ΕΝΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ

PABLO NERUDA

 

ΕΝΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ

 

Ο Μπετανκούρ εκάθισε πάνω στις ελπίδες

της Βενεζουέλας, σαν βαρύ κι ασήκωτο φορτίο·

τετράγωνος ο εν λόγω κύριος απέξω

και από μέσα του θολός σαν το τυρί·

σπούδασε πάρα πολύ για Πρόεδρος

(άντρας να γίνει ποτέ καιρό δεν βρήκε).

Στο τέλος του απένειμαν στη Νέα Υόρκη τίτλους

που ειδικό τον έκαναν στους νόμους και στις κυβερνήσεις·

με συστάσεις από τον Μουνιός Μαρίν

οι γκρίνγκος τον προπόνησαν για λίγο ακόμα

και στο Καράκας τον απόθεσαν

με όλο των γνώσεών του το πακέτο:

έμαθε αγγλικά για να εκτελεί τις διαταγές τους,

στα πάντα υπήρξε συνεπής, τύπος ήταν και υπογραμμός·

μάτια είχε και αφτιά στη Βόρεια Αμερική στραμμένα,

για τη Βενεζουέλα ήτανε κουφός, ήτανε τυφλός,

κι από έναν βορειοαμερικάνο εμπορορράπτη εζήταγε

να του ράβει και στοχασμούς και παντελόνια·

μιλώντας έτσι με τη Φωνή του Κυρίου του

και τη Βενεζουέλα ξέχασε και τον λαό της.

Πολύ τον ενοχλούσε, τον δυσαρεστούσε η Κούβα,

και λόγω του Φιντέλ έχασε τον ύπνο του.

Μα όλες εκείνες οι μεταρρυθμίσεις… μα να πιάσει να δώσει τη γη

σ’  εκείνους που τη δούλευαν… — ω, τί ενοχλητικό!

Στους Κουβανούς να δώσει όλους σπίτια… —

κόλαση πια την καταντήσανε την Κούβα!

Να πουλάνε ζάχαρη σ’  όσους την αγοράζουν… —

τί αποκοτιά και τούτη ανυπόφορη!

Έτσι ο καημένος ο Μπετανκούρ έγινε

των δικών μας καιρών ο θλιβερός ο Κάιν.

Τότε στο Καράκας άνθισε

ένας ξεσηκωμός κάτι τρυφερών παιδιών:

εκείνοι οι φοιτητές οι ανυπόταχτοι

άσχημα του το φουσκώσαν το στομάχι.

Ο Μπετανκούρ, ο πολεμιστής, έστειλε αμέσως

τους αστυνομικούς και τα συντάγματά του,

τα τανκς, τ’  αεροπλάνα και τα τουφέκια του

κι εγάζωσε τα παιδιά τ’  ανυπεράσπιστα·

και μπροστά στις σχολές τους που πενθούσαν,

κι ανάμεσα στους μαυροπίνακες και στα τετράδιά τους

άφησε τούτος ο «βορειοαμερικάνος» δημοκράτης

ντουζίνες, πολλές ντουζίνες μικρών νεκρών.

Γι’  άλλη μια φορά η Βενεζουέλα επνίγηκε  στο αίμα.

Κι ο Μπετανκούρ ως άλλος Ηρώδης σιγήν ετήρησε.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Ο ΕΡΩΤΑΣ

 

MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

Ο ΕΡΩΤΑΣ

 

Πως δεν θα υπήρχε δέντρο επίστευα

με τόσο βαθιές τις ρίζες του,

που θά ’παιρνε τροφή από εμένα.

 

Ήμουν τόσο καταποντισμένος,

που για ν’ ανατείλει η ψυχή μου

στις καταπράσινες

κορυφές της χαράς,

τα κλαδιά σου έπρεπε εσένα

να σηκώσουν στον αέρα

την ερειπωμένη μου αγαλλίαση.

