ΣΑΠΦΩ
[ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙ]
Πές μου, λοιπόν, ἀφέντρα
καὶ κυρά μου Κύπρι,
πῶς θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ
μὴ νιώθει
χορτασμένη κάθε τόσο τὴν
ψυχή του ἀπὸ τοὺς πόνους,
ὅταν ἐκεῖνον ποὺ ὑπεραγαπᾶ
συνέχεια τὸν καλεῖ καὶ τὸν
ξανακαλεῖ κοντά του νά ’ναι;
Ποιὸ σχέδιο ἔχεις, ἀλήθεια,
κατὰ νοῦν
καὶ στὶς φουρτοῦνες ἐμένα
τὴν ἀνήμπορη πετᾶς,
στὸν πόθο μέσα νὰ πνιγῶ,
νὰ κλυδωνίζομαι —
στὸν πόθο ποὺ καὶ γόνατα
καὶ χέρια λύνει;
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΣΑΠΦΩ
[ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ]
Ἤσουν κάποτε κι ἐσὺ ἁβρὴ
παιδίσκη.
Γι’ αὐτό, λοιπόν, ἔμπρός,
τραγούδια τώρα πές μας!
Μ’ ἄλλες φωνὲς ὡραῖες νὰ ἑνωθεῖ
ἡ φωνή σου
καὶ ἀπὸ τὰ δῶρα σου νὰ εὐφρανθεῖ
ἡ καρδιά μας.
Σὲ γάμο πᾶμε τώρα, πολὺ
καλὰ τὸ ξέρεις.
Μηνύτορα ἀμέσως στεῖλε νά
’ρθοῦνε τ’ ἄλλα κορίτσια
[…] τὰ ὑπόλοιπα δουλειά εἶναι
τῶν θεῶν.
Πλὴν δρόμος ποὺ σὲ πάει
στὸν μέγα Ὄλυμπο
γιὰ τοὺς θνητοὺς ἀνθρώπους
δὲν ὑπάρχει.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΣΑΠΦΩ
[ΕΛΠΙΔΑ]
Μὲ τὶς μαῦρες σου φτεροῦγες
μ’ ἐπισκέπτεσαι, ὄνειρο,
εὐθὺς μόλις μὲ παίρνει
ὁ ὕπνος, ὁ γλυκὸς θεός.
Μὰ πῶς μπορεῖς, ἀλήθεια,
χώρια νὰ κρατᾶς τὰ βάσανα
τὴν πλήξη καὶ τὶς λύπες;
Ἐλπίζω — μὲ κυριεύει ἡ ἐλπίδα
νὰ μὴ μοῦ στείλουν τίποτα
ποτὲ
οἱ θεοὶ οἱ μακάριοι·
δὲν θά ’θελα, ὄχι, ποτὲ
νὰ καταντήσω ἄθυρμά τους.
Ἀλλὰ καὶ πάλι λέω — λέω
ὅ,τι εἶναι νὰ γίνει ἂς
γίνει.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΣΑΠΦΩ
[Ο ΟΡΚΟΣ ΤΗΣ ΑΡΤΕΜΗΣ]
[…] τὸν χρυσόμαλλο Φοῖβο,
ποὺ τὸν ἐγέννησε τοῦ Κοίου ἡ κόρη,
ὅταν ἔσμιξε μὲ τὸν γιὸ τοῦ
Κρόνου, τὸν ὑψινεφὴ καὶ μεγαλώνυμο.
Τότε ἡ Ἄρτεμη ἔδωσε τὸν ὅρκο
τῶν θεῶν τὸν μέγα:
«Δία, στὴν κεφαλή σου ὁρκίζομαι
ὅτι γιὰ πάντα παρθένα ἐγὼ θὰ μείνω,
κι ἀνέγγιχτη θὰ βγαίνω γιὰ
κυνήγι στὶς ἔρημες κορφὲς ἀπάτητων ὀρέων·
ἔλα καὶ δέξου αὐτὸ γιὰ χάρη
μου, καὶ κάνε μου νεῦμα ἀποδοχῆς».
