ΕΝΣΤΑΝΤΑΝΕ

 

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙNΟΣ ΚΑΦΕΣ

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙNΟΣ ΚΑΦΕΣ

στο KuDu στο Νέο Ψυχικό

με τον Ανδρέα Κωσταγεώργο και τον Σπύρο Μαντζαβίνο

Ατζέντα: Ποιητική, αρχαία ελληνική μετρική, Τζόυς, Πάουντ, Τρακλ, Καρούζος, Σολωμός και ιαμβικός ενδεκασύλλαβος, και last but not least Ολυμπιακός.

ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ

ΣΤΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙ

Είχα καιρό να βρεθώε με τον Βασίλη Λαλιώτη. Φίλοι από το 1976, συμφοιτητές στη Νομική Αθηνών. Τα είπαμε, ανταλλάξαμε βιβλία. Μιλήσαμε για "μετάφραση", για τον Λόρκα και τον Βιθέντε Αλεϊξάνδρε, θυμηθήκαμε τον Μάνο Ελευθερίου, την Αγγελική Ελευθερίου, τον Σαββόπουλο, τον Μικρούτσικο, τον Εγγονόπουλο και τα πρώτα διαβάσματά μας. Ωραία περάσαμε. Πάντα τέτοια.

ΚΑΦΕΣΕ ΤΟΝ ΕΥΡΙΠΙΔΗ

Απογευματινός καφές με τον Ευριπίδη και την "Άλκηστή" του στην έκδοση του αείμνηστου φίλου, του σοφού Antonio Garzya, που είχα την τιμή να συνεργαστούμε στη Νάπολη επί δύο έτη (2006-2008) στο Πανεπιστήμιο Federico, II. 

ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΑΛΛΟ

ΣΤΟΝ ΚΟΡΥΑΛΛΟ...

... στο Americano, καφές με τον φίλο μου Αντώνη Πετράτο.

Ατζέντα: Ποίηση, Στιχουργική, Καραγκιόζης, Παγκόσμιο Κύπελλο, Ολυμπιακός.

ΜΕ ΣΥΝΕΛΑΒΕ Ο ΦΑΚΟΣ

 

Η ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΜΟΥ

Η ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΜΟΥ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΜΟΥ ΩΣ ΟΜΟΤΙΜΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου

Αξιότιμε κ. Πρύτανη,

αξιότιμες συνάδελφοι και φίλες,

αξιότιμοι συνάδελφοι και φίλοι,

κυρίες και κύριοι,

ευχαριστώ από καρδιάς το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου για την εκλογή μου ως ομότιμου καθηγητή του. Είναι τίτλος που έχει συμβολική αναγνωριστική αξία, δηλαδή είναι τίτλος σημαίνων και, άρα, «σημαντικός». Η Συνέλευση του Τμήματος κρίνει ότι πρέπει να τιμηθώ για τις υπηρεσίες που πρόσφερα στο Τμήμα. Η εν λόγω κρίση είναι άκρως τιμητική. Την αποδέχομαι με μεγάλη χαρά. Κανονικά η αντιφώνησή μου θα έπρεπε να κλείσει στο σημείο αυτό, αφού ευχαριστήσω τους κρίναντες για την ευαρέσκεια και την ευμένειά τους. Αλλά και την οικογένειά μου που με στηρίζει τόσα και τόσα χρόνια όχι μόνο αγόγγυστα, αλλά και εποικοδομητικά. Κρίνω, ωστόσο, ότι η ευγένεια και η ανεκτικότητα σας μου επιτρέπουν να προσθέσω μερικά λόγια. Αναγκαστικά θα μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο.

Υπηρέτησα τη μετάφραση και τις ευρύτερες μεταφραστικές σπουδές επί 32 συναπτά έτη στο ΤΞΓΜΔ, κατοικώντας μονίμως στην Κέρκυρα. Όταν εκλέχτηκα επίκουρος καθηγητής, είχα μεταφράσει 6 βιβλία από τα γερμανικά στα ελληνικά. Φεύγοντας έχω καταθέσει ήδη 78 μεταφράσεις βιβλίων από αρκετές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών. Συνέγραψα 2 βασικά θεωρητικά πονήματα και εξέδωσα 4 τόμους με επιλεγμένα κείμενά μου μεταφραστικού και γλωσσοφιλοσοφικού προβληματισμού. Αν και δεν θα αναφερθώ στο πρωτότυπο λογοτεχνικό έργο μου, που απαρτίζεται από ποιήματα και μυθιστορήματα, θα πω ότι η εργασία μου στο Τμήμα διευκόλυνε τα μάλα τη συγγραφή του. Δίδαξα σε Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών, και υπό την επίβλεψή μου εκπονήθηκαν αρκετές διδακτορικές διατριβές. Διδάκτορές μου έχουν καταλάβει ακαδημαϊκές θέσεις τόσο στην ημεδαπή όσο και στην αλλοδαπή. Κατ’ επανάληψη δίδαξα σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Κύπρου, της Αλβανίας και της Τουρκίας. Τύχη αγαθή βραβεύτηκα για το μεταφραστικό και το λογοτεχνικό μου έργο τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο Παλέρμο και στο Μπουένος Άιρες, και εκλέχτηκα αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Ισπανοαμερικανικών Γραμμάτων της Μαδρίτης.

Επί πολλά έτη άσκησα διοικητικό έργο και στο Τμήμα, και στη Σχολή, και στο Ίδρυμα. Υπήρξα πάντοτε αιρετός εκπρόσωπος των συναδέλφων μου στα διοικητικά όργανα – ουδέποτε διορισμένος. Τις προτιμήσεις μου, τις επιλογές μου και τις εν γένει απόψεις μου, τόσο στον ακαδημαϊκό στίβο όσο και στο κοινωνικοπολιτικό πεδίο, τις είχα από την πρώτη ημέρα καταστήσει σαφώς γνωστές στον περίγυρό μου, ακριβώς για να μη δημιουργούνται παρανοήσεις και παρεξηγήσεις.

