Σάββατο 1 Αυγούστου 2026

ΘΛΙΒΕΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ


PABLO NERUDA

 

ΘΛΙΒΕΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

 

Αν η Νέα Υόρκη λάμπει σαν χρυσάφι

κι αν έχει κτίρια με χίλια πεντακόσια μπαρ,

εγώ θ’  αφήσω εδώ γραμμένο ότι όλα φτιάχτηκαν

με των ζαχαροκαλαμιώνων τον ιδρώτα·

ο μπανανιώνας είναι μια πράσινη κόλαση

για να χορεύουν και να πίνουν στο Νιού Γιορκ.

Στα πέντε χιλιάδες μέτρα υψόμετρο

δουλεύουνε και φτύνουν αίμα οι Χιλιανοί

χαλκό να στέλνουν πάντοτε στη Νέα Υόρκη·

από την πείνα σωριάζονται οι Βολιβιανοί

σαν γδέρνουν τα ορυχεία του κασσίτερου

ή σπάζοντας των Άνδεων τα τοιχώματα·

και ο Ορινόκος, βαθιά μέσ’ απ’ τις ρίζες του

στη λάσπη, ξεκουκίζει ένα-ένα τα διαμάντια του.

Από τη γη του Παναμά, που την αρπάξανε

κι από νερά που βούτηξαν, περνάνε τα καράβια

να παν στη Νέα Υόρκη το πετρέλαιό μας,

κι όλα τα λεηλατημένα ορυκτά που

με σεβασμό μεγάλο σπεύδουν να τους παραδίδουν

οι παρασημοφορημένοι κυβερνήτες μας.

Η ζάχαρη τα τείχη  υψώνει  τα πανύψηλα,

το νίτρο της Χιλής στήνει τις πόλεις,

ο βραζιλιάνικος καφές αγοράζει τα κρεβάτια,

τα πανεπιστήμια τους τα δίνει η Παραγουάη,

από την Κολομβία παίρνουνε σμαράγδια,

κι απ’ το Πουέρτο Ρίκο βγαίνουν για τις μάχες τους

τούτου του «συνδεδεμένου» λαού οι στρατιώτες.

(Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος που πολεμούν:

οι Βορειοαμερικάνοι δίνουνε τα όπλα

και οι Πορτορικανοί το αίμα τους.)

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.


Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΝΤΑΜΟΙΒΗΣ



Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΝΤΑΜΟΙΒΗΣ

Έχοντας μεταφράσει απ' το πρωί πέντε παζολίνειες σελίδες κι έχοντας αναδιφήσει τους στίχους των τραγουδιών που περιέχονται στο μυθιστόρημα "Βίος βίαιος" ήρθε η ώρα της ανταμοιβής με στιλ ιταλικό!

Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΪΒΙΚΗΣ

 


PABLO NERUDA

 

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΪΒΙΚΗΣ

 

Σε τούτη τη σύντομη ριπή χωρίς ανθρώπους

τα πουλιά έλα να γιορτάσουμε σε προσκαλώ:

το βενσέχο, το γοργό κατάρτι του ανέμου·

το φως το εκτυφλωτικό του τουκουσίτο·

τη λιμπιακάσα που οργώνει τα ουράνια

τον σκοτισμένο για να βρει γαραπατέρο,

ωσπού του δειλινού να πέσει η ύλη

το χρώμα να υφάνει του αγουιτακαμίνος.

Ω πουλιά, ω πολύτιμα της Καραϊβικής πετράδια:

κετζάλ, γαμήλιες του Παράδεισου αχτίδες,

των αγέρηδων ζαφείρια στα φυλλώματα,

της αστραπής της κίτρινης πουλιά

με στάλες ζυμωμένα τιρκουάζ

και με κατακλυσμών φωτιές ολόγυμνες.

