ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΚΑΙΣΑΡΑ

 

JORGE LUIS BORGES

 

ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΚΑΙΣΑΡΑ

 

Τὴ νύχτα, ποὺ εἶναι εὐνοϊκὴ πολὺ γιὰ τοὺς λεμούριους

καὶ τὶς προνύμφες ποὺ τοὺς πεθαμένους βασανίζουν,

ματαίως οἱ οἰωνοὶ βγαίνουν καὶ τετραγωνίζουν

βασίλεια τῶν ἄστρων ἀνοιχτὰ καὶ ἀνέμους οὔριους.

Ὁ ταῦρος σφάχτηκε στῆς χαραυγῆς τὸ μετερίζι·

στὰ σωθικά του μάταια ψάχνει ὁ ἱερέας γιὰ νὰ μάθει

τὸ μέλλον· μάταια ὁ ἥλιος σήμερα μὲ φῶς ραντίζει

τὸν ἔνοπλο πραιτωριανὸ καὶ τὴν πιστή του σπάθη.

Στ’ ἀνάκτορά σου τὸ κορμί σου τρέμει· περιμένει

νὰ φτάσει τὸ μαχαίρι. Καὶ στὴν αὐτοκρατορία

ποὺ κυβερνοῦν οἱ σάλπιγγές σου γράφεται ἱστορία

προοιωνιζόμενη ἱκεσίες καὶ πυρὲς ἐν γένει.

Ἀπ’ τὰ βουνά σου ὁ ἱερὸς τρόμος ἔχει πιὰ φουντώσει·

τὸν τίγρη τὸν χρυσὸ καὶ σκοτεινὸ ἔχει βεβηλώσει.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΕΝΩ ΖΟΥΣΕ Η ΛΑΟΥΡΑ

 

ΠΕΤΡΑΡΧΗΣ

 

ΣΟΝΕΤΟ 22 : ΕΝΩ ΖΟΥΣΕ Η ΛΑΟΥΡΑ

 

Μονάχος καὶ σκεφτικὸς μετρῶ τὰ πιὸ ἔρημα λιβάδια μὲ ἀργὰ βἠματα. Προσεχτικὰ κοιτάζω ποῦ ἀνθρώπινο πόδι ἄφησε τ’ ἀχνάρια του γιὰ νὰ φύγω. Ἔτσι μόνο θὰ μποροῦσα νὰ κρυφτῶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Γιατί στὸ ἐξωτερικό μου τὸ μελαγχολικό, διαβάζεται ἀμέσως ἡ φλόγα καὶ καίει τὰ σωθικά μου. Τόσο ποὺ πιστεύω πιὰ πὼς τὰ βουνά, οἱ ἀχτές, τὰ ποτάμια καὶ τὰ δάση ξέρουν ποιά εἶναι ἡ ζωή μου ποὺ στοὺς ἄλλους εἶναι ἄγνωστη. Μὰ μ’ ἢ αὐτὰ δὲν ξέρω νὰ βρῶ τόσο ἀπάτητους κι ἄγριους δρόμους, ὥστε νὰ μὴ μὲ βρίσκει ὁ Ἔρωτας γιὰ νὰ κουβεντιάζουμε μαζί.

 

Μετάφραση: Ἑπτανησία (= Μαριέττα Γιαννοπούλου Μινώτου) .

 

Πηγή: Ἰόνιος Ἀνθολογία, Ἔτος Αον, Ζάκυνθος, Ἀριθ. 1, Ἀπρίλιος 1927, σ. 23.

ΙΛΑΡΙΩΝ ΑΣΚΑΣΟΥΒΙ (1807-1875)

 

JORGE LUIS BORGES

 

ΙΛΑΡΙΩΝ ΑΣΚΑΣΟΥΒΙ (1807-1875)

 

Ὑπῆρχε κάποτε εὐτυχία. Ὁ ἄνθρωπος δεχόταν

τὸν ἔρωτα μὰ καὶ τὸν πόλεμο κανονικῶς,

μὲ πλησμονὴ χαρᾶς. Ὁ μέγας αἰσθηματικὸς

τῶν καθαρμάτων ὄχλος δὲν σφετεριζόταν

τοῦ λαοῦ μας τὸ ὄνομα. Ἐκεῖνο τὸ σημαδιακὸ

πρωινὸ ἐζοῦσε ὁ Ἀσκασούβι καὶ μαχόταν ὄντας

ἀνάμεσα στοὺς γκάουτσος, ποὺ τραγουδώντας

πολέμαγαν γιὰ κάποιον πατριωτικὸ σκοπό.

