ΑΜΕΡΙΚΕΣ

PABLO NERUDA

 

ΑΜΕΡΙΚΕΣ

 

Ζήτω η Κολομβία, η όμορφη και πενθοφορεμένη·

ζήτω ο Ισημερινός, ο στεφανωμένος με άνθη της φωτιάς·

ζήτω και η μικρή Παραγουάη, η χιλιολαβωμένη

και η ξεσηκωμένη, η αναστημένη από ήρωες ολόγυμνους.

Ω Βενεζουέλα, τραγουδάς στον χάρτη, και τραγουδάς

με όλον τον γαλάζιο σου ουρανό σε αέναη ταραχή και κίνηση

και με τ’ αρειμάνια και ακοινώνητα βουνά της Βολιβίας συνοδιά σου —

κι εγώ γιορτάζω εδώ τα μάτια των ινδιάνων και τιμώ το φως.

Επειδή ξέρω ότι

όσοι έπεσαν εδώ κι εκεί,

την τιμή τους υπερασπιζόμενοι,

ήταν μόνο οι ίδιοι οι λαοί,

γι’  αυτό κι εγώ αγαπώ

ακόμη και τις ρίζες της γης μου

απ’ τον Ρίο Γκράντε ίσαμε τον παγωμένο Πόλο της Χιλής·

και όχι μόνο επειδή τα κόκαλά μας

είναι σκόρπια παντού σε τούτον τον μακρύ αγώνα,

αλλά και επειδή αγαπάω την κάθε φτωχή πόρτα

και τα δυο χέρια όλων των καταπιεσμένων,

και δεν υπάρχει άλλη ομορφιά ανώτερη

απ’ της Αμερικής την ομορφιά, απ’ αυτή την ομορφιά

που απλώνεται στις κολάσεις της σύμπασες,

στους λόφους της τους γεμάτους πέτρα και δύναμη,

και στ’ αταβιστικά και αιώνια ποτάμια της —

και σ’ αγαπώ στις πιο κρυφές γωνιές σου,

στις πόλεις με τη μυρωδιά της κόπρου,

στα τρένα της χαραυγής της δίβουλης,

στις αγορές και στα σφαγεία,

στα ηλεκτρικά λουλούδια του Σάντος,

στην σκληρή σωματοδομή των καβουριών σου,

στις αποκεφαλισμένες σου εξορύξεις

και στους φτωχούς τους μεθυσμένους σου

που πάνε δω κι εκεί με τρεκλό το βήμα.

Ο πλανήτης σού ’δωσε όλο το χιόνι, σου έδωσε

υπέρτερα νερά και ηφαίστεια νέα, κι έπειτα

εβάλθηκε ο άνθρωπος να προσθέτει τοίχους και τοίχους

και ανάμεσα στους τοίχους να χώνει την οδύνη,

κι έτσι εγώ από αγάπη κολλάω σα στρείδι στο πλευρό σου:

δέξου με εσύ και κράτα με σαν να ’μουν άνεμος.

Με το τραγούδι που δονείται σου φέρνω

μιαν αγάπη που δεν μπορεί να ικανοποιηθεί·

σου φέρνω όμως και τη γονιμότητα εκείνη

που σπέρνουν οι καμπάνες: μιλώ —

για τη δικαιοσύνη μιλώ και λέω που περιμένουν οι λαοί μας.

Όχι, δεν ζητάμε πολλά — τόσα και τόσα έχουμε άλλωστε,

που παρ’ όλα αυτά είναι τόσο μα τόσο λίγα,

που δεν είναι δυνατόν αυτό να συνεχίζεται άλλο, όχι!

Αυτό είναι το τραγούδι μου, και μόνο αυτό ζητάω:

γιατί δεν ζητάω τίποτ’ άλλο εκτός από τα πάντα.

Τα θέλω όλα και τα θέλω για τους λαούς μας

και δεν με νοιάζει αν προσβληθεί ο θλιβερός αλαζόνας

που τρελάθηκε σαν έγινε Πρόεδρος. Να προσβληθεί!