Ανέκαθεν πρέσβευα και εξακολουθώ να στηρίζω την αξία της δημόσιας και δωρεάν ανώτατης παιδείας, και –αν μπορώ να κρίνω και να μιλήσω για τον εαυτό μου– την υπηρέτησα αταλάντευτα, για να μην πω (με την καλή έννοια του όρου) φανατικά. Έμπεδη γνώμη μου είναι ότι το Πανεπιστήμιο είναι οι φοιτήτριες και οι φοιτητές του. Το ακαδημαϊκό και το διοικητικό προσωπικό στελεχώνουν το ΑΕΙ χάριν των φοιτητών και των φοιτητριών του. Αν δεν υπάρχει φοιτητικός κόσμος, δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να υπάρχει κανένα ΑΕΙ. Η conditio sine qua non του Πανεπιστημίου είναι οι σπουδές της φοιτητιώσας νεολαίας του. Αυτή είναι η διαχρονική causa, η πρώτη και απόλυτη αιτία της όποιας δράσης επιτελείται σε αυτό. Το γραφείο μου ήταν πάντοτε ανοικτό στους φοιτητές και στις φοιτήτριές μου επί 32 έτη – ποτέ δεν υπήρχαν για εμένα «ώρες γραφείου». Και επειδή, όπως λέει ο Διονύσιος Σολωμός, «πολλοί είναι οι δρόμοι οπώχει ο νους», θα πω με δυό λόγια ότι στις φοιτήτριες και στους φοιτητές μου χρωστώ διαχρονικώς ό,τι κατάφερα να αρτιώσω στον διδακτικό μου βίο και στις ερευνητικές μου προσηλώσεις έτσι, ώστε να κριθώ από τη Συνέλευση του ΤΞΓΜΔ άξιος του τίτλου του ομότιμου καθηγητή.

Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.

 

 

ΓΛΙΣΤΡΙΔΑ

 

ΓΛΙΣΤΡΙΔΑ

Δύο ώρες κουβέντα στὸ Street Radio απόψε.

Μετάφραση και ποίηση. Και λίγο Ολυμπιακό.

Πολύ ωραία περάσαμε. Το φχαριστηθήκαμε.

Ευχαριστίες στον Βασίλη Γραβαρίτη, στον Σπύρο Μαντζαβίνο και στον Μάριο Ρήγα για τη φιλοξενία.

Θα αναρτηθεί γιουτιουμπάκι με την κουβενταρία μας σε λίγες μέρες.

24 ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΖΙ

24 ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΖΙ
PowerBook G4
Δεν πέθανε, αλλά μάλλον τρελάθηκε σήμερα, και άλλα του έλεγες και άλλα έγραφε.
Τα τελευταία 10 χρόνια δούλευε απλώς πληκτρολόγιο. Από σήμερα είναι cdplayer.
Ευγνώμων.

ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ GUTENBERG ΣΗΜΕΡΑ

 

ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΟΥ GUTENBERG ΣΗΜΕΡΑ

Παρουσίαση της Αυτοβιογραφίας του Νερούδα

Μεγάλη προσέλευση, ζεστή ατμόσφαιρα.

Πάντα τέτοια.

Φωτογραφίες με τους αρχαίους φίλους μου Θανάση Βασιλείου και Βασίλη Λαλιώτη.

ΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΡΟΚ ΚΑΙ ΘΡΥΛΟΣ

 

Μεσημεριανός καφές με τον μάγιστρο Πάνο Παπαϊωάννου...

... στο Il Gatto, στην οδό Βουκουρεστίου. Θέματα: κατά βάση ο Ολυμπιακός, κάτι ολίγα νομικά δίκην καρυκεύματος (μέχρι και για την επίμορτο αγροληψία είπαμε!...) και αναμνήσεις από ροκ συναυλίες. Το βιβλίο του "30 Εισιτήρια", που εκδόθηκε αυτές τις μέρες από τον προσφιλέστατό μας "Δίαυλο¨ θα παρουσιστεί στις 28 Νοεμβρίου στο Hard Rock Cafe στο Μοναστηράκι. Θα είμαι κι εγώ εκεί και θα μιλήσω για τις συναυλίες των Police στον Σπόρτινγκ και του Rory Gallacher στα Φιλαδέλφια, και για ό,τι άλλο ήθελε προκύψει.

Ήταν υπέροχα, περάσαμε φίνα.

ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ

 ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ ΣΤΟ "ΣΤΟΥΝΤΙΟ"

ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ

Μνημειώδης έκδοση: "Ο Τσε της Ποίησης / Ο ποιητής των ποιητών"

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του και την ομιλία του ο πρεσβευτής της Κούβας στην Ελλάδα Αραμίς Φουέντε Ερνάντες *(δεύτερος από δεξιά στην επάνω φωτογραφία)

«Ο ΤΣΕ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ - Ο Ποιητής Των Ποιητών» ➽ Από τις Εκδόσεις NEW STAR ➽ ΕΙΣΑΓΩΓΗ • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ • ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ • ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ • ΣΧΕΔΙΑ: Μπάμπης Ζαφειράτος

*

ΤΕΤΑΡΤΗ 8 OKΤΩΒΡΙΟΥ στις 19.30 στο STUDIO new star art cinema - ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ

*

Θα χαιρετίσουν

➽ Ο Πρέσβης της Κούβας στην Ελλάδα Aramís Fuente Hernández

➽ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟΚΟΥΒΑΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ, Νίκος Καρανδρέας

Θα μιλήσουν

➽ Γιώργος Κεντρωτής, συγγραφέας, τέως καθηγητής Θεωρίας της Μετάφρασης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

➽ Βύρων Κώττης, τέως καθηγητής Νέων Ελληνικών και Συγκριτικής Φιλολογίας (Πανεπιστήμιο Ρεν 2, Γκρενόμπλ 3, Νεοελληνικό Ινστιτούτο Σορβόννης 4).

➽ Νίκος Μόττας, πολιτικός επιστήμονας, συγγραφέας

➽ Μπάμπης Ζαφειράτος, ποιητής, συγγραφέας, μεταφραστής

➽ Ο Εκδότης Βελισσάριος Κοσσυβάκης θα συντονίσει την εκδήλωση.

Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν μουσικά

➽ Ευτυχία Μπίμη - Τραγούδι

➽ Βασίλης Καβουκίδης - Πιάνο

*

«Ο ΤΣΕ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ - Ο Ποιητής Των Ποιητών»

Από τις Εκδόσεις NEW STAR

ΕΙΣΑΓΩΓΗ • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ • ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ • ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ • ΣΧΕΔΙΑ

Μπάμπης Ζαφειράτος

Το βιβλίο (640 σελ.) επικεντρώνεται στον ποιητή Τσε, μια πολύ λίγο γνωστή πλευρά του, επιχειρώντας ταυτόχρονα να αναδείξει τη μεγάλη αγάπη του για την ποίηση, αλλά και τη μεγάλη αγάπη που του είχαν οι ποιητές.

— Περιλαμβάνει: Ποιήματα του Τσε, κείμενα και διηγήματά του, ποιήματα, κείμενα και τραγούδια που γράψανε άλλοι για τον Τσε, αγαπημένα του ποιήματα, ποιήματα που άφησε στη σύζυγό του φεύγοντας για τη Βολιβία, ποιήματα που κουβάλαγε μαζί του μέχρι την τελευταία στιγμή…

— Με Εισαγωγή στην ποίησή του, εκτενή Χρονοβιοεργογραφία (Τα Γεγονότα πίσω από το Κείμενα), Επίμετρο (Οι ποιητές του Τσε με 54 ποιήματα και 29 κείμενα του Εδουάρδο Γκαλεάνο) και με πλήθος αναφορών, αναδεικνύεται ακόμη, ο κριτικός λογοτεχνίας, ο σκακιστής, ο οικονομολόγος, ο αρχαιολόγος, ο φωτογράφος Τσε.

— Τεκμηριώνεται με αποσπάσματα από τα βιβλία της Αλέιδα Μαρτς, της Ίλντα Γαδέα, του ίδιου του Τσε (Ημερολόγιά του, Επιστολές του, ομιλίες του), των βιογράφων του...

— Συνοδεύεται από αλφαβητικό ευρετήριο ονομάτων και ακρωνυμίων, εφτά πορτρέτα διά χειρός μεταφραστή, είκοσι πέντε φωτογραφίες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι του φωτογράφου Τσε, και πλήθος υποσημειώσεων…

Θα μπορούσε κάλλιστα να ειπωθεί πως ο Τσε είναι Ο Ποιητής των Ποιητών, αφού —εκτός του ότι τα ποιήματά του έχουνε αναμφισβήτητη λογοτεχνική αξία και ο ίδιος είναι ο Μεγάλος Ποιητής της Επανάστασης— η ποίηση και οι ποιητές δεν τον εγκαταλείψανε ποτέ.

*

«Ο ΤΣΕ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ - Ο Ποιητής Των Ποιητών»

Από τις Εκδόσεις NEW STAR

ΕΙΣΑΓΩΓΗ • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ • ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ • ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ • ΣΧΕΔΙΑ

Μπάμπης Ζαφειράτος

*

ΤΕΤΑΡΤΗ 8/10 στις 19:30

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ

στο STUDIO new star art cinema

Σταυροπούλου 33 & Σπάρτης, Αθήνα 112 52

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΟΥ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΟΥ

στο Χαϊδάρι, στο 11ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών

ΣΤΟ 11ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΟΙΗΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

 

ΣΤΟ 11ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΟΙΗΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Στο Χαϊδάρι, με τον (και συμπατριώτη) Χάρη Μελιτά

ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΜΟΥ

ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΜΟΥ

χθες στο Πεδίον του Άρεως

στο πλαίσιο της 53ης Έκθεσης Βιβλίου

ΑΠΑΓΓΕΛΙΕΣ ΔΙΚΩΝ ΜΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ

ΑΠΑΓΓΕΛΙΕΣ ΔΙΚΩΝ ΜΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ
από το 34.48 καί έπειτα

εδώ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

 

ΒΙΝΤΕΟ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΟΥ 

εδώ

Η ΛΗΤΩ ΑΛΕΞΑΚΗ ΓΙΑ ΕΜΕΝΑ

 

Ο χρήστης Λητω Αλεξακη είναι με το χρήστη Yorgos Kentrotis στην τοποθεσία Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας.

9 ώρ. ·Corfu, Περιφέρεια Ιονίων Νήσων ·

 

Με αφορμή την αφυπηρέτηση του καθηγητή μας, Γιώργου Κεντρωτή, θέλω να μοιραστώ εδώ την ομιλία που εκφώνησα στις 2/2/2025, στην εκδήλωση που διοργάνωσε η ΠΕΕΜΠΙΠ για να τον ανακηρύξει επίτιμο μέλος της. Είχα την τιμή να τον γνωρίσω πρώτα ως φοιτήτρια και πλέον ως συνάδελφος στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας.

Η συγκίνηση είναι μεγάλη, γιατί όλοι μας ξέρουμε πόσο καθοριστικός υπήρξε ο ρόλος του στην πορεία μας. Είμαι βέβαιη ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες ευκαιρίες για να τον τιμούμε και να του δείχνουμε την ευγνωμοσύνη μας.

Αθήνα, 02/02/2025

Επιτιμοποίηση Γιώργου Κεντρωτή, ΠΕΕΜΠΙΠ

 

Η χαρά μου σήμερα είναι μεγάλη που έχω την τιμή να προλογίσω τον μεταφραστή Γιώργο Κεντρωτή. Ευχαριστώ πολύ την ΠΕΕΜΠΙΠ για την πρόσκληση. Το έργο του Κεντρωτή είναι τόσο πλατύ και τόσο πολύμορφο που δύσκολα χωράει σε μία σύντομη παρουσίαση. Θα προσπαθήσω, ωστόσο, να αποδώσω το εύρος και την αξία του όσο πιο περιεκτικά γίνεται, με μοναδικό οδηγό την αγνή προσπάθεια που πηγάζει από την αγάπη και τον σεβασμό προς τον δάσκαλό μου.

Ο Γιώργος Κεντρωτής γεννήθηκε στους Μολάους Λακωνίας τον Μάιο του 1958 και φοίτησε εκεί τα πρώτα χρόνια του δημοτικού. Ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του στη Νεμέα. Σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες σε Ελλάδα και Γερμανία, αποκτώντας μια πλούσια ακαδημαϊκή βάση. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, παντρεύτηκε την κυρία Πολυξένη Ζηνέλη, την αγαπημένη μας Πόλυ. Από το 1994, ο Γιώργος Κεντρωτής είναι μέλος ΔΕΠ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου και σήμερα υπηρετεί ως Καθηγητής με γνωστικό αντικείμενο Θεωρία και Πράξη της Μετάφρασης.