Ἦταν πολλοὶ ἄντρες. Ἦταν ὁ ἐκλεκτὸς τῆς μοίρας

ὡς ἀοιδός, καὶ στοῦ χρόνου τὴ ροὴ ὡς Πρωτέας.

Πιστὸς στρατιώτης στὸ Μοντεβιδέο ἕως κεραίας

ἐφάνη, καὶ στὴν Καλιφόρνια ὡς χρυσοθήρας

ὑπῆρξε. Τότε τοῦ ’δινε ἡδονὴ ἡ σπάθη.

Τώρα εἴμαστε στοῦ σκοταδιοῦ τὸ κατακάθι.

 

1975

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΣΤΟΝ ΚΑΡΟΛΟ ΙΒ΄

 

JORGE LUIS BORGES

 

ΣΤΟΝ ΚΑΡΟΛΟ ΙΒ΄

 

Ὦ Βίκινγκ τῶν στεπῶν, Κάρολε γιώτα βήτα

τῆς Σουηδίας, ποὺ διέσχισες τὸ μονοπάτι

ἀπ’ τὸν Βορρᾶ ὣς τὸν Νότο τοῦ θεϊκοῦ προστάτη

Ὀντίν, προγόνου σου, ἡ χαρὰ ἡ δική σου ἤτα-

νε τὰ ἔργα, οἱ κόποι ποὺ ὑποκινοῦν τὴ μνήμη

τοῦ ἀνθρώπου στὸ τραγούδι, στὴ θνητὴ τὴ μάχη,

στὴ φρίκη τῶν θραυσμάτων, στὸ σκληρὸ νταμάχι,

στὸ ἀκράδαντο σπαθὶ καὶ στοῦ αἵματος τὴ φήμη.

Ἐγνώριζες πὼς νικητὴς ἢ νικημένος

εἶναι ὄψεις τῆς ἀδιάφοιρής μας τύχης ἕως

ἐκεῖ, ὅπου μένει μία ἀρετή: νά ’σαι γενναῖος·

κάτω ἀπ’ τὸ μάρμαρο ἐσαεὶ εἶσαι ξεχασμένος.

Πιὸ μόνος κι ἀπ’ τὴν ἔρημο καὶς ὅλως παγερός·

εἶν’ ἄφταστη ἡ ψυχή σου· ἐντούτοις εἶσαι πιὰ νεκρός.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΔΥΟ ΤΟΜΟΙ ΜΕ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ ΣΕΦΕΡΗ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑΝΑΠΑ

 

23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1951

 

CÉSAR CANTONI

 

23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1951

 

Ήταν 6:45 μ.μ., όταν η μητέρα μου,

ξαπλωμένη σε ένα σιδερένιο κρεβάτι

στο Ισπανικό Νοσοκομείο της Λα Πλάτα,

γέννησε ένα ξανθό αγόρι

που εμφάνισε—το πρώτο σημάδι

της δυσφορίας του για τον κόσμο—

ένα ψυχαναγκαστικό τικ στην όψη.

 

Σήμερα το ίδιο αυτό αγόρι,

τόσο άβολο όσο και την ημέρα που γεννήθηκε,

σέρνει τούτες τις γραμμές με χέρια γέρου.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΛΑΦΙΝΟΥΡ

 

JORGE LUIS BORGES

 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΛΑΦΙΝΟΥΡ (1797-1824)

 

Τοῦ Λόκιου ὁ τόμος, ὅλες οἱ βιβλιοθῆκες,

τὸ φῶς στῆς γλιστερῆς τῆς μεσαυλῆς τὸν τοῖχο,

τὸ χέρι ποὺ ἀργοσέρνει στὸ χαρτὶ τὸν στίχο:

Τὸ κρίνο τὸ χλομὸ στὶς δάφνες, στὶς ἐρεῖκες.