Συνεχίζω και, συνεχίζοντας, με συνοδεύουν και με οδηγούν

δύο λογικές αιτίες: η καρδιά μου και η οδύνη μου.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΕΚΡΗΞΗ ΤΟΥ «LA COUBRE» ΤΟ 1960

PABLO NERUDA

ΕΚΡΗΞΗ ΤΟΥ «LA COUBRE» ΤΟ 1960

Θέμα μου εδώ είναι το καράβι εκείνο που ερχόταν
γεμάτο πολεμοφόδια και απέραντη ευθυμία·
το φορτίο του εξερράγη στην Αβάνα,
στης θάλασσας τη φωτιά παρέδωσε το πνεύμα.
Δύο διαφορετικοί Αϊζενχάουερ
έδρασαν σ’ αυτή την επιχείρηση:
ο ένας τους αρμένιζε κάτω απ’ το νερό
κι ο άλλος χαμογελούσε στην Αργεντινή·
ο ένας τους έβαζε τον δυναμίτη του
κι ο άλλος παρασημοφορούσε εκείνον που ερχότανε·
ο ένας τους πατούσε της τορπίλης το κουμπί
κι ο άλλος έλεγε σ’ όλη την Αμερική μόνο ψέματα·
κολυμπούσε ο ένας τους σαν πράσινο χταπόδι
κι ο άλλος ήτανε πιο τρυφερός κι απ’ την καλή τη θεία.
Τούτα τα δυο παράλληλα προσωπεία
έμαθαν ότι τη γεωγραφία μας
τη χειρίζονται κυβερνήσεις άριζες
που έχουν την κρατική κυριαρχία ξεπουλήσει·
γι’ αυτούς τους κυβερνήτες η Βόρεια Αμερική
είναι ένα κασόνι όχι πάντοτε άδειο·
και της παραδίδουν ό,τι έχουν και δεν έχουν:
τις ελπίδες και την αστυνομία,
κι ο Πρόεδρος Αϊζενχάουερ κάνει τον περίπατό του
στ’ ανάκτορα και στις λεωφόρους
και δεν βλέπει ούτε ένα πρόσωπο αληθινό·
μόνο άγριες τίγρεις γραφείου συναντά
που θέλουν να του πουλήσουν τις σημαίες μας.
Στις ΗΠΑ όμως είναι σ’ όλους γνωστό
ότι ο λαός με τον Φιδέλ αλλιώς μιλάει,
γιατί, όταν στην Κούβα πρωτόδαν οι αγρότες
την αλφαβήτα του φωτός, με την ίδια αξιοπρέπεια
πήραν στα χέρια τους και το βιβλίο και τη γη.
Γι’ αυτό και ο Αϊζενχάουερ εκ των πραγμάτων
επέταξε τη μάσκα του καλού ανθρώπου,
έγινε βατραχάνθρωπος, και να τος κολυμπάει
σαν τον καρχαρία κυνηγώντας τη λεία του.
Δολοφονημένο το «La Coubre»
σφαδάζει ανάμεσα σε τραυματίες και σ’ αποκαΐδια:
δολοφονούν Γάλλους και Κουβανούς
για να μην αφήσουνε την Κούβα να αμυνθεί.
Οι υποβρύχιοι πιστολάδες ωστόσο
δεν εχάρηκαν ετούτη τη φορά το πάρτι τους —
δεν μπόρεσαν την Κούβα να σκοτώσουν.
Θα ζήσει —τ’ ορκιζόμαστε— το αστέρι τούτο!
Και για την επανάστασή της θ’ ἀγωνιζόμαστε
μέχρι να κοπεί και το τελευταίο-τελευταίο χέρι
που θα υπερασπίζεται την τιμή της
ίσαμε και το πιο μικρό της λιθαράκι.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ

 

PABLO NERUDA

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ

 

