ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ
ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
Ποὺ λέτε αὐτός, παλιά, στὰ χρόνια τῆς ὑγείας,
ἀπὸ ψηλά, σὰν νά ’ταν ἄλλος, τὸν κοιτοῦσε·
τοῦ ’νευε ἀπ’ τὸ θεωρεῖο ἐκεῖνο κι ἀγωνιοῦσε
γιὰ τὸν νεαρὸ σουλατσαδόρο τῆς πλατείας.
Τώρα; Τώρα τελοῦν κ’ οἱ δυό τους ἐν συγχύσει.
Βλέπονται ἀκόμη ἀραιὰ καὶ ποῦ μὰ, δεδομένου
ὅτι ἔχει ἡ νόσος πιὰ ὣς τὸ βάθος προχωρήσει,
μόνο περὶ ἀλγηδόνων συζητοῦν, τῆς μέσης,
μὲ κάτι ἐκεῖ τοῦ μὴ πραγματικοῦ ὑποθέσεις
κ’ ἴσως μιά (ἀλλὰ μιὰ μόνο) τοῦ π ρ ο σ δ ο κ ω μ έ ν
ο υ.
PABLO NERUDA
ΕΡΧΟΜΑΙ ΑΠ’ ΤΟΝ ΝΟΤΟ
Γεννήθηκα αυτά τα θλιβερά
να τραγουδώ τα πράγματα,
να ρίχνω φως άπλετο στα
κτήνη επάνω,
να καταρρίπτω μ’ έναν
κεραυνό τα αίσχη,
ν’ αγγίζω τις απάνθρωπες βαθιές πληγές.
Είμαι Αμερικανός από
πατέρα κι από μάνα,
απ’ τις αραουκάνικες τις στάχτες
γεννήθηκα,
γιατί όταν ο εισβολέας
έψαχνε χρυσάφι,
φωτιά και πόνο του
πρόσφερε η πατρίδα μου.
Σε χώματα άλλα βρήκε το
χρυσάφι που ντύθηκε·
σε τούτα δω ποτέ ο
κατακτητής δεν κατάκτησε τίποτα·
ο αχόρταγος εκείνος Πέδρο
δε Βαλδίβια
βρήκε στην πατρίδα μου
ό,τι εγύρευε: το τέλος του —
και το βρήκε κάτω από ’να
κανελόδεντρο
με χρυσάφι λειωμένο στο
λαρύγγι του μέσα.
Εγώ είμαι εδώ για να εκπροσωπώ
φυλές που έπεσαν
υπερασπιζόμενες σημαίες πολύ
βαθιά αγαπημένες
που μετά απ’ την αίγλη
των αγώνων τους
τους έχει απομείνει μόνο
σιωπή και βροχή.
Εγώ συνεχίζω απλώς τα
έργα τους
κι απ’ όλη την αμερικάνικη γη μας
τινάζω των λαών μου τα
βάσανα,
εξάπτω των σπαθιών τους
τις ρίζες,
των ηρώων θωπεύω την
ανάμνηση,
ποτίζω τις υπόγειες
ελπίδες —
γιατί τι με ωφελεί το
τραγούδι,
η δωρεά του κάλλους, το
χάρισμα του λόγου,
αν δεν χρησιμεύουν στον
λαό μου
να παλεύει και να πορεύεται
μαζί μου;
Κι έτσι γυρίζω παντού στις
ολοσκότεινες Αμερικές,
τα στάχυα ανάβω, ανάβω τα
φώτα,
και οι τύραννοι μού
αρνούνται διαβατήριο,
επειδή η ποίησή μου τους
τρομάζει·
μα όταν μου διπλοκλείνουν
τις πόρτες με λουκέτα,
εγώ μπαίνω απ’ τα
παράθυρα όπως το φως,
κι αν καίνε τις στεριές
να μ’ εμποδίσουν να ’ρθω,
εγώ πάω απ’ τα ποτάμια
και, να ’μαι, με το νερό
εγώ φτάνω,
στις φυλακές η ποίησή μου
κατεβαίνει
να κουβεντιάσει με
κείνους που με καρτερούσαν·
μ’ όσους κρύβονται πιάνω και μετράω ένα-ένα τ’ άστρα
όλη νύχτα και φεύγω με το
χάραμα·
με τίποτα της θάλασσας
δεν με κόβουν οι σκόπελοι,
τα μυδραλιοβόλα δεν μ’
εμποδίζουν·
η ποίησή μου έχει μάτια
αυγερινά,
πέτρινες γροθιές και
φτερωμένα φυλλοκάρδια.