 

Το έργο του είναι πολυσχιδές, ενώ η δημιουργική του ενέργεια φαίνεται ανεξάντλητη. Επιγραμματικά, αξίζει να αναφερθεί ότι ο Γιώργος Κεντρωτής έχει μεταφράσει και εκδώσει έως σήμερα γύρω στα 80 βιβλία, έχει συγγράψει 13 πρωτότυπα έργα, 6 ποιητικές συλλογές, 3 μυθιστορήματα, έχει συμμετάσχει σε 24 συλλογικούς τόμους, έχει επιμεληθεί 7 εκδόσεις βιβλίων, τα δε ακαδημαϊκά συγγράμματά του, τα διδάσκονται οι απανταχού ελληνόφωνοι υποψήφιοι μεταφραστές. Ο Γιώργος Κεντρωτής μεταφράζει δε από 9 γλώσσες: Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ισπανικά, Ιταλικά, Τσεχικά, Ρωσικά, Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά. Ενδεικτικά, ανάμεσα στα ονόματα συγγραφέων έργα των οποίων έχει μεταφράσει συγκαταλέγονται τα εξής: Νερούδα, Μπροχ, Πλάτωνας, Μαγιακόφσκι, Βίκο, Καντίνσκι, Μπρεχτ, Μπωντλέρ, Τάκιτος, Κικέρωνας, Έσσε, Τρακλ, Ελυάρ, Χόφμαν, Ρίλκε, Μπασάνι, Παζ, Μούζιλ, Παβέζε, Παζολίνι και κλείνω με το πολυτιμότατο όνομα του Διονυσίου Σολωμού.

Όλα αυτά τα μεταφρασμένα έργα αποτελούν και από έναν μεταφραστικό άθλο, ισοδυναμούν με έργα τέχνης και πρωτότυπα έργα λόγου υψηλής κλάσεως. Μέσα από αυτά, ο Γιώργος Κεντρωτής αναδεικνύεται όχι μόνο ως μέγας και δεινός μεταφραστής, αλλά και ως άξιος συνεχιστής της σολωμικής επιταγής, in modo misto genuino. Εφαρμόζει τον σολωμικό κανόνα και καταφέρνει να μιμηθεί το ποιητικό είδος μεικτό αλλά νόμιμο μεταφράζοντας σε γλώσσα νεοελληνική. Το μεταφραστικό, αλλά και πρωτότυπο έργο του Γιώργου Κεντρωτή χαρακτηρίζεται από διακειμενικές συναρτήσεις με το επτανησιακό πνευματικό έργο. Στην αλυσίδα των σπουδαίων μεταφραστών, που κοσμούν την επτανησιακή και συνεπώς και νεοελληνική γραμματεία, ο Ιάκωβος Πολυλάς, ο Γεώργιος Καλοσγούρος, ο Κων. Θεοτόκης, έρχεται να προστεθεί και ο κρίκος του Γιώργου Κεντρωτή και έτσι αυτή η αλυσίδα γίνεται ακόμα πιο γερή. Όπως ακριβώς πίστευε η Επτανησιακή Σχολή, έτσι και ο Γιώργος Κεντρωτής θεωρεί πως είναι ζωτικής σημασίας να έρθει ο Νεοέλληνας σε επαφή με τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας μέσω άρτιων μεταφράσεων σε εξευγενισμένο δημοτικισμό. Στο πρόσωπό του δικαιώνονται απολύτως οι μόχθοι της επτανησιακής γραμματείας με ήθος δημιουργικής συνέχειας. Επιπλέον, τα κείμενα που συνοδεύουν τα μεταφράσματα του Κεντρωτή λειτουργούν ως πολύτιμη μεταφραστική πυξίδα για εμάς τους μεταφρασιολόγους-ερευνητές διότι εκεί με πολύ γενναιόδωρο τρόπο, γινόμαστε κοινωνοί σημαντικών πληροφοριών που αφορούν στη μεταφραστική στρατηγική και μεταφραστικές τεχνικές που κάθε φορά εφαρμόζονται στο μετάφρασμα.

 

Η μελέτη των μεταφράσεων του Γιώργου Κεντρωτή φέρνει στην επιφάνεια σημαντικά ζητήματα για την Επιστήμη της Μεταφρασιολογίας και τη διαμόρφωση και εξέλιξη της νεοελληνικής γλώσσας. Είναι σημαντικό να τονιστεί πως οτιδήποτε αφορά στη γλώσσα, οτιδήποτε αφορά στη Μετάφραση είναι κατά βάση θέμα πολιτικό, με την αρχαιοελληνική σημασία της λέξεως και όχι με τη σημασία της ιδεολογίας. Αυτό ο Γιώργος Κεντρωτής το κατανοεί σε βάθος και το κάνει πράξη μέσω των μεταφράσεών του. Όλα τα κείμενα που επιλέγει να μεταφράσει είναι προσεκτικά διαλεγμένα, ευσυνειδήτως και προγραμματικώς. Πρόκειται για κείμενα επαναστατικά που αναδεικνύουν και εξυμνούν τη γλώσσα του λαού του πρωτοτύπου. Ο Γιώργος Κεντρωτής μεταφράζει με τρόπο αυθεντικό, σύμφωνα με τον πολιτισμικό τόπο και χρόνο, χωρίς να προδίδει αυτό που έχει αρχικώς λεχθεί. Δεν πρέπει να μας τρομάζει εμάς τους μεταφραστές, η πολυπλοκότητα της γλώσσας. Η λογική είναι αυτή που θα πρέπει να μας καθοδηγεί καθώς και τα διδάγματα της επιστήμης. Υπάρχει όμως ένας χρυσός κανόνας στη Μετάφραση και αυτός λέγεται Χρήση. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να κατανοήσουμε πως λειτουργεί η μετάφραση και πως η μετάφραση επηρεάζει τη γλώσσα. Διότι αν και είναι προφανές ότι η γλώσσα επηρεάζει τη μετάφραση, δεν ισχύει και το αντίστροφο. Ας αναλογιστούμε λοιπόν με ποιον τρόπο η μετάφραση επηρεάζει τη γλώσσα. Ο βαθμός δυσκολίας του πρωτοτύπου δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει, επειδή πολύ απλά όσο πιο δύσκολο το εγχείρημα, τόσο αυξάνονται και οι πιθανότητες να διευρυνθούν οι εννοιοσυστατικές και εκφραστικές δυνατότητες της γλώσσας άφιξης και να εμπλουτιστούν τα λεξιλογικά και σημασιακά της αποθέματα. Η δύναμη της διάνοιας του μεταφραστή είναι αυτή που καθορίζει την ποιότητα του μεταφράσματος αφού ο μεταφραστής αποκωδικεύει το πρωτότυπο σύμφωνα με την προσληπτική του ικανότητα να αντιλαμβάνεται το ξένο ως οικείο ανακωδικεύοντας το στη γλώσσα άφιξης. Συνεπακόλουθα, ο ορίζοντας προσδοκίας του μεταφραστή, γίνεται αυτόματα και ορίζοντας προσδοκίας του αναγνώστη. Το μετάφρασμα γίνεται έτσι ο ίδιος ο μεταφραστής ή αλλιώς η Μετάφραση είναι έργο μεταφραστού.