Αὐτὰ τὰ λόγια εἶπε· ἔπειτα
μ’ ἕνα του νεῦμα ὁ Δίας,
τῶν μακάρων θεῶν ὁ
πατέρας, ἔδειξε τὴ συμφωνία του.
Παρθένα ἐλαφηβόλο
καὶ ἀγροτέρα —δυὸ ἐπωνύμια μέγιστα—
θὰν τήνε λένε τοῦ λοιποῦ καὶ
οἱ θεοὶ καὶ οἱ ἄνθρωποι:
ἐλαφοκυνηγήτρα παναπεῖ
τὸ ἕνα καὶ δασοδίαιτη τὸ ἄλλο.
Κι ὁ Ἔρως ὁ λυσιμελής,
αὐτὸς ποὺ τοῦ κορμιοοῦ τὰ μέλη λύνει,
ποτὲ τὴν Ἄρτεμη δὲν θὰ
ζυγώσει, οὐδέποτε θὰ τὴν πειράξει.
Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.
ΣΑΠΦΩ
[ΤΟ ΥΠΕΡΤΑΤΟ ΚΑΛΛΟΣ]
Τὰ ἁβρὰ λεπταίσθητα ἤθη ἐγὼ
πολὺ ἀγαπῶ […]
καὶ ἀπὸ τὸν ἔρωτα μαζί
σου χάρη ἔχω νὰ μοιράζομαι
τοῦ ἥλιου τὴ λαμπρότητα
καὶ τὸ ὑπέρτατο κάλλος.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
PABLO NERUDA
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ
Το αν οι εξοχότητές σας
ξέρουν ή όχι από διπλωματία
είναι ζήτημα μεν που δεν
αφορά κανέναν, πλην όμως
και η επιστήμη αυτή έχει
γωνίες και δικούς της ελιγμούς,
έχει δάση πολικά όπως
έχει και ζούγκλες της κολάσεως,
γι’ αυτό κι εγώ πρέπει
σήμερα ν’ ανοίξω των δίκαιων ανθρώπων
τα μάτια, να τους διδάξω
αυτό ακριβώς που όλοι ξέρουν
και να τους δείξω πόσο
εύκολα, μολονότι ενωμένα,
μπορούν τα έθνη μας να
διαλυθούν και να ’ναι απλώς καρέκλες,
για να μπορεί ο
Μπάρμπα-Σαμ να βρίσκει θέση άνετα,
και να στρογγυλοκάθεται.
Από κοινού οι πρεσβευτές μας
του φτιάχνουν μαξιλάρι
μαλακό ολομέταξο, οπότε
με ζήλο σ’ εκείνον τον
πανσεβάσμιο πισινό έρχεται
και χαρίζει η Αργεντινή
όλο το μαλλί απ’ τα πρόβατά της,
το Εκουαδόρ τους πιο
τρανούς του παπαγάλους,
το Περού όλους τους
προγονικούς του γουανάκους,
κι
ο Άγιος Δομήνικος στέλνει τους ανιψιούς του
μαζί
με τους κουνιάδους του και πλήθος άλλα ζώα.
Πρωτότυπη η Χιλή, όσο
κανένας άλλος, για εκπρόσωπό της
έχει ένα μπουκάλι ορίσει
δίχως ούτε μια σταλιά κρασί
ή κάποιο μελανοδοχείο
χωρίς μελάνι μέσα, μα με ξίδι.