Όταν με αναγνωρίζουν
στους δρόμους
εκεί που βγαίνει ο χαλκός
ή το κριθάρι,
μέσ’ από τρένα που σκίζουν τον κάμπο
ή στις φυτείες με την
πικρή τη γλύκα,
κι όταν στα μακρινότερα με
χαιρετούν λιμάνια
ή στης κόλασης τα υπόγεια
μεταλλεία,
αυτό συμβαίνει,
επειδή πέρασε από κει η
ποίησή μου
με του έρωτα και της
εκδίκησης τον τροχό
για να εγκαθιδρύσει του
κόσμου τη διαύγεια,
να δώσει το φως εκεί που
το περίμεναν,
να φέρει τους αγωνιστές
κοντά στη νίκη
και να δώσει τη γη στους
δουλευτές της.
Μετάφραση: Γιώργος
Κεντρωτής.
PABLO NERUDA
ΟΙ ΔΥΝΑΣΤΕΣ
Απ’ τη σαπιοκοιλιά όμως που έπεσε
βγήκαν οι μικρούληδες Σομόσα:
δυο παλιάτσοι λεκιασμένοι μ’ αίμα·
δυο βατραχάκια γόνιμα απ’ το στυγνό βατράχι.
Κι ενώ ο πυόσακος εσάπιζε, είχαν
τα δυο στρατηγάκια αρχίσει ν’ ανεβαίνουν.
Ντύθηκαν φορώντας παντού διαμάντια,
εφ’ όρου ζωής ονομάστηκαν
πρόεδροι,
μοίρασαν όλα τα χτήματα και τα τσιφλίκια,
πήραν τις πόζες των νεόπλουτων όλες
και του Βορειοαμερικάνου Πρεσβευτή
έγιναν οι ευνοούμενοι πολεμιστές.
Στα χώματά μας έτσι γράφεται η ιστορία·
έτσι διαιωνίζονται τα εγκλήματα·
κι όλο μακραίνει της ατιμίας η αλυσίδα,
κι όλο βαθαίνει των μαρτυρίων το στρατιωτικό πηγάδι.
Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.
ALBERTO LAISECA
ΤΟ
ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΝΕΡΩΝ
(από
τα κινέζικα ποιήματα)
Για
σένα έχω γίνει υπερβολική
σαν
άλλος ξένος διάβολος.
Κοιτώ
τα μάτια σου
και
βλέπω σκοτεινούς δρυμούς με κάτι κίτρινο.
Στήθη
παιδικά, μα με θηλές τεράστιες·
πόδια
μικροσκοπικά και τέλεια.
Ανάμεσα
στα πόδια σου γυμνή μια μικρή Κινέζα Θεότητα.
Τι
θόρυβο σηκώνει ο βλαστός του μπαμπού,
το
ροδαλό σεντέφι,
που
στεφανώνει τη θεότητα
ως
θεϊκό χαρακτηριστικό!
Μα
η μαύρη κόμη σου,
αντιστρατεύεται
των τοιχοταπήτων τον φαιόχρωμο σπασμό.
Τα
Μεγάλα Αφτιά όμως
ανιχνεύουν
των δακτύλων το άγγιγμα
πριν
προφτάσουν ν’ αγγίξουν το δέρμα.
Σε
κοιτώ μπροστά στον κόσμο
και
η ευπρέπειά μου κλονίζεται.
Πολύ
καλά γνωρίζω
πως
πλήθος μάτια το αντιλαμβάνονται,
όσην
ώρα της ντροπής τα πράσινα νερά
να
μας καταβροχθίσουν απειλούνε.
Δεν
καταλαβαίνω γιατί,
λόγω
της δικής μου γυναικείας κατάστασης
και
της δικής σου Εξ Ουρανού Καταγωγής,
θα
με αποδοκίμαζαν,
αν
έλεγα ότι είσαι γητεύτρια απαράμιλλη.
Ποίημα
αφιερωμένο στην Αυτοκράτειρα, γραμμένο από άγνωστη αυλική του ανακτόρου Νάντσια.
Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.
ELISEO DIEGO
ΔΙΑΘΗΚΗ
Παράξενο
τὸ ἔλεός σας – εἶπε ὁ Σάντσο.