 

Μέσα σου, τώρα, απλώνομαι,

παραδίνομαι, σε κυκλώνω,

και, σκοτεινά λαβωμένος,

άφησα τ’ όνειρό μου ν’ ανεβεί

στα κλαδιά σου επάνω.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΕΙΔΩΛΟ ΚΑΠΝΟΥ

 

MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

ΕΙΔΩΛΟ ΚΑΠΝΟΥ

 

Πάνω από του νεογέννητου την κούνια

κάποιος έβαλε τη μικρούλα φωτογραφία

μιας πυρηνικής έκρηξης·

ένα είδωλο καπνού τόσο μικρό

όσο και η οργή των ισχυρών,

όσο και των ερωτευμένων η τύφλωση.

 

Έγειρα επάνω από την κούνια

και το κοίταξα βαθιά μες στα μάτια του.

 

Από μια πόλη,

μακρινή κάποτε παλιά,

μας ερχόταν η μουσική

που λικνίζει τον ύπνο και την ξαγρύπνια του.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΒΙΒΛΙΑ ΜΟΥ

 

ΤΟ ΣΥΝΝΕΦΟ

 

MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

ΤΟ ΣΥΝΝΕΦΟ

Ούτ΄ ένα μούσκλι δεν κουνιέται

στη γρήγορη φυγή σου, ήσυχό μου σύννεφο·

δεν είσαι πια σαν το κορμί

το υγρό που πηδούσε

στη γη, όσο ζούσες,

δεν είσαι κύμα, ούτε ποτάμι,

είσαι ψυχή ή και άγγελος

που μ’  όλη του τη λευκότητα

είναι καταδικασμένος

να κάνει το χιτώνα του

βροχή, χιόνι, θρήνο.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Η ΠΟΙΗΣΗ

 

MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

Η ΠΟΙΗΣΗ

Τόσο καθαρή που, όντας αόρατη,

κρύβεται στον εαυτό της μέσα

όπως ο αέρας ή το νερό,

διάφανη και μυστική·

έρημη όχι, την αυλακώνουνε

πουλιά και ψάρια,

τη λαβώνουνε δέντρα.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΦΙΛΙ

 

MANUEL ALTOLAGUIRRE

 

ΦΙΛΙ

Πόσο μόνη ήσουν από μέσα!
Στα χείλη σου  εγώ σαν ανάτειλα,
ένα τούνελ κόκκινο από το αίμα,
σκοτεινό και θλιμμένο, εβούλιαζε
ίσαμε της ψυχής σου τα έγκατα.
Κι όταν το  φιλί μου εχώθηκε,
με τη θέρμη του όλη μαζί και το φως του,
στην ξαφνιασμένη σου σάρκα,
ρίγη συνέχεια και αναβρασμοί πετάγονταν.
Από τότε τους δρόμους
που πάνε στην ψυχή σου
έρημους πια  δεν τους θέλεις άλλο νά ’ναι.
Ω, πόσα βέλη, πόσα ψάρια και πουλιά,
ω, πόσα χάδια και ω, πόσα φιλιά!

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΒΙΒΛΙΑ... ΒΙΒΛΙΑ...

 

ΠÉΡΕΣ ΧΙΜÉΝΕΣ

 

PABLO NERUDA

 

ΠÉΡΕΣ ΧΙΜÉΝΕΣ

 

Η ελευθερία με τον Μεδίνα Ανγκαρίτα

και η αξιοπρέπεια με τον Ρόμουλο Γαγιέγος

διέσχισαν τη Βενεζουέλα, επέταξαν: χάθηκαν

σαν πουλιά από άλλες χώρες, απλώς διαβατικά·

και ξαναπλάκωσαν του τρόμου τ’ άγρια θεριά

να σηκώσουν οπλές, να τινάξουν τις χαίτες τους.

Λεχώνα η νύχτα, και ήρθε η στιγμή που εγέννησε:

Πέρες Χιμένες λεγόταν ο βρικόλακας που ’βγαλε.

