ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤH

 

REINER KUNZE

 

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ

 

Δεν μας επιτρέπεται ακόμα η επιστροφή στη Γη

κι ας μην έχουμε ποτέ απογειωθεί

 

Της κάμερας ο τελικός ο στόχος

δεν έχει ακόμα φωτογραφηθεί

 

Σαν προσπεράσουμε την ιπτάμενη αυγή

τότε θ’ αποφασιστεί και η τελική φωτογραφία

 

Φτερά στο παρμπρίζ –

μικρούλης σκοτωμένος άγγελος

 

Μετάφραση : Γιώργος Κεντρωτής.

ΜΟΥ ΕΤΑΞΕ

ΒΙΒΛΙΑ... ΒΙΒΛΙΑ...

 

ΞΑΝΑΓΥΡΝΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΦΤΩΧΟ ΛΙΜΑΝΙ

 

PABLO NERUDA

 

ΞΑΝΑΓΥΡΝΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΦΤΩΧΟ ΛΙΜΑΝΙ

 

Ενώ ανεβαίνει κατακόρυφα η δάφνη από τις νίκες

της Κούβας κι αστράφτει σ’ ολόκληρο τον κόσμο,

μια σαΐτα τρυπάει εμένα την ψυχή μου

κι η έγνοια μου για το Πουέρτο Ρίκο γυρνάει πάλι.

Φτωχό Λιμάνι, γιατί —πες μου— δεν έχεις φωνή;

Και τώρα που οι λαοί μας τραγούδησαν ,

γιατί έχει ξαφνικά γίνει σαν ανοιχτή πληγή

τούτη η θανάσιμη της σιωπής σου αλυσίδα;

Όταν έφτασε η ελευθερία στην Κούβα,

κυμάτιζαν με ρίγος οι μπαντιέρες στον άνεμο,

ναι — έλειπε όμως μια μπαντιέρα αδερφική:

έλειπαν του λαού σου τα χρώματα.

Όταν όλα τα έθνη έψελναν τον ύμνο της,

τον βγαλμένο μέσ’ από νίκες κι από βάσανα,

το καθένα τους έλεγε κι από μια στροφή του.

Μα εσύ χαμήλωσες τα μάτια και δεν μίλαγες.

Ο Μουνιός «ο Ψεύτης» έστειλε τηλεγράφημα

αποδοχής κι από το φόβο του είχε αλλάξει χρώμα,

μα έμενε φυλακισμένη η φωνή η δικιά σου

κι η φτωχή καρδιά σου ήταν ριγμένη στα σίδερα.

Πάτησε το πόδι του ο Βορειοαμερικάνος

πάνω στον Μουνιός υπαγορεύοντάς του ένα διάταγμα

και κάτω απ’ αυτό το διάταγμα κι απ’ αυτά τα πόδια

μπόχα βγάζει θανάτου το λεγόμενο «Κράτος-Μέλος».

Κι ο Μουνιός, «το Μέλος», ανεβοκατεβαίνει τώρα

τους διαδρόμους της συνεταιρισμένης Νομαρχίας

για να χαρίσει στο φτωχό Πουέρτο Ρίκο

ένα φέρετρο γεμάτο ματωμένα δολάρια.

Αχ, φτωχό και πλούσιο Πουέρτο Ρίκο,

με του μαρτυρίου σου, αχ, τα καρφιά, σταυρωμένο

απ’ τους προδότες γιούς σου που ανέβασαν και κρέμονται

στου δολαρίου το σταυρό τα κόκαλά σου.

Ωστόσο εγώ την καινούργια τη μέρα σου αναγγέλλω·

της δικιάς σου ώρας τον ερχομό εγώ αναγγέλλω:

στο χώμα θα κυλιστούν οι μισθοφόροι

και θα στεφανωθούν τα βάσανά σου,

θ’ αποκατασταθεί στο ακέραιο η τιμή σου,

η ίδια σου η φωνή, η γνήσια σου σκέψη.