Ελάτε τώρα στο μικρό μου ανθρώπινο τραγούδι,

τουρπιάλ μου του νερού, περδιγόν μονάτα,

παραουλάτας με το ύφος το θαυμαστικό,

τσοκορικάι με σπίτι σας το χώμα,

μικροί μου σαλταδόροι, χρυσοί κι αέρινοι,

με χρώματα υπεριώδη και ουρές νημάτινες,

πετροκόκορα μου εσύ, αλλά κι εσύ πουλί-ομπρέλα,

σύντροφοί μου όλοι σας, μυστηριώδεις φίλοι,

ελάτε, σας φωνάζω να μου πείτε πώς έγινε

και τα φτερά σας ξεπεράσαν τα λουλούδια;

Μάσκα από χρυσάφι, μαραγκέ μου ανίκητε,

πες τι μπορώ να κάνω για να τραγουδώ

στη μέση της Βενεζουέλας, στις φωλιές σας πλάι;

Φεγγοβολιές του ουράνιου σηματοδότη,

μαρτίνια ψαράδες της δροσοσταλιάς, πείτε τι να κάνω,

αφού έχω τη θολή φωνή του Ακρότατου Νότου

και τη φωνή μιας σκοτεινής καρδιάς,

και εδώ, στης Καραϊβικής την άμμο, είμαι

απλώς το βότσαλο που ήρθε από το κρύο;

Τι να κάνω για να τραγουδήσω το τραγούδι,

το φτέρωμα, το φως, την εξουσία όλων

όσα είδα να πετούν και δεν το πίστευα

ή το άκουγα και δεν επίστευα στ’ αφτιά μου;

Να μ’ ανταμώσουν μου έτυχε οι κόκκινες οι γάρσες,

πετούσανε σαν κατακόκκινο ποτάμι, κι απέναντι

στο βενεζουελάνικο το μεγαλείο με την αίγλη

του γαλάζιου ήλιου που φλέγεται μες στον αμέθυστο,

τινάχτηκε σαν έκλειψη το κάλλος.

Πετάξαν τούτα τα πουλιά σαν σε τελετουργία.

Αν δεν έχεις το καρμίνι δει του κοροκόρο

να πετάει όντας στο σμάρι μέσα αιωρούμενο,

όταν το φως θερίζει σα δρεπάνι

κι όλος ο ουρανός σειέται και πετάει

και περνάνε τ’ άλικα φτερά με  όλα τους τα πούπουλα

αφήνοντας την πυρκαγιά της ασταπής τους,

και αν δεν έχεις τον αέρα δει της Καραϊβικής

να εκπορεύει αίμα χωρίς λαβωματιά ανοιγμένη,

την ομορφιά του κόσμου τούτου δεν την ξέρεις,

τον κόσμο σου αγνοείς τον κατοικείς, μα δεν τον ξέρεις;

Γι’ αυτό και λέω ό,τι λέω κι έπειτα το τραγουδάω

βλέποντας και ζώντας για λογαριασμό όλων των ανθρώπων.

Καθήκον μου είναι να σου  λέω ό,τι δεν γνωρίζεις,

κι ό,τι γνωρίζεις να το τραγουδώ μαζί σου.

Τα μάτια σου ακολουθούν τα λόγια μου,

τα λόγια μου ανοίγουν μες στο στάρι

και ή πετούν με τα φτερά της Καραϊβικής

ή πολεμάνε τους εχθρούς σου.

Έχω τόσα και τόσα καθήκοντα, σύντροφοι,

που φεύγω· γι’ άλλο πάω θέμα. Γεια χαρά σας τώρα!

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.


Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ





ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ


Είχα καιρό να βρεθώε με τον Βασίλη Λαλιώτη. Φίλοι από το 1976, συμφοιτητές στη Νομική Αθηνών. Τα είπαμε, ανταλλάξαμε βιβλία. Μιλήσαμε για "μετάφραση", για τον Λόρκα και τον Βιθέντε Αλεϊξάνδρε, θυμηθήκαμε τον Μάνο Ελευθερίου, την Αγγελική Ελευθερίου, τον Σαββόπουλο, τον Μικρούτσικο, τον Εγγονόπουλο και τα πρώτα διαβάσματά μας. Ωραία περάσαμε. Πάντα τέτοια.

ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΜΟΝΟ

 


GARY SΝYDER

 

ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΜΟΝΟ

 

σχεδόν στον ισημερινό

σχεδόν στην ισημερία

ακριβώς τα μεσάνυχτα

από ένα πλοίο

η παν-

 

-σέληνος

 

στο κέντρο του ουρανού.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026

ΜΕ ΒΕΣΠΑ ΣΤΟ ΤΙΜΠΟΥΡΤΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΑΝΙΕΝΕ



 

PIER PAOLO PASOLINI

 

[ΜΕ ΒΕΣΠΑ ΣΤΟ ΤΙΜΠΟΥΡΤΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΑΝΙΕΝΕ]

(ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ μυθιστόρημα «Βίος βίαιος»)