Είχε ολοστρόγγυλή ψυχή ο σαπιοκοιλιάς της,

ο αρχικακούργος, ο λήσταρχος, των κτηνών το κτήνος.

Σα χοντροβάρελο ήτανε η σαύρα ετούτη των βούρκων,

ήταν πίθηκος τρωκτικός, παπαγάλος ξιγκάτος,

πρόστυχος μαστρωπός, κακιά σπορά, η χειρότερη:

διασταύρωση καβουριού με βάτραχο,

μπάσταρδη γέννα του Τρουχίγιο και του Σομόσα,

απόγονος γνήσιος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

προορισμένος για χρήση εσωτερική των μονοπωλίων:

αναδείχθηκε στο χλεμπονιάρικο ξεσκονιστήρι τους,

έγινε το αμφίβολο υποπροϊόν του πετρελαίου

και ο αδηφάγος καρχαρίας των κοπράνων,

διέπρεψε ως φρύνος που εσάλταρε μέσ’ απ’ τα τέλματα

κι αφοσιώθηκε στων προϋπολογισμών του τη μελέτη·

σωρός απ’ έξω τα μετάλλια και βουνό τα παράσημα

και από μέσα τσιφλίκια και δολάρια αμέτρητα·

ο άκαπνος αυτός καραβανάς εθρέφτηκε υπηρεσιακώς

μονάχα με παρ’ αξίαν απονομές βαθμών και διακρίσεων.

Μα σώνει ίσαμε δώ η κωμωδία που τώρα περιγράφω

για συμμετοχή στον διαγωνισμό γραφικότητας. Γιατί

ο Πέρες Χιμένες την εφυλάκισε τη Βενεζουέλα,

την εβασάνισε, και φίσκαρε με πόνο τα κελάρια της,

με τσακισμένα μέλη, με κόκαλα σπασμένα,

και τα μπουντρούμια της γι’ άλλη μια φορά

εγέμισαν απ’ τους πιο έντιμους ανθρώπους.

Έτσι ξαναγύρισε το παρελθόν στη Βενεζουέλα

να σηκώσει το ματοβαμμένο του μαστίγιο,

ώσπου μια μέρα μες στους δρόμους του Καράκας

έσμιξαν με τους ανέμους οι σάλπιγγες,

εγκρέμισαν στο χώμα τα τείχη του τύραννου,

κι απελευθέρωσε ακέραιο ο λαός το μεγαλείο του.

Τα επόμενα γίνονται ξανά όπως εγίνονταν παλιά,

η ίδια και η ίδια των θλιβερών καιρών μας ιστορία:

ώς το Μαϊάμι ελάκισε ο μεγαλοπρεπέστατος σατράπης

πηδώντας δώθε-κείθε σαν αληθινό υπνοβατικό κουνέλι·

έχει ανάκτορο εκεί, όπου και τον περιμένει

ο Ελεύθερος Κόσμος με ολάνοιχτες αγκάλες.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΟΡΛΑΝΙΝΙ

 

PIER PAOLO PASOLINI

 

[ΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΦΟΡΛΑΝΙΝΙ]

(ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ μυθιστόρημα «Βίος βίαιος» / «Una vita violenta»)

 