Το αν οι εξοχότητές σας ξέρουν ή όχι από διπλωματία

είναι ζήτημα μεν που δεν αφορά κανέναν, πλην όμως

και η επιστήμη αυτή έχει γωνίες και δικούς της ελιγμούς,

έχει δάση πολικά όπως έχει και ζούγκλες της κολάσεως,

γι’ αυτό κι εγώ πρέπει σήμερα ν’ ανοίξω των δίκαιων ανθρώπων

τα μάτια, να τους διδάξω αυτό ακριβώς που όλοι ξέρουν

και να τους δείξω πόσο εύκολα, μολονότι ενωμένα,

μπορούν τα έθνη μας να διαλυθούν και να ’ναι απλώς καρέκλες,

για να μπορεί ο Μπάρμπα-Σαμ να βρίσκει θέση άνετα,

και να στρογγυλοκάθεται. Από κοινού οι πρεσβευτές μας

του φτιάχνουν μαξιλάρι μαλακό ολομέταξο, οπότε

με ζήλο σ’ εκείνον τον πανσεβάσμιο πισινό έρχεται

και χαρίζει η Αργεντινή όλο το μαλλί απ’ τα πρόβατά της,

το Εκουαδόρ τους πιο τρανούς του παπαγάλους,

το Περού όλους τους προγονικούς του γουανάκους,

κι ο Άγιος Δομήνικος στέλνει τους ανιψιούς του

μαζί με τους κουνιάδους του και πλήθος άλλα ζώα.

Πρωτότυπη η Χιλή, όσο κανένας άλλος, για εκπρόσωπό της

έχει ένα μπουκάλι ορίσει δίχως ούτε μια σταλιά κρασί

ή κάποιο μελανοδοχείο χωρίς μελάνι μέσα, μα με ξίδι.

Κι έτσι προετοιμάζουν τούτοι οι προβεβλημένοι κύριοι

τις απερίγραπτες μακριές συνεδριάσεις τους: συσκέπτονται

και ισορροπούν ο ένας στον άλλο επάνω,

ενώ με ακροβασίες λίαν ενδιαφέρουσες

σκοτώνονται ποιος απ’  αυτούς θα είναι η πρώτη θέση:

«Θα περάσουν πάνω από το πτώμα μου»

διακηρύσσει της Κολομβίας ο εκπρόσωπος

κι έπειτα γράφει ένα σονέτο και σταυροκοπιέται,

ενώ οι εκπρόσωποι του Σαν Σαλβαδόρ και της Παραγουάης,

που επιθυμούν να γίνουν ρεζερβέ καθίσματα αποκλειστικά,

το εκφράζουν με σχήματα ρητορικά, με τρόπους τέτοιους,

που συγκινείται ο κόσμος όλος, και πάνω στη συγκίνηση

να τος καταφτάνει ο βορειοαμερικάνος αρχηγός τους·

κάθεται πάνω σ’ όλους μαζί κι ούτε τόνε νοιάζει

ποιος όντως έπαιζε του πρώτου καθίσματος τον ρόλο.

Εκεί έπειτα απλώνεται μι’ αλλόκοτη εκκωφαντική σιωπή.

Στο άψε-σβήσε υπαγορεύει ο αρχηγός τι συμφωνήθηκε

και επιστρέφει στο γραφείο του, στα σημαντικά καθηκοντά του·

Σύσσωμοι μεμιάς σηκώνονται μετά οι πρεσβευτές μας,

με τις παλάμες τους ισιώνουν τα κομψά σακάκια τους —

κι έτσι έλαβε και τούτη η συνεδρίασή τους τέλος.

Κύριοι, ναι, μπορεί

ο Οργανισμός των Αμερικανικών Κρατών να έχει αδυναμίες,

αλλά έχει και μιαν ανυπέρβλητα γλυκιά ομοφωνία.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΕΞΑΚΡΙΒΩΣΙΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

 

ALBERTO LAISECA

 

ΕΞΑΚΡΙΒΩΣΙΜΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Χθες το βράδυ ονειρεύτηκα έναν Βασιλιά που έζησε πριν από είκοσι αιώνες.