 

Διαβάζουμε στον ‘Διάλογο’ του Σολωμού, αυτό το θεμελιώδες έργο για τη γλώσσα, όπου γίνεται αναφορά και στη μετάφραση: «Όλοι έγραψαν τες λέξες του καιρού τους. Κάθε γλώσσα πρέπει εξ ανάγκης να έχει λέξες από άλλες γλώσσες. / Η ευγένεια των λέξεων κρέμεται από την τέχνη με την οποία τις μεταχειρίζεσαι» και πιο κάτω λέει ο Σολωμός «Υποτάξου πρώτα στη γλώσσα του λαού, και αν είσαι αρκετός, κυρίεψε την».

 

Και ο Γιώργος Κεντρωτής είναι αρκετός και έχει κυριεύσει τη γλώσσα του λαού και αυτό το βλέπουμε σε όλα του τα κείμενα, είτε πρόκειται για μεταφράσεις είτε για πρωτότυπα έργα. Αυτά είναι δύσκολα πράγματα και αξιοζήλευτα. Ενδεχομένως, και να είναι αυτός ο λόγος που κάθε φορά που ο Γιώργος Κεντρωτής μάς κάνει κοινωνούς μίας νέας μεταφραστικής πρότασης, προκαλούνται νέες σκέψεις και μελέτες, επικρίσεις και αντεπικρίσεις για τη σπουδαιότητα και το πλήθος των ζητημάτων που ανακινεί, για το motus animi που αναζωογονεί τις σελίδες του, για το καινοφανές και το τολμηρό της σοφής επιλογής των λέξεων και των συντακτικών δομών. Το είδος μεικτό, αλλά νόμιμο λειτουργεί υπέρ της περαιτέρω ανύψωσης της Νεοελληνικής. Ο Γιώργος Κεντρωτής έχει την ικανότητα να διεισδύσει στις δυνάμεις της γλώσσας της κοινής διάνοιας, να επιλέξει το άνθος και να καθυποτάξει την ύλη με αρμονία. Με το δικαίωμα που του παρέχουν οι ιδιαίτερες ικανότητές του, αποδίδει με τόλμη πρωτόγνωρες εκδοχές. Όπου επιδέχεται η γλώσσα, πλάθει σύνθετες λέξεις, προβαίνει σε συντακτικές συστοιχίσεις, αναγνωρίζει πραγματολογικά δεδομένα, επινοεί υφολογικές αποκρίσεις, επιχειρεί μεταθέσεις, αποκοπές, ανυψώνει τις φράσεις μέσω λέξεων που απαντώνται σε παλαιότερες φάσεις της γλώσσας ή που απαντώνται στο στόμα των απλών ανθρώπων, γίνεται εφευρετικός. Πάντα όμως με απόλυτη αφοσίωση στους γραμματικούς τύπους ως απαραίτητο όρο της αληθούς εκδήλωσης της ουσίας. Αίσθημα και νόημα, γλώσσα και ρυθμός, πλαταίνουν, ανεβαίνουν, πλουτίζονται και λάμπουνε με τον Κεντρωτή.

 

Το τελικό μεταφραστικό αποτέλεσμα έχει βαπτιστεί, όπως θα έλεγε ο Σολωμός, στη διπλή κολυμβήθρα του αισθήματος και της φαντασίας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την εγκέντριση παλαιότερων στοιχείων με νεότερα, συνδυάζοντας την παράδοση με τη νεωτερικότητα σε ένα αρμονικό όλον.

 

Πρόκειται για ένα κράμα φύσης και τέχνης, ταυτόχρονα απλό αλλά και σύνθετο, σοφό και καλαίσθητο, δύσκολο και ανεκτίμητο. Η εν λόγω μεταφραστική στάση συνδέεται άμεσα με την επτανησιακή τάση να βρεθεί ένας σοφότερος τρόπος γλωσσικής έκφρασης. Ο Ιάκωβος Πολυλάς ήταν ο πρώτος ο οποίος, καθ’ υπόδειξη του Σολωμού, αναζήτησε μία ανώτερη γλωσσική μορφή μέσω της μετάφρασης σπουδαίων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας ορίζοντας έτσι με κάθε επισημότητα τις απαρχές τις νεοελληνικής μεταφραστικής. Ο Γιώργος Κεντρωτής, ένθερμος θαυμαστής του επτανησιακού πνεύματος, έτι δε και φύσει και επιστήμη άριστος εκτιμητής των αριστοτεχνημάτων των αρχαίων και νεότερων φιλολογιών, έχει αφιερώσει τη ζωή του στη διάδοση αυτών των έργων μέσα από τις μεταφράσεις του. Κατά την εκπόνηση των μεταφράσεών του, τρέπεται προς όλες εκείνες τις πηγές, όσες δύνανται να του παράσχουν όχι μόνο τα ζωογόνα εκείνα στοιχεία που αναδεικνύουν τη νεοελληνική γλώσσα, αλλά και τους θησαυρούς λέξεων και φράσεων μεστών ποίησης. Ο Γιώργος Κεντρωτής έχει την εξαιρετική ικανότητα να συγχωνεύει όλα τα παραπάνω σε μια ενιαία, αρμονική ολότητα. Πόση πλαστική δύναμη απαιτείται ώστε να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, μπορούμε όλοι να αναλογιστούμε. Η γλώσσα του Γιώργου Κεντρωτή όταν μεταφράζει, απεικονίζει τη γλώσσα της κοινωνίας, χρησιμοποιεί όλες τις εκφάνσεις της Νεοελληνικής, από τη γλώσσα του απλού λαού έως τη γλώσσα των λογίων.