Τὸ σούρουπο, ὅταν ὀνειρεύομαι μεγάλη

τυχαία λιτανεία τῶν ἴσκιων μου, γυμνὰ τὰ

σπαθιὰ θωρῶ, καὶ διαλυμένα τὰ φουσάτα·

μαζί σου, Λαφινούρ, ἡ εἰκόνα γίνεται ἄλλη.

Σὲ βλέπω ἐδῶ νὰ συζητᾶς στὰ χάη τοῦ κενοῦ

μὲ τὸν πατέρα μου γιὰ τὴ φιλοσοφία,

κι ἀπὸ κοινοῦ τὴν ἐσφαλμένη θεωρία

νὰ ἐπινοεῖτε γιὰ τὶς αἰώνιες μορφὲς τοῦ νοῦ.

Σὲ βλέπω νὰ διορθώνεις σχέδια σὲ ὅ,τι πέφτει

στὴν πίσω τὴν πλευρὰ τοῦ ἀβέβαιου καθρέφτη.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ

 

ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

(στὰ πέριξ τοῦ Ἰσπαχάν)

 

Ἡ Καλλονὴ ἔχει ζώσει τὴ φωνή της

μὲ ἀηδόνια ἀπὸ τὶς ρεματιὲς τοῦ λόγου,

τὸν ἥλιο καὶ ὅσες λάμψεις ἀναλόγου

βεληνεκοῦς θὰ λύσει ὁ ὀνειροκρίτης

 

τῶν νοημάτων. Σὲ ὕδατα πιδάκων,

ποὺ συντονίστηκαν μὲς στὶς νεφέλες

τῶν καθαρμῶν, ξεχύνονται οἱ ἀγέλες

τῆς ἁρμονίας. Εἴτε ἑκὼν εἴτε ἄκων

 

στὸν κῆπο ὁ ποιητὴς τὸ ρόδο δρέπει

ποὺ ἑτοίμαζε ἐπὶ αἰῶνες τὸ ἄρωμά του

στὸ χῶμα τὸ βαθὺ μὲ τοῦ ἀθανάτου

ρυθμοῦ τὶς ὕλες. Τῆς χαρᾶς τὸ κρέπι

 

καινούργια σούρα ντύνει μὲ ἀναγνώσεις

τοῦ ἀρχαίου ρήματος καὶ ἐκμυστικεύσεις

πολυσημάντων στίχων. Μὲ ἐπιγεύσεις

φωτὸς ἀρτύνονται οἱ δεσμοὶ τῆς γνώσης.

ΡΑΦΑΕΛ ΚΑΝΣΙΝΟΣ-ΑΣΕΝΣ

 

JORGE LUIS BORGES

 

ΡΑΦΑΕΛ ΚΑΝΣΙΝΟΣ-ΑΣΕΝΣ

Η εἰκόνα ἐκείνου τοῦ λαοῦ, τοῦ λιθοβολημένου,

κατάρατου καὶ ἀθάνατου, μονίμως σὲ ἀγωνία,

τὸν τράβαγε γερὰ σὲ κάθε μαύρη του ἀγρυπνία

μὲ κάποιο εἶδος τρόμου οἱονεὶ καθοσιωμένου.

Σὰν κεῖνον ποὺ κρασὶ πίνει βαθύ, εἶδε σὰν ποτό του

τοῦ Ψαλμωδοῦ τὸ ποίημα καὶ τὸ Ἆσμα Ἀσμάτων. Τότε,

αἰσθάνθηκε ὅτι τοῦ οἴνου ἡ γλύκα εἶναι δική του, ὁπότε

κι ἐκεῖνο τὸ βαρὺ τὸ πεπρωμένο εἶναι δικό του.

Τὸν κάλεσε ὁ Ἰσραήλ. Ἐνορατικά, ὄντας ἀπὸ κάτω,

τὸν ἄκουσε ὁ Κανσίνος, ὅπως ἄκουσε ὁ προφήτης

στὴ μυστικὴ κορφὴ φωνή, ποὺ ἡ μυστικὴ κορφή της

ἦταν ὁ Κύριος μέσ’ ἀπὸ τὴν καιομένη βάτο.