Κι έτσι προετοιμάζουν
τούτοι οι προβεβλημένοι κύριοι
τις απερίγραπτες μακριές
συνεδριάσεις τους: συσκέπτονται
και ισορροπούν ο ένας
στον άλλο επάνω,
ενώ με ακροβασίες λίαν
ενδιαφέρουσες
σκοτώνονται ποιος
απ’ αυτούς θα είναι η πρώτη θέση:
«Θα
περάσουν πάνω από το πτώμα μου»
διακηρύσσει
της Κολομβίας ο εκπρόσωπος
κι
έπειτα γράφει ένα σονέτο και σταυροκοπιέται,
ενώ οι εκπρόσωποι του Σαν
Σαλβαδόρ και της Παραγουάης,
που επιθυμούν να γίνουν
ρεζερβέ καθίσματα αποκλειστικά,
το εκφράζουν με σχήματα
ρητορικά, με τρόπους τέτοιους,
που συγκινείται ο κόσμος
όλος, και πάνω στη συγκίνηση
να τος καταφτάνει ο
βορειοαμερικάνος αρχηγός τους·
κάθεται
πάνω σ’ όλους μαζί κι ούτε τόνε νοιάζει
ποιος
όντως έπαιζε του πρώτου καθίσματος τον ρόλο.
Εκεί
έπειτα απλώνεται μι’ αλλόκοτη εκκωφαντική σιωπή.
Στο
άψε-σβήσε υπαγορεύει ο αρχηγός τι συμφωνήθηκε
και
επιστρέφει στο γραφείο του, στα σημαντικά καθηκοντά του·
Σύσσωμοι μεμιάς
σηκώνονται μετά οι πρεσβευτές μας,
με τις παλάμες τους
ισιώνουν τα κομψά σακάκια τους —
κι
έτσι έλαβε και τούτη η συνεδρίασή τους τέλος.
Κύριοι,
ναι, μπορεί
ο
Οργανισμός των Αμερικανικών Κρατών να έχει αδυναμίες,
αλλά
έχει και μιαν ανυπέρβλητα γλυκιά ομοφωνία.
Μετάφραση:
Γιώργος Κεντρωτής.
ΚΟΡΙΝΝΑ Η ΤΑΝΑΓΡΑΙΑ
ΜΙΛΑΕΙ Ο ΜΑΝΤΗΣ ΑΚΡΑΙΦΗΝΑΣ
[……………………………]
«Ἀπ’ τὰ ἑννιὰ κορίτσια
σου τρία τά ’χει πάρει
ὁ Δίας ὁ πατέρας ὅλων, ὁ ἄρχοντας
τῶν πάντων·
κι ἄλλα τρία τὰ
παντρεύτηκε ὁ Ποσειδώνας,
ὁ μέγας τῶν θαλασσῶν ἀφέντης
καὶ κυρίαρχος·
δύο ἄλλα στὴν κλίνη του τὰ
ἔχει ξαπλώσει ὁ Φοῖβος,
κι ἕν’ ἄλλο σου κοράσι τό
’χει καὶ τὸ χαίρεται
ὁ Ἑρμῆς, ὁ γιὸς ὁ ὑπέροχος
τῆς Μαίας, ὁ γενναῖος.
Ἔτσι τὸ θέλησαν ὁ Ἔρωτας
καὶ ἡ Κύπρις:
νὰ μποῦν θεοὶ κρυφὰ στὸ
σπίτι σου
καὶ ν’ ἀπαγάγουν τὶς ἐννιά
σου κόρες.
Θὲ νά ’ρθει πάντως μέρα
κι ἀπ’ τὶς κόρες σου
ἥρωες θὰ γεννηθοῦν καὶ ἡμίθεοι:
γένος ἔνδοξο
ἡρώων καὶ ἡμιθέων — κι οἱ
κόρες σου οἱ ἐννιὰ
θ’ ἀποδειχθοῦν
καλλίκαρπες μανάδες! Ἂν μὲ ρωτᾶς
πῶς τὸ γνωρίζω, μοῦ τὸ
φανέρωσε ὁ τρίποδας
ὁ χρησμοδότης τοῦ
μαντείου. Ἡ τιμή ἐτούτη
μετὰ ἀπὸ πενήντα δυνατοὺς
καὶ ὁμοαίματους
προγόνους μοῦ ’λαχε: ἐγώ,
ὁ Ἀκραιφήνας,
προφήτης νά ’μαι στὸ ὑπερσέβαστο
ἱερὸ καὶ
ἀπ’ τὸν βωμό του νὰ
προλέγω τὴν ἀλήθεια.