Θα πετάξεις από πάνω σου του Σικάγου το έμβλημα

και θα μεγαλώνει στον άνεμο η δική σου η μπαντιέρα.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΓΙΑ ΤΗ ΡΟΒΕΡΤΑ

Νίκος Κάσσιος

Επειδή ως, μισός έστω, Κρητικός τελώ σε σχέση πλήρους ομοηχίας με τους κριτικούς, θα μιμηθώ τη χάρη τους λέγων τοιάδε:

Ο χορός των ήχων εκκινεί από την εσωτερική ομοιοκαταληξία του πρώτου στίχου, οιστρηλατούμενος από την εκεί παρήχηση του υγρού ρο. Στον δεύτερο στίχο τα ηχητικά ηνία, ή μάλλον το χορευτικό μαντήλι, παραλαμβάνει το έτερο υγρό, λάμδα, σφικταγκαλιασμένο ως συγχορευτής τάνγκο με τα μι και πι στα συμφωνικά συμπλέγματα "λμ" (παλμών) και "πλ" (απλώνει) αντίστοιχα. Αμέσως μετά η Ροβέρτα η ίδια αναθέτει καθήκοντα στο αρχικό του ονόματός της, και η νέα παρήχηση -αδρή, τραχιά και γι' αυτό αισθησιακή- αναλαμβάνει να μιμηθεί τους ήχους που παράγει το δάπεδο κάτω από τα βήματα της υμνούμενης χορεύτριας.

Οι δύο τετράστιχες στροφές του αρχετυπικού πετραρχικού σονέτου συνενώνονται εδώ σε μιαν οκτάστιχη, με τη γενετική αρμονίας δύναμή τους να πληθαίνει, καθώς πληθαίνει το πάθος ζεύγους χορευτών όσο σμικρύνεται η μεταξύ των σωμάτων τους απόσταση. Στο τέλος της ανάγνωσης, που, περιττό να ειπωθεί, επιβάλλεται να είναι μεγφαλόφωνη, ο παρακολουθητής των ηχητικών τεκταινομένων προσδοκά ότι θα ακουστούν κι άλλα ρο, κι άλλες ομοιοκαταληξίες, έχει την αίσθηση ότι το ποίημα συνεχίζεται, ακριβώς όπως συνεχίζεται ο χορός της Ροβέρτας, ακόμη κι αν ακούστηκε πια ο ακροτελεύτιος στίχος, ακόμη κι αν σίγησαν δήθεν των ρυθμών τα σκεύη.

Ολέ!

ΒΙΒΛΙΑ... ΒΙΒΛΙΑ...

ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ

 

ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΡΣΗ

 

ENTRE DOS AGUAS

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ

 

ENTRE DOS AGUAS

 

Ρευστὰ τὰ λόγια καὶ οἱ φωνὲς ποτάμια

σὲ θάλασσες ἐκβάλλουν, σ᾽ ἕνα στόμα

μὲ ἀβύσσους λογικές. Βρεγμένο χρῶμα

ἀνείκαστο προβάλλει ἀπ᾽ τὰ θολάμια

 

τῶν στοχασμῶν μὲ ἰαμβικὴ τὴ ρότα.

Τὸ Κάλλος ἀπεικάζει ἡ ἀκουαρέλα,

καὶ τὸ ἀρχιπέλαγος μιὰ καραβέλα

 

σὰν Καλλονὴ δονεῖ. Ἀπ᾽ τὰ διεστῶτα

μιᾶς ἕνωσης γεννιέται ἀκολουθία

 

μὲ τοὺς ρυθμοὺς τοῦ Πάκο δὲ Λουθία.

 

Ἐποίει χεὶρ Σπύρου Μαντζαβίνου.

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟΣ ΚΑΦΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟ
στο Kudu, στὸ Νέο Ψυχικό.
Θέματα ημερήσιας διάταξης: στίχοι και ρίμες, Πάουλ Κλέε και Γαλάζιος Καβαλάρης, Ιάννης Ξενάκης και Σπύρος Σακκάς και, βεβαίως, Ολυμπιακός!