Ἡ μνήμη του εἴθε νὰ μὲ συνοδεύει ἐσαεί — μακάρι·

τὰ ὑπόλοιπα ὅλα ἡ δόξα θὰν τὰ πεῖ κομψά, μὲ χάρη.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΤΟ ΕΠΟΣ

 

PABLO NERUDA

 

ΤΟ ΕΠΟΣ

 

Κι αν η θάλασσα η βαθιά τα βάσανά της έπνιγε,

τις ελπίδες η στέρεη γη ψηλά τις σήκωνε

και στο γιαλό ερίχνανε άγκυρα·

ήταν μπράτσα γερά, γροθιές μαχητικές·

ο Φιντέλ Κάστρο με δεκαπέντε δικούς του

και με την ελευθερία δίπλα του επάτησε την άμμο.

Κι αν το νησί ήταν σκοτεινό κι έμοιαζε με πένθος,

εκείνοι ύψωσαν το φως σαν νά ’τανε μπαντιέρα,

κι όπλο δεν είχαν άλλο εξόν απ’  την αυγή

που όμως εκοιμότανε ακόμα κάτω από το χώμα·

άρχισαν τότε με απόλυτη σιωπή την πάλη

παίρνοντας το δρόμο που οδηγεί στ’  αστέρια.

Κατάκοποι και φλογεροί προχώραγαν στον πόλεμο

για την τιμή και για το χρέος,

με τελευταίο τους όπλο το αίμα τους.

Προχώραγαν γυμνοί όπως είχαν γεννηθεί.

Έτσι γεννήθηκε η ελευθερία της Κούβας:

από μια χούφτα άντρες στου γιαλού την άκρη.

Έπειτα των γυμνών η αξιοπρέπεια

τους έντυσε με τα ρούχα των βουνών,

τους τάισε με το άγνωρο ψωμί,

τους όπλισε με μυστικό μπαρούτι·

μαζί τους ξύπνησαν κι εκείνοι που εκοιμούνταν,

πετάχτηκαν οι προσβολές και βγήκαν από τους τάφους,

οι μάνες ξεπροβόδησαν τους γιούς τους,

ο αγρότης έκανε τους κόπους του γνωστούς,

και η αλέκιαστη στρατιά των πάμπτωχων ανθρώπων

μεγάλωνε συνέχεια και συνέχεια κι έγινε πανσέληνος·

στη μάχη δεν εχάθηκαν στρατιώτες·

στην καταιγίδα αυγάτιζαν οι καλαμιώνες·

παράτησε ο εχθρός τον οπλισμό του,

τον πέταξε στους δρόμους και στις στράτες·

οι δήμιοι έτρεμαν και πέφτανε

εξαρθρωμένοι όλοι από την άνοιξη

με μια ριπή που κάρφωνε στο τέλος

τον θάνατο παράσημο στα πουκάμισά τους,

ενώ το κίνημα των ελευθέρων

σαν άνεμος περνούσε απ’  τα χωράφια

και τ’ αυλάκια του νησιού συγκλόνιζε

πηδώντας σαν πλανήτης επάνω από τη θάλασσα.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Ο ΑΦΕΛΗΣ

 

JORGE LUIS BORGES

 

Ο ΑΦΕΛΗΣ

 

Τὸ ροδοχάραμα (μᾶς λένε) θαύματα ἐξυφαίνει

ποὺ καὶ τὴν τύχη νὰ διαστρέψουν ἔχουνε τὴ χάρη·

ὑπάρχουν ἴχνη ἀνθρώπου ἐντυπωμένα στὸ φεγγάρι,

κι ἐρήμους ἡ ἀυπνία χρόνια καὶ ἀποστάσεις κατασταίνει.

Δημόσιοι ἐφιάλτες στήνουνε στοὺς οὐρανοὺς καρτέρι —

τὴ μέρα σκοτεινιάζουν. Ὅλα ἐδῶ στὴ γῆ εἶν’ καὶ κάτι

ἀλλιώτικο ἢ ἀντίθετο ἢ καὶ τίποτα — μιὰ ὀφθαλμαπάτη.