Στὸν πρῶτο ποὺ ἔδωσε τῆς
Λητῶς ὁ γιὸς τὴν ἐξουσία
νὰ ἐκφωνεῖ χρησμοὺς ἀπὸ
τοὺς τρίποδες
ἦταν ὁ Εὐώνυμος. Δεύτερος
ποὺ εἶχε τὴν τιμή,
κι ἀφοῦ ἐξόρισε
προηγουμένως τὸν Εὐώνυμο,
ἦταν ὁ Ὁριέας, ὁ γιὸς τοῦ
Ποσειδώνα·
κατόπιν ἦρθε στὴ σειρὰ ὁ Ὡρίων,
ὁ γεννήτοράς μου, ποὺ ἐπῆρε
τὴν τιμή,
ὅταν κατάκτησε αὐτὴν ἐδῶ
τὴ γῆ·
στὸν οὐρανὸ ἔχει τώρα
γίνει ἀστέρι:
αὐτὸς ὁ κλῆρος ὁ τιμητικὸς
τοῦ ἔχει πέσει.
[…] Ἐγὼ ἀπὸ κεῖνον χρίσμα ἐπῆρα
ἀλλὰ καὶ χάρισμα νὰ εἶμαι
τῆς ἀλήθειας χρησμοδότης.
Τοῦτα ὅλα τῶν ἀθάνατων θεῶν
εἶν’ ἔργα. Ἀπάλλαξε
γι’ αὐτὸ ἀπ’ τὶς ταραχὲς
τὸν νοῦ σου, ἀπ’ τὶς δουλειὲς
τῶν λαϊκῶν θεῶν καὶ αὐτοῦ
τοῦ πεθεροῦ σου».
Τὰ λόγια τοῦτα εἶπε ὁ
μάντης μὲ βροντερή φωνή.
Τότε ὁ Ἀσωπὸς τὸν ἔπιασε
μὲ τὸ δεξί του χέρι
θερμὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσει.
Χύνοντας μετὰ ἕνα δάκρυ,
ἀπὸ τὴν ἄκρη τοῦ ματιοῦ
του, ἀπάντησε:
[……………………………]
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΚΟΡΙΝΝΑ Η ΤΑΝΑΓΡΑΙΑ
ΓΑΜΟΙ ΤΟΥ ΑΣΩΠΟΥ
Τῶν ἰοστεφάνων Μουσῶν θὰ
ψάλω τώρα
τὴν ἐξαίσια ποὺ μοῦ ἐστεῖλαν
ἔμπνευση
καὶ θέλω μέλι νά ’ναι τὸ
τραγούδι μου
στὰ χείλη τῶν θεῶν, στὸ
στόμα.
[……………………………]
Κι ανάμεσα στὶς κόρες τοῦ
Ἀσωποῦ,
ὁ Δίας ὁ πατέρας, τῶν ἀγαθῶν
ὁ δότης
κι ἡ κόρη σου ἡ Αἴγινα
[…]
ἡ Κέρκυρα, ἡ Σαλαμίνα καὶ
ἡ Εὔβοια ἡ ὑπέροχη […]
Ὁ Ποσειδώνας, ὁ πατέρας τὶς
ἐπῆρε μακριά·
καὶ στῆς Λατῶς τὸν γιὸ ἔλαχαν
οἱ Θεσπιὲς καὶ ἡ Σινώπη.
Μετάφραση: Γιῶργος
Κεντρωτής.
ΚΟΡΙΝΝΑ Η ΤΑΝΑΓΡΑΙΑ
Ο ΚΙΘΑΙΡΩΝΑΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΙΚΩΝΑΣ ΜΑΛΩΝΟΥΝ
[……………………………]
«Οἱ
Κουρῆτες
ἐπιάσαν
κι ἔκρυψαν τῆς θεᾶς τὸ βρέφος
σ’
ἕνα σπηλιαράκι, κι ἔτσι ἀπ’ τὸν Κρόνο
τὸν
δόλιο, τὸν πανοῦργο τὴ νίκη ἔκλεψε
ἡ
Ρέα ἡ μακάρια· μεγάλες τιμὲς οἱ ἀθάνατοι
γι’
αὐτὸ τῆς ἀπονεῖμαν». Μ’ αὐτὰ τὰ λόγια
τὸ
δικό του ἀπόσωσε τραγούδι ὁ Κιθαιρώνας.
