Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΙΜΩΝΙΔΗ

 

ΠΛΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΕΙΑ (331e1-332c3)

 

Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΙΜΩΝΙΔΗ

 

«Για λέγε, λοιπόν», τοῦ εἶπα ἐγώ, «ἐσύ, τοῦ λόγου κληρονόμε, τί ἐννοεῖς, ὅταν λὲς ὅτι ὁ Σιμωνίδης μιλάει σωστὰ γιὰ τὴ δικαιοσύνη;»

Μοῦ ἀποκρίνεται ὁ Πολέμαρχος: «Ἐννοῶ ὅτι εἶναι δίκαιο νὰ ἐπιστρέφεις στὸν καθένα ὅ,τι τοῦ ὀφείλεις. Καὶ γνώμη μου εἶναι ὅτι σωστὰ μιλάει ὁ Σιμωνίδης, ποὺ τὸ λέει».

«Μὰ καὶ βέβαια», τοῦ εἶπα· «δὲν εἶναι δὰ κι εὔκολο νὰ μὴν πιστέψουμε τὸν Σιμωνίδη, ἄνθρωπο σοφὸ καὶ θεϊκό. Ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ λέει ἐσύ, Πολέμαρχε, μπορεῖ νὰ τὸ γνωρίζεις· ἐγὼ πάντως τὸ ἀγνοῶ. Διότι ὁλοφάνερο εἶναι ὅτι δὲν ἐννοεῖ αὐτὸ ποὺ μόλις τώρα λέγαμε: νὰ ἐπιστρέφουμε, δηλαδή, σὲ κάποιον κάτι ποὺ μᾶς τὸ ἐμπιστεύθηκε νὰ τοῦ τὸ φυλάξουμε καὶ ποὺ μᾶς τὸ ζητάει πίσω, ἐνῶ δὲν στέκει καλὰ στὰ μυαλά του. Τοῦτο δέ, μολονότι ὀφείλουμε νὰ τοῦ ἐπιστρέψουμε ὅ,τι μᾶς ἔχει ἐμπιστευθεῖ. Μιλάω σωστά;»

«Ναί».

«Δὲν πρέπει, ὡστόσο, ἐπ’ οὐδενὶ νὰ τοῦ ξαναδώσουμε ὅ,τι μᾶς ζητάει, ὅταν δὲν στέκει καλὰ στὰ μυαλά του — τὰ λέω καλά;»

«Καλὰ τὰ λές», μοῦ εἶπε.

«Ὁπότε, ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, κάτι ἄλλο —καὶ ὄχι αὐτό— ἐννοεῖ ὁ Σιμωνίδης, ὅταν λέει ὅτι εἶναι δίκαιο νὰ ἐπιστρέφονται τὰ ὀφειλόμενα».

«Ναί, μὰ τὸν Δία, κάτι ἄλλο ἐννοεῖ», εἶπε· θεωρεῖ ὅτι οἱ φίλοι ὀφείλουν νὰ κάνουν καλὸ στοὺς φίλους τους — ποτὲ κακό!

Τοῦ λέω τότε ἐγώ: «Ἀπ’ τὰ λόγια σου καταλαβαίνω ὅτι, ἂν κάποιος ἐπιστρέφει σὲ κάποιον τὰ χρήματα ποὺ τοῦ εἶχε ἐμπιστευθεῖ, καθόλου μὰ καθόλου δὲν ἐπιστρέφει τὰ ὀφειλόμενα, ἐφόσον ἡ ἐπιστροφὴ καὶ ἡ παραλαβὴ ἀποβαίνουν βλαβερὲς καὶ ἐφόσον αὐτὸς ποὺ ἐπιστρέφει τὰ χρήματα καὶ αὐτὸς ποὺ τὰ παραλαμβάνει συμβαίνει εἶναι φίλοι — αὐτὸ δὲν ὑποστηρίζεις ὅτι ἐννοεῖ ὁ Σιμωνίδης;»

«Μάλιστα».

«Καὶ δὲν μοῦ λές;: μὲ τοὺς ἐχθροὺς τί γίνεται; Πρέπει νὰ τοὺς ἐπιστρέφουμε ὅ,τι τυχὸν τοὺς ὀφείλουμε;»

«Μὰ καὶ βέβαια ναί!» μοῦ εἶπε. «Τοὺς ἐπιστρέφεται ὁτιδήποτε πραγματικὰ τοὺς ὀφείλεται. Καὶ ἔχω τὴ γνώμη ὅτι ὁ ἐχθρὸς ὀφείλει στὸν ἐχθρὸ ὅ,τι πραγματικὰ τοῦ πρέπει: κάτι κακό».

Τοῦ λέω τότε ἐγώ: «Ὁ Σιμωνίδης προέβη —ἔτσι μοιάζει—σ’ ἕναν ποιητικὸ ὑπαινιγμὸ σχετικὰ μὲ τὸ τί εἶναι δίκαιο. Θεωροῦσε, ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, ὅτι δίκαιο εἶναι νὰ ἀποδίδεις στὸν καθένα ὅ,τι τοῦ πρέπει — καὶ αὐτὸ τὸ ὀνόμασε ὀφειλόμενο».

 

Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.