Καθόταν σε θρόνο χρυσό, σοβαρός και αμίλητος.

Έκπληκτοι οι υπουργοί του παρακολουθούσαν την πάχνη στα παράθυρα.

Μετά ονειρεύτηκα μια χώρα, δέκα αιώνες πριν.

Αδέξια κάτι άνθρωποι χωρίς φαντασία

προσπαθούσαν να ελέγξουν την άνοδο των υδάτων ενός τεράστιου ποταμού.

Έπειτα ονειρεύτηκα μια γυναίκα του ενάτου αιώνα,

που θα έρθει δίπλα της ένας άντρας –

και οι δύο τους είχαν κάνει ένα τρομερό λάθος.

Η αγάπη είναι αλήθεια εξακριβώσιμη,

και δεν καταλαβαίνω γιατί δεν ξυπνάς να με κοιτάξεις.

 

Σου Χουέι. Βασίλειο του Γεν.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΧΑΜΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ

 

ALBERTO LAISECA

 

ΧΑΜΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Υπονοείς με τη στάση σου

ότι το υπερβολικό μου ενδιαφέρον σου εμπνέει απόρριψη.

Αλλά η κίνηση είναι πάντοτε οπτική γωνία – τίποτε άλλο.

Εγώ λέω

ότι είναι η βεράντα που χαμηλώνει την πτήση της

καθώς απομακρύνεται από τον γερανό.

 

Τσε Φουνγκ Τσι. Βασίλειο του Τσου.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΔΥΣΚΟΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

ALBERTO LAISECA

 

ΔΥΣΚΟΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Δεν είναι έργο ξένο στον άνθρωπο, όχι·

απλώς, ως προσπάθεια, αποδεικνύεται άκαρπο

στον κόσμο της αφαίρεσης.

Πλην όμως, αντίθετα από ό,τι θα μπορούσε να υποτεθεί,

σχεδόν τα πάντα είναι αδύνατα στον θάλαμο της σκέψης.

Η κίνηση ανάμεσα σε αντικείμενα πραγματικά

θα έχει αίσιο τέλος.

Το δύσκολο ταξίδι από τον κύκλο στο τετράγωνο

θα έχει έκβαση θετική –

όπως κι αυτό με την αντίθετη πορεία άλλωστε.

 

Βαν Λόο. Βασίλειο του Κουάνγκ.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Η ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑ

 

ALBERTO LAISECA

 

Η ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Κόμη πλούσια, νερομάνα της Ανατολής:

πόσο μεγάλη η πλάνη σου!

Αντί ν’ αφήσεις τον εαυτό σου να σε οδηγήσει

στη Συμμορία των Τεσσάρων Οπισθοδρομικών,

θα ήταν προτιμότερη και η υποχώρηση και η ποίησή σου.

Επτά Κακές Κεφαλέςς δηλητηρίασαν το δικό σου κεφάλι.

Πού είναι η εκβιομηχάνιση;

Πού είναι ο τεχνικός εκσυγχρονισμός των κάμπων;

Γιατί ευδοκιμούν οι στρατοί σου με όπλα πρωτόγονα,

ανυπεράσπιστοι μπροστά στους Δύο Ιμπεριαλισμούς;

 

Από τα διασωθέντα χαρτιά του σύντροφου Φενγκ, που πέθανε κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

 

Η ΟΡΓΗ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΥ

 

ALBERTO LAISECA

 

Η ΟΡΓΗ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΙΝΟΥ ΘΕΟΥ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Το σώμα δεν είναι απλώς κάποιος ενδιάμεσος,

αλλά και ο Θεός εκείνος που είναι πιο κοντά μας.

Απαιτεί φροντίδα, τελετουργίες και προσφορές.