Στὸ μεταξὺ μιὰ ὁμάδα ἀπὸ νοσοκόμους τοῦ σανατόριου, ποὺ γιὰ τὴν πάρτη τους εἶχε γίνει ὅλο τοῦτο τὸ νταβαντούρι, πῆγαν στὴ Διεύθυνση νὰ μιλήσουν μ’ αὐτὸν τὸν περιβόητο Φάνι καὶ μὲ κάτι ἄλλους ἐκεῖ, λέγοντάς τους ὅτι θὰ ἔκαναν ἀναστολὴ τῆς ἀπεργίας τους, φτάνει οἱ ἀστυνομικοὶ νά ’φευγαν καὶ νὰ γύρναγαν στὴ δουλειά τους. Τοὺς εἶπαν ὄχι, δὲ γίνεται, δε μποροῦσαν, τὸν ἔλεγχο τοῦ Φορλανίνι τὸν εἶχε ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Ὕστερα, ὅμως, μεσολάβησαν ἄλλα γεγονότα καί, γιὰ νὰ μὴν τὰ πολυλογοῦμε, τράβα κι ἄσε ὁ ἕνας ἀπὸ δῶ, τράβα κι ἄσε ὁ ἄλλος ἀπὸ κεῖ, κατέληξαν σὲ κάποια συμφωνία: οἱ ἀστυνομικοὶ τὴν ἔκαναν ὄμορφα κι ὡραῖα ἀδειάζοντας τὴ μεγάλη πλατεία, καὶ οἱ νοσηλευόμενοι, ὁλοένα καὶ πιὸ ἱκανοποιημένοι, γύρισαν ἄλλοι στὰ τμήματά τους, γιὰ νὰ ξαπλώσουν στὰ κρεβάτια τους καὶ νὰ ξεκουραστοῦν ὅσο νά ’ναι, κι ἄλλοι ἔμειναν μαζεμένοι ἐκεῖ, μπροστὰ στὴν εἴσοδο.

Θὰ πέρασε μισὴ ὡρούλα, θὰ πέρασε μιὰ ὥρα κι ἦρθε μεσημέρι· καὶ νά, ἐντελῶς στὰ καλὰ καθούμενα, ξαναφάνηκαν τὰ ὀχήματα τῆς ἀστυνομίας, μπούκαραν μὲ τὸ γκάζι τέρμα πατημένο  στὸ νοσοκομεῖο καὶ χωρὶς ν’ ἀφήσουν χρόνο νὰ διαδοθεῖ τὸ μαντάτο, μπῆκαν τὰ τζιπάκια της στὰ στρατηγικὰ σημεῖα κι ἔτσι καταλήφθηκε τὸ ἐσωτερικὸ τῶν τμημάτων.

Κάποιοι προσπάθησαν ν’ ἀντισταθοῦν, ἰδίως οἱ γυναῖκες, ποὺ ἦταν κι οἱ πιὸ φαρμακωμένες, ἀλλὰ οἱ ἀστυνομικοί, ποὺ σύμφωνα μὲ τὶς φῆμες ἔπαιρναν κατευθεῖαν ἐντολὲς ἀπ’ τὸν ἀστυνομικὸ διευθυντὴ Φοῦσκο, ἦταν ἀποφασισμένοι νὰ ξεμπερδεύουν μιὰ καὶ καλὴ μὲ τὴν ὅλη ἱστορία.

Μὲ τὴ μία πέρασε ἀπὸ στόμα σὲ στόμα ἡ φήμη ὅτι πιὰ δὲν γινότανε τίποτα κι ὅτι οἱ μπάτσοι ἦταν ἱκανοὶ ἀκόμα καὶ νὰ σκοτώσουν. Ἔλεγαν, μάλιστα, ὅτι μιὰν ἀσθενὴ στὸ χειρουργεῖο τὴν ἔσουρναν ἀπ’ τὰ μαλλιά, τῆς ξέσκισαν τὰ ροῦχα καὶ τὴν ἄφησαν μόνο μὲ τὰ κουρελιασμένα  ἐσώρουχά της.  Ἐλεγαν ἐπίσης ὅτι μιὰ ἄλλη τρόμαξε τόσο πολύ, ποὺ μουγκάθηκε καὶ δὲν μποροῦσε νὰ βγάλει κίχ. Καὶ γιὰ μιὰν ἄλλη μὲ πνευμονοθώρακα ἔλεγαν ὅτι τὴν εἶχαν ξωπετάξει μὲ ἀπανωτὲς ματσουκιές.