Οι δε ποιητικές μεταφράσεις του μεταφέρουν τον αναγνώστη σχεδόν ανεπαίσθητα σε μια διάθεση ψυχικής αρμονίας και γαλήνης και πάντα in modo misto genuino. Η κάθε μία από αυτές, ισοδυναμούν δε με πρωτότυπα ποιητικά έργα.

 

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ποίημα με τίτλο Remords Posthume «Τύψεις οψιγενείς» από τη συλλογή 'Τα Άνθη του Κακού', του Μπωντλέρ.

 

………………………………………………………..

Σαν κοιμηθείς, ωραίο και αραχλό μου κουτορνίθι

Και μάρμαρα θε να ’χεις μαύρα πια για κατοικιά σου

Κι ο τάφος θα ’ν’ η κλίνη σου, η παντοτινά δικιά σου

(μια κρύπτη υγρή σ’ ένα λαγούμι που έσκαψεν η λήθη)

Και σαν βαρύ πλακώσει χώμα τα έμφοβά σου στήθη,

Στη δε νωχέλεια, που κινεί όσο να ’ναι τα μεριά σου,

Δεν θα υπαγορεύει πλέον τον ρυθμό η καρδιά σου,

Και σαν το πόδι σου δεν θα νογάει αν εκινήθη

Ή όχι, τότε ο τάφος, που ’χουν τα όνειρά μου δείπνο

(μιας και το μνήμα πάντοτε τους ποιητές τους νιώθει),

Τις νύχτες τις ατελείωτες , οπού δεν θα ’χεις ύπνο,

Θε να σου πει: «Εταίρα αστόχαστη, ο νους σου επόθει,

Μα δεν απόχτησες ό,τι σε όλους τους νεκρούς ανήκει!».

Και σαν τις τύψεις θα σου τρώει τη σάρκα το σκουλήκι.

 

Σε τέτοιες αξιόλογες ποιητικές μεταφράσεις, βλέπουμε με ποιον τρόπο η Τέχνη κατορθώνει να αποκρύψει τα λεπτά της επινοήματα χαρίζοντάς μας μία όψη φυσικότητας, μέσω της εξαίρετης εκλογής των λέξεων και φράσεων, μέσω του έντεχνου στίχου και μέσω της σχεδόν ανεπαίσθητης μετάβασης από την ανώτερη έκφραση στη δημοτικότατη αφέλεια. Και όταν λέμε αφέλεια, εννοούμε τη τεχνητή εκείνη αφέλεια, την οποία θαυμάζουμε στα καλλιτεχνήματα των Αρχαίων και είναι η μόνη αληθινή αξία της Τέχνης.

Σε αυτές τις μεταφράσεις, ο νηφάλιος μελετητής του μεταφραστικού φαινομένου βρίσκει τη βαθιά εκείνη γνώση των δυνάμεων της γλώσσας που κατέχει ο μεταφραστής Γιώργος Κεντρωτής. Διαφαίνεται η ικανότητά του να συνδυάσει την απλή γλώσσα με την υψηλή παιδεία. Αναδεικνύεται η παιδεία του ίδιου του μεταφραστή που επιτελεί μακρά εσωτερική εργασία. Όταν δε μιλάμε για ποιητικές μεταφράσεις, αναδεικνύεται η επιτυχία εκ μέρους του μεταφραστή περί τη σύλληψη και συναίσθηση της αλήθειας. Αναδεικνύεται επίσης η επιτυχία περί την πλαστική αναπαραγωγή του κειμένου.

 

Ο Γιώργος Κεντρωτής είναι βαθυστόχαστος νους και συνεισφέρει στον πνευματικό πολιτισμό της Ελλάδας τα μέγιστα. Αν και πολυμαθής με πλατιά μόρφωση, απέραντη μνήμη, και θησαυρός ευρύτατων και ποικίλων γνώσεων, διακατέχεται πάντα από πραγματική μετριοφροσύνη. Μπορεί και καταπιάνεται με πολλά πράγματα, από την πολιτική μέχρι το ποδόσφαιρο, έχοντας όμως ως άξονα την καλλιέργεια των γραμμάτων και την προκοπή των φοιτητών και φοιτητριών του. Στις διαλέξεις του, τα αμφιθέατρα ήταν –και εξακολουθούν να είναι– γεμάτα από φοιτητές και φοιτήτριες, που τον παρακολουθούν με αμείωτο ενδιαφέρον, γοητευμένοι από τη γνώση, το πάθος και τη μεταδοτικότητά του.

Δεν μπορώ να φανταστώ άλλον άνθρωπο πιο παθιασμένο με τη γνώση και με την τριβή με τη μετάφραση. Και φυσικά ούτε ίχνος αλαζονείας ή υπεροψίας για την τόση γνώση. Και εκεί είναι που συναντιόμαστε όλοι και όλες, στο σύμπαν της γνώσης του και στη γενναιοδωρία του να μας τη μεταλαμπαδεύει. Εμείς στο πρόσωπό του βλέπουμε αναπόφευκτα τον Δάσκαλο. Αδιαμφισβήτητα, για εκατοντάδες πτυχιούχους μεταφραστές είναι ο δάσκαλος που μας διαμόρφωσε ως επιστήμονες και ως επαγγελματίες. Είναι γεγονός ότι ο Γιώργος Κεντρωτής είναι διαμορφωτής χαρακτήρων και όλοι εμείς που είχαμε την τύχη να τον έχουμε δάσκαλό μας, ακούσαμε από έναν καλό και προκομμένο άνθρωπο ιδέες και παραγγέλματα που κρατάμε στην ψυχή μας ως φωτεινά αστέρια, στα οποία στρέφουμε το βλέμμα μας κάθε φορά που φοβόμαστε μήπως χάσουμε τον δρόμο μας.