Αντιστέκεται σε κάθε πρόκληση και αργεί να θυμώσει·

αν όμως το έχετε παραμελήσει,

απ’ την οργή του τίποτα δεν θα σας σώσει.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Τσενγκ Φενγκ Σι. Δυναστεία Γουάν.

Η ΔΥΝΑΜΗ ΟΠΟΙΟΥ ΚΟΙΤΑΖΕΙ

 

ALBERTO LAISECA

 

Η ΔΥΝΑΜΗ ΟΠΟΙΟΥ ΚΟΙΤΑΖΕΙ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Στο βαθύ μου πιάτο είναι η τελευταία μπουκιά μου.

Είναι νύχτα, και στην αχάτινη φιάλη

υπάρχει μόνο μια γουλιά κρασί.

Θα φάω και θα πιω σιγά-σιγά, για να έχω τη δύναμη

εκείνου που πρώτη του φορά βλέπει μπροστά του δέντρο.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Χουάνγκ Χουπέχ, Δυναστεία Λιανγκ.

Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΤΕΝΓΚ

 

ALBERTO LAISECA

 

Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΤΕΝΓΚ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Η πριγκίπισσα Τ'ενγκ

κάθεται σ’ έναν μεγάλο καθρέφτη.

Είναι όμως άνοιξη,

και δεν έχει τελειώσει ακόμα την πόζα της.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ

 

ALBERTO LAISECA

 

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ

(από τα κινέζικα ποιήματα)

 

Το σώμα σου απομόνωσε

και θα καταστρέψεις το πνεύμα σου.

Η αληθινή θρησκεία

δένει δύο φορές.

Δέσε το σώμα σου στη Γη,

για να πετύχεις την αρμονία του Ουρανού.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΜΗ ΜΟΥ ΤΟ ΖΗΤΑΤΕ

PABLO NERUDA

 

ΜΗ ΜΟΥ ΤΟ ΖΗΤΑΤΕ

 

Ζητάτε μερικοί αυτό το θέμα το ανθρώπινο

με ονόματα, με επώνυμα, μα και με θρήνους

να μην το θίγω στις σελίδες των βιβλίων μου,

ούτε να του δίνω λυρική μορφή στους στίχους μου:

κάποιοι λένε ότι η ποίηση πεθαίνει έτσι,

και κάποιοι άλλοι πως δεν πρέπει να το κάνω:

ειλικρινώς λυπάμαι που δεν θα τους ευχαριστήσω —

τους χαιρετώ, τους βγάζω το καπέλο μου

και τους αφήνω στον Παρνασσό να κόβουν βόλτες

σάμπως χαρούμενοι αρουραίοι επάνω σε κεφαλοτύρι,

Σε άλλη κατηγορία ανήκω εγώ — τους λέω·

άνθρωπος είμαι· άνθρωπος και μόνο άνθρωπος,

ένας άνθρωπος με σάρκα και οστά,

γι’  αυτό και οπότε θα χτυπούν τον αδελφό μου, εγώ

θα τον υπερασπίζομαι με ό,τι μου βρίσκεται στο χέρι·

εμένα η κάθε μου αράδα κουβαλάει

κίνδυνους φτιαγμένους με μπαρούτι ή σίδερο,

που πάνω στους απάνθρωπους θα πέφτουν,

πάνω στους σκληρούς, στους αλαζόνες πάνω.

Η τιμωρία ωστόσο της μανιασμένης μου ειρήνης

δεν απειλεί ούτε τους φτωχούς ούτε τους καλούς:

με το λυχνάρι μου γυρεύω όσους πέφτουν,

καταλαγιάζω τις πληγές τους και τις κλείνω:

να τες, τούτες είναι οι δουλειές του ποιητή,

του αεροπόρου και του ανθρακωρύχου.