Εὐθὺς
οἱ Μοῦσες ἀπ’ τοὺς μάκαρες θεοὺς ζητῆσαν
στὶς
κάλπες τὶς ὁλόχρυσες τὸ βῆμα τους νὰ πᾶνε
τὴν
ψῆφο τους τὴ μυστικὴ νὰ καταθέσουν.
Ἀμέσως
οἱ θεοὶ σηκώθηκαν καὶ πῆγαν νὰ ψηφίσουν.
Τὶς
περισσότερες τὶς ψήφους τὶς πῆρε ὁ Κιθαιρώνας.
Κι
αὐτοστιγμεὶ μὲ μιὰ κραυγὴ ἀνάγγειλε ὁ Ἑρμῆς
ποιό
τελικὰ ἀπ’ τὰ δυὸ βουνὰ τὴ νίκη στὸ τραγούδι
τὴν
ἐπίζηλη κατάκτησε. Ἀγλαὸ ἔπειτα τοῦ ἐφόρεσαν στεφάνι
οἱ
μακάριοι, κι ἡ καρδιά του πολὺ εὐχαριστήθηκε.
Ἀλλὰ
πολὺ ἐλυπήθη γιὰ τὴν ἥττα του ὁ Ἑλικώνας
καὶ
μανιασμένος τίναξε ἀπὸ πάνω του μιὰ πέτρα·
μὰ
τὴν ἀπέκρουσε ἡ πλαγιὰ τοῦ νικητῆ μὲ μέγα βόγγο,
τὴν
ἔκανε κομμάτια χίλια, καὶ ἀπὸ ψηλὰ τὰ ἐσκόρπισε
στὰ
πλήθη κάτω τῶν ἀνθρώπων καὶ στὶς κεφαλές τους.
[……………………………]
Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.
ΚΟΡΙΝΝΑ Η ΤΑΝΑΓΡΑΙΑ
ΓΕΡΟΙΑ,
Α΄
1.
[…………………………]
Τὴ
δόξα ἐπιθυμῶ νὰ ψάλω τὴν ἀρχαία
τρανῶν
ἡρώων καὶ μεγάλων ἡρωίδων.
Ἡ
Τερψιχόρη σὰν μὲ κάλεσε καὶ μοῦ ’πε
γεροῖα
ὑπέροχα νὰ βγῶ νὰ τραγουδήσω
γιὰ
τὶς λευκόπεπλες, τὶς ταναγραῖες κόρες,
ἡ
πόλη τότε σύγκορμη τινάχτηκε ριγώντας
ἀπ’
τὶς γλυκόλαλες, τὶς λιγυρὲς μολπές μου.
Γιατί
ὅ,τι ἀνώτερο καὶ πιὸ μεγάλο ὑπάρχει
[…………………………]
στὶς
θάλασσες καὶ στὴν πλατύστερνη στεριὰ τριγύρω
τὸ
πῆρα καὶ τὸ στόλισα μὲ λόγια ποὺ ἀνακρούονταν
ἀνέκαθεν
στῶν πατεράδων μας τοὺς ὕμνους.
Τραγούδι
τώρα ξεκινῶ γιὰ τὶς καλὲς παρθένες.
Τὸν
ἀρχηγέτη Κηφισὸ τὸν ὕμνησα
μὲ
ποικιλία λόγων· τὸν μέγα Ὡρίωνα ὁμοίως,
κι
αὐτὸν καὶ τὶς πενήντα θυγατέρες του
ποὺ
μὲ τὶς νύμφες συντροφιὰ μὲς στὴ Λιβύη
[…………………………]
Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.