 

Αυτός είναι ο Γιώργος Κεντρωτής και αυτό το μεταφραστικό του έργο. Δικαίως και παναξίως τιμούμε σήμερα αυτόν τον ζωντανό θρύλο της μετάφρασης και αυτόν τον σπουδαίο δάσκαλο απονέμοντάς του τον τίτλο του επίτιμου μέλους της ΠΕΕΜΠΙΠ.

Η ΑΦΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ

 

Η ΑΦΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

 

Αφυπηρετώ σήμερα από το Πανεπιστήμιο και αποχαιρετώ το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ) του Ιονίου Πανεπιστημίου (ΙΠ) μετά από 32 έτη υπηρεσίας. Το βασικό μου γνωστικό αντικείμενο ήταν «Θεωρία και Πράξη της Μετάφρασης». Δίδαξα, όμως, επί πολλά έτη και άλλα γνωστικά αντικείμενα κατ’ ανάθεσιν, όπως, π.χ., «Νεοελληνική Λογοτεχνία», «Μετάφραση Νομικών Κειμένων από τα Γερμανικά στα Ελληνικά και αντιστρόφως», «Γερμανική Γλώσσα», «Λογοτεχνική Μετάφραση από τα Γερμανικά στα Ελληνικά», «Διεθνές Δίκαιο», «Κειμενογλωσσολογία» και «Μετάφραση από τα Αρχαία Ελληνικά στα Νέα Ελληνικά». Υπήρξαν ακαδημαϊκά έτη, κατά τα οποία δίδασκα μαθήματα από 16 έως και 22 ώρες εβδομαδιαίως στο προπτυχιακό και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών.

 

Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας μου προσπάθησα να είμαι καλός συνάδελφος με όλους τους υπηρετούντες στο Ίδρυμα. Τα επαγγελματικά περιβάλλοντα δεν ευνοούν τις «φιλίες», και, επειδή είχα και έχω φίλους αλλού, από το Πανεπιστήμιο αποχωρώ με τις φιλίες μου να είναι μετρημένες («ευάριθμες» όπως έλεγαν οι παλαιοί) και πολλαπλώς δοκιμασμένες. Κρίνω ότι η αρετή του ακαδημαϊκού δασκάλου είναι η συναδελφικότητα όχι μόνο απέναντι στους διδάσκοντες, αλλά και απέναντι τόσο στους διδασκόμενους όσο και στους διοικητικούς υπαλλήλους. Η δομή του Πανεπιστημίου είναι μεν τριμερής ( : διδάσκοντες, διδασκόμενοι, διοικητικά στελέχη), αλλά χωρίς τους διδασκόμενους… χωρίς τις φοιτήτριες και τους φοιτητές δηλαδή, τα άλλα δύο μέρη δεν έχουν λόγο υπάρξεως. Αυτό ήταν εξαρχής το μότο μου.

 

Είχα πάντα αγαθές σχέσεις με τους φοιτητές. Το γραφείο μου ήταν πάντα ανοικτό (χωρίς ραντεβού και ώρες ραντεβού) και ο τηλεφωνικός αριθμός μου ήταν σε όλους από εμένα γνωστός. Ουδέποτε έγινε κατάχρηση, ακριβώς επειδή υπήρχε πάντοτε μέτρο και αμοιβαίος σεβασμός. Και ουδέποτε «κοίταξα» ή «ενδιαφέρθηκα να μάθω» σε τί θεό πιστεύουν τα παιδιά που ήρθαν στην Κέρκυρα για να τους μάθουμε μετάφραση και διερμηνεία.

 

Υπηρέτησα με όσες δυνάμεις είχα το δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο του άρθρου 16 του Συντάγματος. Αντιτάχθηκα στη μετατροπή των μαθημάτων σε εμπορεύματα και στην πελατοποίηση τόσο των διδασκόντων όσο και των διδασκομένων: το να βλέπει ο διδάσκων τους φοιτητές ως πελάτες του που φέρνουν χρήμα στο ΑΕΙ και στον τραπεζικό λογαριασμό του, και το να βλέπει ο φοιτητής (αφού πληρώνει) τον διδάσκοντα ως πελάτη του, που θα κάνει ό,τι τον προστάζει ο καταβάλλων το τίμημα, το θεωρούσα ανέκαθεν άθλια κατάσταση.

 

Επειδή δεν ντρέπομαι για ό,τι είμαι και πιστεύω (είμαι, τουναντίον, υπερήφανος για τις συνειδητές επιλογές μου σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο), είχα καταστήσει urbi et orbi γνωστό ποιος είμαι, τι είμαι, τι πιστεύω, τι πρεσβεύω – τόσο ανοιχτά δε, που όχι μόνο δεν επιδέχονταν οι σχετικές δηλώσεις μου ερμηνεία, αλλά ούτε και να αμφισβητηθεί η σαφήνειά τους ήταν δυνατόν.

 

Ας μου επιτραπεί να αναφέρω μερικά χαρακτηριστικά περιστατικά του ακαδημαϊκού βίου μου. Όταν στις 17 Ιανουαρίου 2012 εισέβαλαν τα ΜΑΤ στο ΙΠ όχι για ασήμαντη, αλλά για εντελώς ανύπαρκτη αφορμή, υπερασπίστηκα κόντρα στο ρεύμα τους διωκόμενους 29 φοιτητές και φοιτήτριες του ΤΞΓΜΔ τόσο στην Ασφάλεια όσο και στα δικαστήρια. Το ίδιο έγινε κατ’ επανάληψη, όταν γενικεύτηκαν οι εκ μέρους συγκεκριμένης πρυτανικής αρχής διώξεις κατά φοιτητών που διεκδικούσαν την εφαρμογή των νόμων και το δικαίωμα στη μόρφωση.

 

Κέρδισα 19 δικαστικούς αγώνες ευρεθείς πάντοτε εναγόμενος ή μηνυθείς – ουδέποτε ενήγαγα ή εμήνυσα κανέναν. Δέχτηκα κατ’ επανάληψη «συμβουλές», «νουθεσίες», «απειλές», «προσκλήσεις για κεράσματα», «νυχτερινά τηλεφωνήματα» – τέτοια «ωραία πράματα». Έγιναν και μερικές απόπειρες να λάβω «δωράκια» όχι ευκαταφρόνης αξίας – έμειναν ανολοκλήρωτες.