Ἔχοντας φτάσει στὰ χρόνια
ποὺ
τὸ σκοτάδι δὲν μὲ
παρηγορεῖ πλέον καθόλου
καὶ οἱ μικρὲς προφητεῖες
μὲ φοβίζουν·
ἔχοντας φτἀσει στὰ χρόνια
αὐτά·
κι ὅπως τοῦ καφὲ τὸ κατακάθι
ἀνοίγει τώρα ξαφνικὰ γιὰ
μένα
τὸ στρογγυλὸ πικρό του
στόμα·
ἔχοντας φτάσει στὰ χρόνια
αὐτά·
χαμένη εἶναι πιὰ κάθε ἐλπίδα
γιὰ
μιὰν ἄνοδο ποὺ νὰ
φτουράει, ἀπ’ τὸ
νὰ βλέπω τῆς σκιᾶς τὴ
γαλήνια ἐκτίναξη,
καὶ μὴν κατέχοντας εἰμὴ
μόνο τοῦτα τὰ χρόνια·
μὴν κατέχοντας ἐν τέλει ἄλλο
τι
πέρ’ ἀπ’ τὴ μνήμη μου τῶν
νυχτῶν καὶ
τὴν τεράστια δονούμενη
λεπτότητά της·
μὴν κατέχοντας τίποτ’ ἄλλο
μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ ἐκτὸς
ἀπ’ τὴ μνήμη μου, ἐκτὸς ἀπ’
αὐτὰ τὰ χρόνια·
ἀποφασίζω νὰ κάνω τὴ διαθήκη
μου,
Εἶναι
αὐτή: σᾶς ἀφήνω
τὸν χρόνο, τὸν χρόνο ὁλόκληρο.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ
ΡΗΤΑ, ΡΗΤΟΤΑΤΑ
Οἱ λέξεις εἶναι τῆς σιωπῆς
φτεροῦγες:
μιλοῦν πετώντας,
μεταφράζουν ἤχους
ἀνήκουστους σὲ στόματα
κλεισμένους.
Εἶναι καὶ θραύσματα ἀσπασμῶν
τοῦ λόγου
μὲ τῆς ψυχῆς εἰκόνες μὲς
στῆς φύσης
τὰ εἰκάσματα, στοῦ νοῦ τὶς
δόξες. Ὅταν
συνάζονται, πετοῦν οὐράνια
τόξα.
Ὀνείρων χρώματα καὶ
πράξεων κράσεις
σὰν σιντριβάνια ἀνοίγονται
σὲ πτήσεις
πάνω ἀπὸ κλίνες καὶ ὄνυχες
μὲ φῶτα,
μὲ μίσχους, μὲ στελέχη, μὲ
ἀκρωτήρια
σὲ χερσονήσουν ἥμερων
λεόντων.
Εἰκονογράφηση: Βασίλης
Γραβαρίτης.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ
ΤΟ ΙΣΠΑΧΑΝ — IN NUCE
...
vers l’azur noire
où
tremble la mer de topazes
Arthur Rimbaud
Ἐντὸς τῆς κάμαρας νωθρὰ σαλεύει
τὸ κύμα τὸ γαλάζιο πού ᾽χει
φτάσει
τοπάζια μελανὰ νὰ κατεβάσει
στὸ ἡμίφως, σ᾽ ἕνα δάσος ἀπὸ
σκεύη
πού ᾽χαν ταιριάσει ἀπάντεχα μὲ τὰ
ὅσα
ἐπινοοῦν τὰ βλέμματα στὰ βάθη
τῶν ὁραμάτων. Ἂν ἐκεῖ τὸ ἀγκάθι
τοῦ ρόδου, ὡς ἀντανάκλαση βοώσα
τοῦ ἀρχετύπου τῶν κήπων τῆς
γαλήνης
καὶ τῆς τρυφῆς, τρυπήσει τῶν ὀνείρων
τὰ δάχτυλα, τὰ κύματα τῶν μύρων
θὰ σπᾶνε ὡς φλοῖσβος στὶς ἀκτὲς τῆς
κλίνης
καὶ ἡ στέγη, ὡσὰν τὸν ἀστερόεντα
αἰθέρα,
στὴ νύχτα μέσα θ᾽ ἀπαστράφτει ὡς
μέρα.
Ο ΡΑΦΑΕΛ ΑΛΒΕΡΤΙ ΚΑΙ Η ΜΑΡΙΑ ΤΕΡΕΣΑ ΛΕΟΝ
ΜΕΤΑΦΡΑΖΟΥΝ ΕΥΓΕΝΙΟ ΓΕΦΤΟΥΣΕΝΚΟ
¡La mitad no quiero de nada!
La mitad no quiero de nada!
¡Que sea mío el cielo todo!
¡La tierra toda, mía!
Mares y ríos, el torrente de la montaña,
¡míos! No los comparto.
No me seducirás, vida, con una parte.
¡Será todo o nada! ¡Yo podré con todo!
N o quiero ni la felicidad
ni el dolor a medias.
¡Quiero, sí, la mitad de la almohada
donde, pegado a tu mejilla,
como una pobre estrella fugaz,
fulgure el anillo de tu dedo...
