδια, τα φιλάκια!

Τόσο λες νά ’ναι μακριά όλες τους οι χαρούλες

κι όλες τους οι αθωότητες; όλες μπρος στη μαγεία

της νοσταλγίας μου σκιάχτηκαν τη μαύρη μου αγωνία,

την πλήξη κι αηδία μου, και παν, χαθήκαν ούλες!

Και νά ’μαι μόνος τώρα πια, μόνος και πικραμένος

κι ανέλπιδος κι από ’νανε παππού πιο παγωμένος,

σαν ορφανό φτωχό χωρίς μεγάλη μια αδερφούλα.

Ω, η χαδιάρα, η σκεφτική κι ολόθερμη ερωμένη,

η καστανούλα που ποτέ δεν είναι ξαφνιασμένη

και σε φιλεί στο μέτωπο κάποτε σαν παιδούλα.

Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.

Από το βιβλίο: Γιώργης Σημηριώτης, «Γαλλική ανθολογία εικονογραφημένη, 1750-1950», 6^η έκδοση αναθεωρημένη και συμπληρωμένη, Χρυσή Δάφνη, Αθήνα 1954, σελ. 164-165.

*****************************

VOEU

Ah ! les oaristys ! les premières maîtresses !
L'or des cheveux, l'azur des yeux, la fleur des chairs,
Et puis, parmi l'odeur des corps jeunes et chers,
La spontanéité craintive des caresses !

Sont-elles assez loin toutes ces allégresses
Et toutes ces candeurs ! Hélas ! toutes devers
Le printemps des regrets ont fui les noirs hivers
De mes ennuis, de mes dégoûts, de mes détresses !

Si que me voilà seul à présent, morne et seul,
Morne et désespéré, plus glacé qu'un aïeul,
Et tel qu'un orphelin pauvre sans soeur aînée.

Ô la femme à l'amour câlin et réchauffant,
Douce, pensive et brune, et jamais étonnée,
Et qui parfois vous baise au front, comme un enfant !