Μὲ ἀναστατώνουν μόνο ἁπλὲς ἐκπλήξεις σὰν μαχαίρι.

Μὲ ἐκπλήσσει πῶς μπορεῖ κάποιο κλειδὶ ν’ ἀνοίγει θύρες·

μὲ ἐκπλήσσει ποὺ τὸ χέρι μου εἶναι διακριτὸ καὶ πλῆρες·

μὲ ἐκπλήσσει ποὺ τὸ βέλος τοῦ Ἐλεάτη (ἔχω ἐγὼ διαβάσει)

ποτέ του δὲν θ’ ἀξιωθεῖ στὸν στόχο του νὰ φτάσει·

μὲ ἐκπλήσσει ποὺ ὄμορφη μπορεῖ νὰ εἶναι μι’ ἀπαίσια σπάθη

καὶ ποὺ τὸ ρόδο ρόδου ἀρώματα ἔχει καὶ ὡς ἀγκάθι.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ

 

JORGE LUIS BORGES

 

Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ

 

Στα βάθη του ύπνου τρέχουν τα ὄνειρα, κι ἐκεῖ φλοισβίζουν.

Τίς νύχτες θέλω νὰ χαθῶ στὰ σκοτεινὰ νερὰ

ποὺ ἀπὸ τὴ μέρα μὲ ξεπλένουν. Ὄντας καθαρὰ

νερὰ τὸ Τίποτα τὸ πρὶν τὸ τέλος μᾶς χαρίζουν,

μὰ κάτω τους τὸ αἰσχρὸ τὸ θαῦμα πάλλεται  — στὰ ἐρέβη.

Καθρέφτης ἴσως νά ’ναι μὲ τὴν ὄψη διακριτή,

ἡ φυλακὴ ἴσως νά ’ν’ ποὺ ἀπὸ λαβύρινθο ἔχει βγεῖ

καὶ κῆπος ἴσως νά ’ναι. Τοῦ ἐφιάλτη εἶναι σκεύη.

Ἡ φρίκη του δὲν εἶναι αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ἀνωνυμία βαθιὰ

ἀπ’ τοῦ ὁμιχλώδους χθὲς τὸ μύθευμα μὲ προλαβαίνει·

στὸν ἀμφιβληστροειδὴ ἡ ἀπαίσια εἰκόνα παραμένει,

τὴν ἀγρυπνία μολύνει, ὅπως ἐμόλυνε καὶ τὴ σκιά.

Γιατί ἀπὸ μέσα μου ἄσχετο ἕνα ρόδο ξεφυτρώνει,

τὸ σῶμα μου ὅταν ξαλαφρώνει καὶ ἡ ψυχὴ εἶναι μόνη;

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

Η ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΜΟΥ

Η ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΜΟΥ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΜΟΥ ΩΣ ΟΜΟΤΙΜΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου

Αξιότιμε κ. Πρύτανη,

αξιότιμες συνάδελφοι και φίλες,

αξιότιμοι συνάδελφοι και φίλοι,

κυρίες και κύριοι,

ευχαριστώ από καρδιάς το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου για την εκλογή μου ως ομότιμου καθηγητή του. Είναι τίτλος που έχει συμβολική αναγνωριστική αξία, δηλαδή είναι τίτλος σημαίνων και, άρα, «σημαντικός». Η Συνέλευση του Τμήματος κρίνει ότι πρέπει να τιμηθώ για τις υπηρεσίες που πρόσφερα στο Τμήμα. Η εν λόγω κρίση είναι άκρως τιμητική. Την αποδέχομαι με μεγάλη χαρά. Κανονικά η αντιφώνησή μου θα έπρεπε να κλείσει στο σημείο αυτό, αφού ευχαριστήσω τους κρίναντες για την ευαρέσκεια και την ευμένειά τους. Αλλά και την οικογένειά μου που με στηρίζει τόσα και τόσα χρόνια όχι μόνο αγόγγυστα, αλλά και εποικοδομητικά. Κρίνω, ωστόσο, ότι η ευγένεια και η ανεκτικότητα σας μου επιτρέπουν να προσθέσω μερικά λόγια. Αναγκαστικά θα μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο.