 

Ἀριστερὰ τὸ Μόντε ντὲλ Πεκοράρο καὶ δεξιά (στὸ βάθος τῆς μεγάλης πλατείας μὲ τὴ μικρὴ καμπάνα ποὺ χτύπαγε σὰ δαιμονισμένη) τὸ Τιμπουρτίνο μὲ τὶς λαϊκὲς πολυκατοικίες καβάλα στὴ βέσπα Τομάζο κι Ἀλμπέρτο τἄφησαν πίσω τους, χάθηκαν. Χάθηκε Βία ντέλε Μέσι ντὌρο, μὲ τὴν ταβέρνα, ὅλη σειρὰ μὲ τὶς μικρὲς κατσιασμένες πικροδάφνες στὶς δυὸ ἄκρες τοῦ δρόμου, ὅλος κεῖνος συρφετὸς τοῦ κόσμου κι οἱ συμμορίες τῶν πιτσιρικάδων καὶ τῶν νεαρῶν, ποὺ τράβαγαν ὅλοι κατὰ τὴν ἴδια κατεύθυνση στὴ Λεωφόρο Τιμπουρτίνα· χάθηκε πίσω τους τὸ Σινὲ Σίλβερ, χάθηκε καὶ τὸ θεοβρόμικο ἐργοστασιάκι παραγωγῆς σαπουνιῶν, ποὺ χε χτιστεῖ τώρα τελευταῖα κάπου ἐκεῖ κοντά.

Ἀνιένε ἔφτανε στὸ Τιμπουρτίνο κατεβάζοντας τὰ νερά του ἀπτὰ μέρη τῶν Καστέλι: ἔφτανε κεῖ πάνω, πέρναγε κάτω ἀπό να παλιὸ πλίθινο γεφυράκι, ὅπου ὑπῆρχε μιὰ φαγάνα κι ἕνα παλιὸ ταβερνάκι σὰν κατακόμβη· ὕστερα περνοῦσε γιὰ λίγο ἀπτὴ μιὰ ἀνάμεσα ἀπὸ κάτι βρόμικα παλιοκηποπερίβολα, γεμάτα ὅμως μὅλα τὰ ἀγαθὰ τοῦ Κυρίου, κι ἀπτὴν ἄλλη, ἐκεῖ πρὸς τὶς πολυκατοικίες τοῦ Τιμπουρτίνου, κυλοῦσε μέσα σὲ μιὰ πολὺ μεγάλη ἔκταση μὲ βάτα καὶ ἀτσαλοθερισμένα  στάχυα· μετὰ πέρναγε κάτω ἀπτὸ ἐργοστάσιο τῆς χλωρίνης, ἀπό ναν σωρὸ μὲ δεξαμενές, χαγιάτια, ταρατσοῦλες κρεμασμένες στὸν ἀέρα καὶ φορτωμένες μὲ μεταλικοὺς ἀγωγοὺς, ἀπὅπου καὶ χυνόταν στὸ ρεῦμα του ἕνα ἄσπρο ρυάκι ὀξέων·  κι ἀφοῦ πέρναγε κι ἀπὸ κεῖ, μετὰ χωνόταν κάτω ἀπτὸ τόξο τῆς γέφυρας στὴν Τιμπουρτίνα, χανόταν σὲ μιὰ στοὰ σχηματισμένη ἀπὸ καλάμια, κατέβαινε κι ἄλλο, κατέβαινε κι ἄλλο, κυλώντας κάτω, πρὸς τὸ Μοντεσάκρο, γιὰ νὰ χυθεῖ τελικὰ στὸν Τίβερη.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026

ΒΙΒΛΙΑ... ΒΙΒΛΙΑ...

 










ΚΑΦΕΣΕ ΤΟΝ ΕΥΡΙΠΙΔΗ




Απογευματινός καφές με τον Ευριπίδη και την "Άλκηστή" του στην έκδοση του αείμνηστου φίλου, του σοφού Antonio Garzya, που είχα την τιμή να συνεργαστούμε στη Νάπολη επί δύο έτη (2006-2008) στο Πανεπιστήμιο Federico, II. 

Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΑΛΛΟ



ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΑΛΛΟ...


... στο Americano, καφές με τον φίλο μου Αντώνη Πετράτο.
Ατζέντα: Ποίηση, Στιχουργική, Καραγκιόζης, Παγκόσμιο Κύπελλο, Ολυμπιακός.