ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ

ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ

Είχα καιρό να βρεθώε με τον Βασίλη Λαλιώτη. Φίλοι από το 1976, συμφοιτητές στη Νομική Αθηνών. Τα είπαμε, ανταλλάξαμε βιβλία. Μιλήσαμε για "μετάφραση", για τον Λόρκα και τον Βιθέντε Αλεϊξάνδρε, θυμηθήκαμε τον Μάνο Ελευθερίου, την Αγγελική Ελευθερίου, τον Σαββόπουλο, τον Μικρούτσικο, τον Εγγονόπουλο και τα πρώτα διαβάσματά μας. Ωραία περάσαμε. Πάντα τέτοια.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ - ΝΕΡΟΥΔΑ

 

Bill Laliotis

26 λ.  ·

Σχόλιο για τα 100 Ερωτικά σονέτα του Νερούδα

Το να γράψεις για μια μετάφραση που είναι γουέρκ ιν πρόγκρες δεν συνηθίζεται, αλλά το διακύβευμα είναι τόσο πασιφανές που και τα ως τώρα μεταφρασμένα είναι αρκετά. Μιλάω για την εν προόδω μετάφραση των σονέτων του Νερούδα από τον Γιώργο Κεντρωτή, που απολαμβάνω εν τη γεννέσει τους σχεδόν κάθε μέρα με τους καινούριους τρόπους των κοινωνικών δικτύων, όπου η δημοσίευση και η αποτίμηση είναι άμεση. Ο συγχωρεμένος ο Ηλίας Ματθαίου που τα μετέφρασε για τις εκδόσεις Γνώση, είχε κοινωνική παρουσία για να τα επιβάλλει, αλλά βρισκόταν σε καθεστώς γλωσσικής οπισθοδρόμησης. Το λεκτικό του ήταν το κατ' εξοχήν ξεπερασμένο από τη Γενιά του 30 στο κρισιμότατο εκείνο σημείο της ερωτικής απέυθυνσης. Η γλώσσα της καύλας άλλαξε από την εποχή του Παλαμά αφηνοντάς τον πίσω σε μια ερωτική γλώσσα της κτηνοτροφίας και της ζωολογίας, ΄όπως και τον Βάρναλη επίσης. Η μετάφραση του Ματθαίου ήταν σαν να ήταν καμωμένη την εποχή του Παλαμά. Ελάχιστα προσήκουσα σε σημερινή χρήση. Για τους μεταφραστές παραμένει πολύτιμη για άλλους λόγους. Στο Νερούδα το λεξιλόγιο της χλωρίδας υπερισχύει αυτού της πανίδας και τα 100 σονέτα διατηρούν τη μορφή των στροφών αλλά δεν έχουν ρίμα. Τα πλήκτρα του πιάνου της μετάφρασης απαιτούν Σοπέν ή μέχρι και κάποιον μουσικό του εμπρεσιονισμού... η ροή υπερισχύει της πίεσης. Η απόλαυση για μένα που έχω πρόχειρο το ισπανικό κείμενο συνίσταται στον βλέπω την επιτυχία των λύσεων... για τους άσπονδους φίλους του μεταφραστή είναι πιστεύω να ψιλοχλωμιάζουν γιατί παίζει όλα τα πλήκτρα του πιάνου της γλώσσας μας. Τέλος πάντων, έρχεται και στο χαρτί πιστευω η πρώτη αξιοπρεπής μετάφραση των 100 ερωτικών σονέτων του Νερούδα στα ελληνικά. Μία τελευταία παρατήρηση ήθους. Κι εγώ κι ο Κεντρωτής ξέραμε τί ήταν και τί δεν ήταν η μετάφραση του Ματθαίου. Αλλά δεν το σχολιάσαμε δημόσια ποτέ. Διότι ως μεταφραστές και όχι ως φιλότεχνοι που μιλάνε για τα κρασιά σαν να ήταν βιβλία και τα βιβλία σαν να ήταν κρασιά, ξέρουμε πως μετάφραση που θα πούμε κακή από τα ισπανικά σημαίνει και την υποχρέωση να την αποκαταστήσουμε, αν και εφόσον οι συγκυρίες το ευνοήσουν. Οι ανυπόμονοι λοιπόν στη σελίδα του Γιώργου Κέντρωτή και οι υπομονετικοί του χάρτου στο βιβλίο που έρχεται.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥΔΑ

 

Bill Laliotis

2 ώρ. ·

Μιλούσε με κλειστά τα μάτια... άλλα επισήμανε εκείνος, άλλα είχα επισημάνει εγώ όταν το άκουσα για να ακριβολογήσω... Του πήρα και την πληροφορία ότι ο Νερούδα τον έστρεψε στην ποίηση. Τη ζωή μου ομολογώ την έζησα... τελευταία καταγραφή του Νερούδα πέντε μέρες πριν πεθάνει... Ταυτοχρόνως βιβλιογραφική εισαγωγή σε όλους τους ως τώρα μεταφραστές του Νερούδα, διαβάζεις τις σημειώσεις των παραπομπών και τα έχει όλα. Καμιά διακοσαριά λήμματα για όλα τα αναφερόμενα πρόσωπα και διασύνδεση του βιβλίου με τον διαδικτυακό τόπο του μεταφραστή όπου υπάρχουν διακόσιες σελίδες μεταφρασμένα ποιήματα. Ο μεταφραστής είναι ακοίμητος γι αυτό και μας πληροφόρησε ότι το βιβλίο με τίτλο Η ζωή μου είχε κυκλοφορήσει σε μετάφραση δύο τόμων αγνώστων λοιπών στοιχείων τον καιρό του μπουμ του Νερούδα μετά το θάνατό του στην Ελλάδα. Κι επειδή ο μεταφραστής πάει κατά το ύφος του προς μετάφρασιν η γλώσσα απλή αλλά ζουμερή και κατάλληλη για ανάγνωσμα στο δημοτικό σχολείο... Όποιος θέλει εισαγωγή και μπούσουλα για το Νερούδα μπορεί να ξεκινήσει με το βιβλίο αυτό. Εκδοτικό υπόδειγμα για τα ελληνικά δεδομένα και ίσως η καλύτερη έκδοση του βιβλίου παγκοσμίως. Ο Γιώργος Κεντρωτής, οπαδός του, όπως έλεγε ο Χουάν Ραμόν Χιμένεθ, και πολύ και καλό. Σε τέτοιες αντίξοες εποχές...

ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ GUTENBERG ΣΗΜΕΡΑ

 

ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ GUTENBERG ΣΗΜΕΡΑ

Παρουσίαση της Αυτοβιογραφίας του Νερούδα

Μεγάλη προσέλευση, ζεστή ατμόσφαιρα.

Πάντα τέτοια.

Φωτογραφίες με τους αρχαίους φίλους μου Θανάση Βασιλείου και Βασίλη Λαλιώτη.

ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ

 

ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ

Στον σταθμό του ΚΤΕΛ, στον Κηφισό, στις 21.00 χτες συναντηθήκαμε (έχει ξανασυμβεί) με τον Βασίλη Λαλιώτη. Καταφθάσαντες αμφότεροι εξ επαρχίας στο κλεινόν άστυ. Σε 20 λεπτά καλύψαμε Σολωμό, Λεοπάρντι, Λόρκα και Νερούδα. Βγάλαμε και τούτες τις φωτογραφίες. Πολύ το φχαριστήθηκα. Άσε που ο Βασίλης με "ανάγκασε" να ξαναπιάσω τον Λεοπάρντι και κυρίως το Zibaldone του.

ΒΙΒΛΙΑ... ΒΙΒΛΙΑ...