Τὸ πραγματικὸ γεγονὸς ἦταν ὅτι ὅλα τὰ τμήματα καταλήφθηκαν ἀπὸ τὴν ἀστυνομία· ὑπῆρχαν ἀπὸ δέκα ἴσαμε τριάντα μπατσόσκυλα σὲ κάθε τμῆμα. Κι ἔμειναν ἐκεῖ ὅλο τ’ ἀπόγευμα κι ὅλη τὴ νύχτα, ἐνῶ τὰ τζιπάκια περιπολοῦσαν στοὺς κήπους μὲ τοὺς προβολεῖς τους ἀναμμένους.

Οἱ μπάτσοι εἶχαν κατασκηνώσει ἐκεῖ μέσα κανονικά, ἐφοδιασμένοι μὲ δακρυγόνες βόμβες, μὲ αὐτόματα ὅπλα καὶ μὲ πιστόλια.  

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

ΕΡΑΣΤΕΣ

 

MARIO LUZI

 

ΕΡΑΣΤΕΣ

 

Τί μου επιφυλάσσει, αγάπη μου, το να σε ξαναδώ;…

τί ταξίδι σού έχουν χαρίσει οι άνεμοι;

Το σκοτάδι τυλίγει τούτες εδώ τις φωτεινές ημέρες,

μπορεί και να κυκλοφορεί σε τούτο τώρα το πυκνό φως:

μέσα από αιωρούμενες ή και  ακίνητες κηλίδες

διυλίζει χρυσάφια και το κρασί ωριμάζει.

 

Αυτόν τον καρπό τον υπέροχο από τον ουρανό μαζεύω,

κλείνω τα μάτια μου σε ό,τι κουβαλάει,

ή κάθομαι σε αγκάθια,

ή λέω με βαριά καρδιά αντίο –

ετούτη τη φορά στον απέραντο  χρόνο.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Η ΝΥΧΤΑ ΞΕΠΛΕΝΕΙ ΤΟΝ ΝΟΥ

 

MARIO LUZI

 

Η ΝΥΧΤΑ ΞΕΠΛΕΝΕΙ ΤΟΝ ΝΟΥ

 

Η νύχτα ξεπλένει τον νου.

Λίγο μετά, όπως καλά το ξέρεις, βρίσκεται εδώ:

σειρές ψυχών σε όλο το περβάζι,

κάποιες έτοιμες να πηδήξουν, κάποιες σχεδόν αιχμάλωτες.

Και κάποιος επάνω στη σελίδα της θάλασσας

ανιχνεύει ένα σημάδι ζωής, προσδιορίζει ένα σημείο.

Σπανίως να εμφανιστεί και κανάς γλάρος.

 

Μετάφραση; Γιώργος Κεντρωτής.

Ο ΥΠΝΟΣ Ή ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

 

PIER PAOLO PASOLINI

 

Ο ΥΠΝΟΣ  Ή ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

 

Ποιός μπορεί να σηματοδοτήσει την ακριβή στιγμή, οπού η λογική αρχίζει να κοιμάται ή, μάλλον, να επιθυμεί το δικό της τέλος;

 

Από τη «Θεία μίμηση».

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΙΩΣΑ

 

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

 

JAN SKÁCEL

 

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

 

Φωτιές Τὸ καλοκαίρι καίγεται ἀπὸ τέσσερις μεριές

 

Τῶν ἀκακιῶν τὰ ἄλση ἔχουν ἀνθίσει

πράσινη ψυχὴ κρασιοῦ λαμπυρίζει στ᾽ ἀμπέλια

παπαροῦνες αἱμορραγοῦν στὰ στάχυα μέσα

 

Πέφτει τὸ σκοτάδι

καὶ τὸ φεγγάρι βολτάρει στὴν ἀσημένια γέφυρα

 

Ὁ κόσμος εἶναι σὰν ψωμὶ βγαλμένο ἀπ᾽ τὸ φοῦρνο

καὶ τρώει τὴ νύχτα

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.