Versión de Rafael Alberti y María Teresa León
ΓΕΒΓΕΝΗ ΓΕΦΤΟΥΣΕΝΚΟ
Η ΑΔΗΜΟΝΙΑ
Θὰ ἔρθει ἡ ἀγάπη μου, θὰ ἔρθει
καὶ θ’ ἀνοίξει μεμιᾶς τὴν
ἀγκαλιά της
νὰ μ’ ἀγκαλιάσει· εὐθὺς θὰ
καταλάβει
τοὺς φόβους μου, θὰ δεῖ τὶς
ἀλλαγές μου.
Ἀπ’ τὴ μαύρη τὴ βροχή, κι
ἀπ’ τὸ πυκνὸ σκοτάδι,
χωρὶς κὰν νὰ κλείσει τὴν
πόρτα τοῦ ταξί,
θ’ ἀνεβεί· θ’ ἀνεβεῖ ἀπ’
τὴν παλιὰ τὴ σκάλα —
θὰ καίει ὁλόκληρη ἀπὸ ἀγάπη,
θὰ καίει ἀπὸ χαρά.
Θὰ μπεῖ στὸ σπίτι δίχως νὰ
χτυπήσει,
θὰ μοῦ χαϊδεύει τό κεφάλι
μὲ τὰ χέρια της·
μὲ χάρη θὰ πέσει τὸ μπλὲ
γούνινο παλτό της
γλιστρώντας ἀπὸ τὴν
καρέκλα ποὺ τό ’χε πεταμένο.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής
ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΣΙΟΣ
ΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΝ
Τὰ σύμφωνα ἀφουγκράζεται
μὲ λύσσα
νηφάλιου ἑνὸς ὠτακουστῆ,
ποὺ ξέρει
πώς, πρὶν στηθεῖ στὸ
θήραμα καρτέρι,
ζυγίζονται τὰ βέλη, νά
’ναι ἴσα
μὲ τοὺς κρυφοὺς ἀνασασμοὺς
τοῦ στόχου.
Τ ό τ ε τοξεύει. Ἀλλὰ ἡ
βολὴ ὅπου πάει
χοροὺς χαρᾶς ἀντὶ γιὰ
χάρου χάη
ἀνοίγει: Στὴν ἀρχὴ μ’ ἐντολοδόχου
μιὰ ὑπακοή (ἄκου) ἀκκίζεται
τὸ «θύμα»
–κ’ εἶν’ οἱ ἀκκισμοὶ
χαριτωμένοι αἶνοι–,
ὥσπου φυσάει κάνα φωνῆεν
πρίμα,
κι ἀσύλληπτη ὅλο ἡ
συλλαβή (ἄκου) δένει
μὲ ν(ο)ήματα τ’ ἄρρητο μὲ
τὸ ρῆμα.
Ἔ, τ ό τ ε εἶν’ ἡ βολὴ
πετυχημένη.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ
ΜΕ ΤΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ ΤΗΝ ΑΝΑΣΑ
Ἑνδεκασύλλαβο τὸ σιντριβάνι
ἀπ᾽ τοῦ χεριοῦ τὴ ρύμη μὲ τὶς ρίμες
τὶς ἄρρητες καὶ τὶς ἀφράτες φῆμες
τινάζεται ψηλὰ καὶ καθιζάνει
σὰν στήλη ἁπτοῦ φωτὸς στοῦ στίχου τὰ ὅρια,
ἀφοῦ ὁλοκληρωθεῖ τὸ πέταγμά του
ὡς ἔπους στὸ σκοτάδι. Τὰ φτερά του
βρεγμένα, δροσερά, τὴν ὑποδόρια
ἀνατριχίλα σημειώνουν μὲ ὅση
ἀκρίβεια δύνανται: τὸ ὡραῖο ρίγος
τῶν ἀσπασμῶν μὲ τῶν τομῶν τὸ σφρίγος
στὰ μέλη πού ᾽χουν βυθιστεῖ στὴ γνώση.
Μεγαλυνάρια γιὰ τὴ φύση πᾶσα
ἐτόνωνε τῆς Καλλονῆς ἡ ἀνάσα.
Εἰκονογράφηση: Βασίλης Γραβαρίτης.
ALBERTO LAISECA
ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ
ΚΑΠΟΙΟΝ ΣΕ ΣΤΙΓΜΗ ΑΠΡΟΣΦΟΡΗ
(από
τα κινέζικα ποιήματα)
Λίγα
ατυχήματα μπορούν να είναι τόσο τρομερά,
όσο
το να φας γλίστρα στον χρόνο.
Πέντε
χρόνια μπορεί να είναι ό,τι λείπει
για
να διαγνωσθεί η διαφορά φρίκης και ευτυχίας.
Χο
Γουάν Τσεν. Θρυλική Δυναστεία.
Μετάφραση:
Γιώργος Κεντρωτής.
Κυκλοφόρησε το νέο ΚΟΡΑΛΛΙ.