 

Όταν μου κοινοποιήθηκε ΦΕΚ διορισμού σε ανώτερη βαθμίδα υπηρετούντος μέλους ΔΕΠ που είχε απορριφθεί στη σχετική κρίση, επέστρεψα το ΦΕΚ σκισμένο στον αποστολέα του. Όταν, κατόπιν, μου απεστάλη το ίδιο ΦΕΚ συνοδευόμενο από διαβιβαστικό έγγραφο με την παρατήρηση ότι, αν δεν διορίσω το κατονομαζόμενο στο ΦΕΚ πρόσωπο, θα επιβληθούν εναντίον μου οι αυστηρές κυρώσεις του νόμου, ξαναέσκισα το ψευδοΦΕΚ και απάντησα με χειρόγραφο σημείωμα στον αποστολέα του ότι η νομιμότητα επιβάλλεται, χωρίς να «επαπειλείται ρηματικώς/συμβουλευτικώς». Εννοείται ότι δεν τους πέρασε. Υπάρχουν συνάδελφοι που ακόμα θυμούνται ποιος «ΔΟΛιος» μεγαλοπαράγοντας του πολιτικού βίου κρυβόταν πίσω από τη «φτιάξη» με τα ψευδοΦΕΚ.

 

Όταν πήγα στο ΤΞΓΜΔ είχα μεταφράσει 6 βιβλία και είχα γύρω στις 50 δημοσιεύσεις. Φεύγοντας έχω μεταφράσει και εκδώσει γύρω στα 100 βιβλία – τις δημοσιεύσεις δεν μπορώ να τις υπολογίσω. Μένω απλώς στους αριθμούς. Είχα τη χαρά και την τύχη να διευθύνω 15 διδακτορικές διατριβές. Κάποια «παιδιά» μου διδάσκουν σε πανεπιστήμια της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Δίδαξα κατ’ επανάληψη σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Κύπρου και της Αλβανίας. Και εκεί βρέθηκα σε επιτροπές κρίσεως διδακτορικών διατριβών. Προσπάθησα πάντα το επιστημονικώς αρτιότερο.

 

Έκανα αρκετά λάθη, κυρίως στην αξιολόγηση της ποιότητας κάποιων ανθρώπων, αλλά τα λάθη αυτά τα έκανα μόνος μου και άδολα. Προτιμώ να αποδειχθεί κάτι ως λάθος μου στο τέλος, παρά να μην κάνω τίποτα για να μην βρεθώ να έχω κάνει ποτέ λάθος. Το σφάλλειν ανθρώπινον, άλλωστε. Αλλά έκανα και κάμποσα σωστά: με σκληρή δουλειά, επίπονο αγώνα και ιδίοις αναλώμασιν απάλλαξα το ΤΞΓΜΔ από αρκετά ζιζάνια. Να αναφέρω ένα παράσημό μου: όντας πάντα μειοψηφία στα «όργανα», κατάφερα να μη μετατραπεί το ΤΞΓΜΔ σε Τμήμα Διεθνών Σχέσεων. Έχω τη γνώμη ότι αυτό είναι υψηλή υπηρεσία προς το ΤΞΓΜΔ, επειδή το Τμήμα είναι μεταφραστικό. Και πρέπει να παραμείνει μεταφραστικό.

 

Θα αναφέρω και άλλο ένα παράσημό μου, που είναι μάλιστα διπλό:

 

Διετέλεσα κατ’ επανάληψη Πρόεδρος και Αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος, Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών, εκλεγμένο μέλος της Διοικούσας Επιτροπής και της Συγκλήτου του ΙΠ. Τρεις φορές ήμουν υποψήφιος σε πρυτανικές εκλογές – πάντα κόντρα στο ρεύμα και με συγκεκριμένο πρόγραμμα που είχε expressis verbis παρουσιασθεί και πολλαπλώς αναλυθεί. Τη δεύτερη φορά έλαβα συνολικώς 62,5% των ψήφων (γύρω στις 1000 ψήφους), αλλά δεν εκλέχτηκα λόγω της «ποσόστωσης» (από τους 120 συναδέλφους με ψήφισαν 34, ενώ είχα συντριπτικά ποσοστά στις ψήφους των φοιτητών και των διοικητικών υπαλλήλων). Το παράσημο είναι, όπως ήδη έγραψα, διπλό και προέρχεται από δύο συναδέλφους που δεν με είχαν ψηφίσει. Ο ένας μου είπε το ίδιο βράδυ που βγήκαν τα αποτελέσματα ότι «δεν θα επέτρεπε ποτέ στον εαυτό του να ψηφίσει κόκκινο πρύτανη». Ο άλλος, που είχε κάνει και «φωναχτό» αγώνα κατά του «κόκκινου ψηφοδελτίου» μας, μου είπε μετά από δύο μήνες ότι ήταν απογοητευμένος βαθύτατα από την εκλεγείσα πρυτανική αρχή. Στον πρώτο είχα απαντήσει ότι τον συγχαίρω για τις αρχές που έχει. Στον δεύτερο είχα πει ένα απλό «Τι προς εμέ; Είμαι ο μόνος για τον οποίον δεν μπορεί να υπάρξει υπόνοια ότι ψήφισα αυτούς που νίκησαν».

 

Αφυπηρετώ με καρδία νήφουσα και με το κεφάλι ψηλά. Ευχαριστώ το ΤΞΓΜΔ και το ΙΠ για τη δυνατότητα που μου έδωσαν και για την τιμή που μου έκαναν να διδάξω πράγματα που ξέρω και αγαπώ σε ανθρώπους που είναι το «άλας της γης». Ευχαριστώ τις μαθήτριες και τους μαθητές μου για όσα μου έμαθαν εκείνες και εκείνοι – η διδασκαλία είναι πάντοτε αμφιμερής. Στο ΤΞΓΜΔ υπηρετούν άξιοι και άξιες συνάδελφοι που θα πάνε το Τμήμα μπροστά και ψηλά.