Κάτι πρέπει να κάνουμε σ’ αυτή τη γη,

γιατί σε τούτον τον πλανήτη γεννηθήκαμε·

τις υποθέσεις να τακτοποιούμε πρέπει των ανθρώπων

Κι αν ποτέ η ποίηση θελήσει, όσο θα χτυπάω ό,τι μισώ

ή θα τραγουδώ σ’ όλους όσους αγαπάω, και μου πει

να εγκαταλείψω τις ελπίδες που υπηρετώ και που πρεσβεύω,

εγώ μετά θα συνεχίσω με ό,τι γράφει ο δικός μου ο νόμος:

θα μαζεύω άστρα, θα συγκεντρώνω όπλα,

γιατί μπροστά στο σκληρό μου αμερικανικό καθήκον,

καθόλου δεν με νοιάζει ένα ρόδο παραπάνω ή παρακάτω.

Συμφωνία έχω αγάπης κλείσει με το κάλλος·

μα έχω και συμφωνία αίματος με τον λαό μου κλείσει.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΘΛΙΒΕΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

PABLO NERUDA

 

ΘΛΙΒΕΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

 

Αν η Νέα Υόρκη λάμπει σαν χρυσάφι

κι αν έχει κτίρια με χίλια πεντακόσια μπαρ,

εγώ θ’  αφήσω εδώ γραμμένο ότι όλα φτιάχτηκαν

με των ζαχαροκαλαμιώνων τον ιδρώτα·

ο μπανανιώνας είναι μια πράσινη κόλαση

για να χορεύουν και να πίνουν στο Νιού Γιορκ.

Στα πέντε χιλιάδες μέτρα υψόμετρο

δουλεύουνε και φτύνουν αίμα οι Χιλιανοί

χαλκό να στέλνουν πάντοτε στη Νέα Υόρκη·

από την πείνα σωριάζονται οι Βολιβιανοί

σαν γδέρνουν τα ορυχεία του κασσίτερου

ή σπάζοντας των Άνδεων τα τοιχώματα·

και ο Ορινόκος, βαθιά μέσ’ απ’ τις ρίζες του

στη λάσπη, ξεκουκίζει ένα-ένα τα διαμάντια του.

Από τη γη του Παναμά, που την αρπάξανε

κι από νερά που βούτηξαν, περνάνε τα καράβια

να παν στη Νέα Υόρκη το πετρέλαιό μας,

κι όλα τα λεηλατημένα ορυκτά που

με σεβασμό μεγάλο σπεύδουν να τους παραδίδουν

οι παρασημοφορημένοι κυβερνήτες μας.

Η ζάχαρη τα τείχη  υψώνει  τα πανύψηλα,

το νίτρο της Χιλής στήνει τις πόλεις,

ο βραζιλιάνικος καφές αγοράζει τα κρεβάτια,

τα πανεπιστήμια τους τα δίνει η Παραγουάη,

από την Κολομβία παίρνουνε σμαράγδια,

κι απ’ το Πουέρτο Ρίκο βγαίνουν για τις μάχες τους

τούτου του «συνδεδεμένου» λαού οι στρατιώτες.

(Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος που πολεμούν:

οι Βορειοαμερικάνοι δίνουνε τα όπλα

και οι Πορτορικανοί το αίμα τους.)

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΪΒΙΚΗΣ

 

PABLO NERUDA

 

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΪΒΙΚΗΣ

 

Σε τούτη τη σύντομη ριπή χωρίς ανθρώπους

τα πουλιά έλα να γιορτάσουμε — σε προσκαλώ:

το βενσέχο, το γοργό κατάρτι του ανέμου·

το φως το εκτυφλωτικό του τουκουσίτο·

τη λιμπιακάσα που οργώνει τα ουράνια

τον σκοτισμένο για να βρει γαραπατέρο,

ωσπού του δειλινού να πέσει η ύλη

το χρώμα να υφάνει του αγουιτακαμίνος.