Υπηρέτησα τη μετάφραση και τις ευρύτερες μεταφραστικές σπουδές επί 32 συναπτά έτη στο ΤΞΓΜΔ, κατοικώντας μονίμως στην Κέρκυρα. Όταν εκλέχτηκα επίκουρος καθηγητής, είχα μεταφράσει 6 βιβλία από τα γερμανικά στα ελληνικά. Φεύγοντας έχω καταθέσει ήδη 78 μεταφράσεις βιβλίων από αρκετές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών. Συνέγραψα 2 βασικά θεωρητικά πονήματα και εξέδωσα 4 τόμους με επιλεγμένα κείμενά μου μεταφραστικού και γλωσσοφιλοσοφικού προβληματισμού. Αν και δεν θα αναφερθώ στο πρωτότυπο λογοτεχνικό έργο μου, που απαρτίζεται από ποιήματα και μυθιστορήματα, θα πω ότι η εργασία μου στο Τμήμα διευκόλυνε τα μάλα τη συγγραφή του. Δίδαξα σε Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών, και υπό την επίβλεψή μου εκπονήθηκαν αρκετές διδακτορικές διατριβές. Διδάκτορές μου έχουν καταλάβει ακαδημαϊκές θέσεις τόσο στην ημεδαπή όσο και στην αλλοδαπή. Κατ’ επανάληψη δίδαξα σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Κύπρου, της Αλβανίας και της Τουρκίας. Τύχη αγαθή βραβεύτηκα για το μεταφραστικό και το λογοτεχνικό μου έργο τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο Παλέρμο και στο Μπουένος Άιρες, και εκλέχτηκα αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Ισπανοαμερικανικών Γραμμάτων της Μαδρίτης.

Επί πολλά έτη άσκησα διοικητικό έργο και στο Τμήμα, και στη Σχολή, και στο Ίδρυμα. Υπήρξα πάντοτε αιρετός εκπρόσωπος των συναδέλφων μου στα διοικητικά όργανα – ουδέποτε διορισμένος. Τις προτιμήσεις μου, τις επιλογές μου και τις εν γένει απόψεις μου, τόσο στον ακαδημαϊκό στίβο όσο και στο κοινωνικοπολιτικό πεδίο, τις είχα από την πρώτη ημέρα καταστήσει σαφώς γνωστές στον περίγυρό μου, ακριβώς για να μη δημιουργούνται παρανοήσεις και παρεξηγήσεις.

Ανέκαθεν πρέσβευα και εξακολουθώ να στηρίζω την αξία της δημόσιας και δωρεάν ανώτατης παιδείας, και –αν μπορώ να κρίνω και να μιλήσω για τον εαυτό μου– την υπηρέτησα αταλάντευτα, για να μην πω (με την καλή έννοια του όρου) φανατικά. Έμπεδη γνώμη μου είναι ότι το Πανεπιστήμιο είναι οι φοιτήτριες και οι φοιτητές του. Το ακαδημαϊκό και το διοικητικό προσωπικό στελεχώνουν το ΑΕΙ χάριν των φοιτητών και των φοιτητριών του. Αν δεν υπάρχει φοιτητικός κόσμος, δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να υπάρχει κανένα ΑΕΙ. Η conditio sine qua non του Πανεπιστημίου είναι οι σπουδές της φοιτητιώσας νεολαίας του. Αυτή είναι η διαχρονική causa, η πρώτη και απόλυτη αιτία της όποιας δράσης επιτελείται σε αυτό. Το γραφείο μου ήταν πάντοτε ανοικτό στους φοιτητές και στις φοιτήτριές μου επί 32 έτη – ποτέ δεν υπήρχαν για εμένα «ώρες γραφείου». Και επειδή, όπως λέει ο Διονύσιος Σολωμός, «πολλοί είναι οι δρόμοι οπώχει ο νους», θα πω με δυό λόγια ότι στις φοιτήτριες και στους φοιτητές μου χρωστώ διαχρονικώς ό,τι κατάφερα να αρτιώσω στον διδακτικό μου βίο και στις ερευνητικές μου προσηλώσεις έτσι, ώστε να κριθώ από τη Συνέλευση του ΤΞΓΜΔ άξιος του τίτλου του ομότιμου καθηγητή.

Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.

 

 

ΝΑ ΤΗ Η ΚΟΥΒΑ

 

PABLO NERUDA

 

ΝΑ ΤΗ Η ΚΟΥΒΑ

 

Με το που εμφανίζονται όμως οι καταχνιές και τα μαρτύρια

για να σβήσουν τον ελεύθερο αέρα

και να μη βλέπεις πια τον αφρό των κυμάτων

αλλά μόνο αίματα στους σκοπέλους ανάμεσα,

τότε προβάλλει του Φιντέλ το χέρι που κρατάει

την Κούβα, το ρόδο της Καραϊβικής το υπέροχο.

Κι έτσι αποδεικνύει η Ιστορία με το φως της

ότι ο άνθρωπος τροποποιεί το ήδη υπάρχον,

και αν τυχόν φέρει την αγνότητα ίσαμε τη μάχη,

τότε ανοίγει προς τιμήν της μια εξαίσια άνοιξη·

ξεμένουν πίσω τού τύραννου η νύχτα,

η ωμότητά του και τ’ αναίσθητα μάτια του,

το χρυσάφι που άρπαξαν τα νύχια του,

οι μισθοφόροι του, οι κανίβαλοι δικαστές του,

τα υπέροχα μνημεία που κρατιούνται όρθια

απ’  τα βασανιστήρια, τις ατιμώσεις και τα εγκλήματα·

όλα πέφτουν επάνω στην τέφρα των νεκρών,

όποτε ο λαός εγκαθιδρύει τα βιολιά του

και κοιτάζοντας ίσια μπροστά χτυπάει και τραγουδάει,

χτυπάει των σκοταδιών το μίσος και τους μολοσσούς τους,

τραγουδάει και υψώνει άστρα με το τραγούδι του

και σκίζει τος καταχνιές όλες με ντουφέκια.

Κι έτσι ξεπρόβαλε ο Φιντέλ χίλια σκοτάδια σκίζοντας

για να φέξει των γιασεμιών το ξημέρωμα.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Ο ΚΟΝΚΙΣΤΑΔΟΡΟΣ

 

JORGE LUIS BORGES

 

Ο ΚΟΝΚΙΣΤΑΔΟΡΟΣ

 

Καβρέρα, ἀλλὰ καὶ Καρβαχὰλ εἶναι τὰ ὀνόματά μου.

Τὰ πάντα ἔχω καταπιεῖ — ἴσαμε τὸ κατακάθι.

Πολλὲς φορὲς σκοτώθηκα-ἔζησα, καὶ πιὰ ἔχω μάθει.

Ἐγὼ εἶναι ὁ Ἀρχέτυπος. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἄνθρωποι, σιμά μου.

 

Στρατιώτης ἤμουν τοῦ Σταυροῦ πιστός· τὴν Ἰσπανία

ὡς πλάνης ὑπηρέτησα. Στὶς ἄγονες ἐκτάσεις

μιᾶς ἄπιστης ἠπείρου ἄναψα τοῦ πολέμου δράσεις.

Σημαιοφόρος ἤμουν στὴ σκληρὴ τὴ Βραζιλία.

 

Χριστὸς ἢ Βασιλιὰς ἢ κόκκινος χρυσός — κανεὶς

δὲν ἦταν κίνητρο τῆς τόλμης μου τῆς φοβερῆς

ποὺ ἐτρόμαζε τὰ παγανιστικὰ ἔθνη. Καὶ βεβαίως

 

ἡ σπάθη μου ἡ καλή, ἡ ὄμορφη, στὴ θυελλώδη μάχη

ὑπῆρξε ὁ λόγος ποὺ ἡ ἀφοσίωσή μου ἔπρεπε νά ’χει.

Τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ἄνευ σημασίας. Ἤμουν γενναῖος.

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.