Ω πουλιά, ω πολύτιμα της Καραϊβικής πετράδια:

κετζάλ, γαμήλιες του Παράδεισου αχτίδες,

των αγέρηδων ζαφείρια στα φυλλώματα,

της αστραπής της κίτρινης πουλιά

με στάλες ζυμωμένα τιρκουάζ

και με κατακλυσμών φωτιές ολόγυμνες.

Ελάτε τώρα στο μικρό μου ανθρώπινο τραγούδι,

τουρπιάλ μου του νερού, περδιγόν μονάτα,

παραουλάτας με το ύφος το θαυμαστικό,

τσοκορικάι με σπίτι σας το χώμα,

μικροί μου σαλταδόροι, χρυσοί κι αέρινοι,

με χρώματα υπεριώδη και ουρές νημάτινες,

πετροκόκορα μου εσύ, αλλά κι εσύ πουλί-ομπρέλα,

σύντροφοί μου όλοι σας, μυστηριώδεις φίλοι,

ελάτε, σας φωνάζω να μου πείτε πώς έγινε

και τα φτερά σας ξεπεράσαν τα λουλούδια;

Μάσκα από χρυσάφι, μαραγκέ μου ανίκητε,

πες τι μπορώ να κάνω για να τραγουδώ

στη μέση της Βενεζουέλας, στις φωλιές σας πλάι;

Φεγγοβολιές του ουράνιου σηματοδότη,

μαρτίνια ψαράδες της δροσοσταλιάς, πείτε τι να κάνω,

αφού έχω τη θολή φωνή του Ακρότατου Νότου

και τη φωνή μιας σκοτεινής καρδιάς,

και εδώ, στης Καραϊβικής την άμμο, είμαι

απλώς το βότσαλο που ήρθε από το κρύο;

Τι να κάνω για να τραγουδήσω το τραγούδι,

το φτέρωμα, το φως, την εξουσία όλων

όσα είδα να πετούν και δεν το πίστευα

ή το άκουγα και δεν επίστευα στ’ αφτιά μου;

Να μ’ ανταμώσουν μου έτυχε οι κόκκινες οι γάρσες,

πετούσανε σαν κατακόκκινο ποτάμι, κι απέναντι

στο βενεζουελάνικο το μεγαλείο με την αίγλη

του γαλάζιου ήλιου που φλέγεται μες στον αμέθυστο,

τινάχτηκε σαν έκλειψη το κάλλος.

Πετάξαν τούτα τα πουλιά σαν σε τελετουργία.

Αν δεν έχεις το καρμίνι δει του κοροκόρο

να πετάει όντας στο σμάρι μέσα αιωρούμενο,

όταν το φως θερίζει σα δρεπάνι

κι όλος ο ουρανός σειέται και πετάει

και περνάνε τ’ άλικα φτερά με  όλα τους τα πούπουλα

αφήνοντας την πυρκαγιά της ασταπής τους,

και αν δεν έχεις τον αέρα δει της Καραϊβικής

να εκπορεύει αίμα χωρίς λαβωματιά ανοιγμένη,

την ομορφιά του κόσμου τούτου δεν την ξέρεις,

τον κόσμο σου αγνοείς — τον κατοικείς, μα δεν τον ξέρεις;

Γι’ αυτό και λέω ό,τι λέω κι έπειτα το τραγουδάω

βλέποντας και ζώντας για λογαριασμό όλων των ανθρώπων.

Καθήκον μου είναι να σου  λέω ό,τι δεν γνωρίζεις,

κι ό,τι γνωρίζεις να το τραγουδώ μαζί σου.

Τα μάτια σου ακολουθούν τα λόγια μου,

τα λόγια μου ανοίγουν μες στο στάρι

και ή πετούν με τα φτερά της Καραϊβικής

ή πολεμάνε τους εχθρούς σου.

Έχω τόσα και τόσα καθήκοντα, σύντροφοι,

που φεύγω· γι’ άλλο πάω θέμα. Γεια χαρά σας τώρα!

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.