ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΙΟ ΣΟΥ ΑΝΑΠΟΛΩ

EUGENIO MONTALE

ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΙΟ ΣΟΥ ΑΝΑΠΟΛΩ

Το χαμογέλιο σου αναπολώ, κι είναι για μένα γάργαρο νερό

που βγήκε κατά τύχη σ’ έναν όχτο με χοντρά χαλίκια,

σαν καθρεφτάκι που κισσός κοιτάζει τους κορύμβους του·

και το όλον ουρανός γαλήνιος και λευκός το σφίγγει στην αγκάλη του.

Αυτή ’ναι η ανάμνησή μου εμένα – και δεν θά ’ξερα να πω 
           αν και πόσο είναι ξένη,

αν απ’ την όψη σου ελεύθερη εκφράζεται ψυχή απονήρευτη,

ή αν πράγματι απ’ τους πλάνητες, που το κακό του κόσμου εξουθενώνει

και κουβαλάν σαν φυλαχτό μαζί τα βάσανά τους.

Μα τούτο μόνο να σου πω μπορώ: πως την εικόνα σου σαν σκέφτομαι,

οι πίκρες οι παράξενες σε κύματα γαλήνης πνίγονται

και πως ακόμα μπαίνει στη γκρίζα θύμησή μου εσέ η θωριά σου

αγνή και καθαρή σαν την κορφή του νέου φοινικόδεντρου

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Η ΦΑΡΜΑΚΩΜΕΝΗ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

Η ΦΑΡΜΑΚΩΜΕΝΗ

Τὰ τραγούδια μοῦ τἄλεγες ὅλα

Τοῦτο μόνο δὲν θέλει τὸ πεῖς,

Τοῦτο μόνο δὲν θέλει τ᾿ ἀκούσεις,

Ἄχ! τὴν πλάκα τοῦ τάφου κρατεῖς.

Ὦ παρθένα! ἂν ἠμπόρειαν οἱ κλάψαις

Πεθαμένου νὰ δώσουν ζωή,

Τόσαις ἔκαμα κλάψαις γιὰ σένα,

Ποὺ θελ᾿ ἔχεις τὴν πρώτη πνοή.

Συφορά! σὲ θυμοῦμ᾿ ἐκαθόσουν

Σ᾿ τὸ πλευρό μου μὲ πρόσωπο ἀχνὸ

«Τί ἔχεις» σοῦ ῾πα καὶ σὺ μ᾿ ἀποκρίθης

«Θὰ πεθάνω, φαρμάκι θὰ πιῶ».

Μὲ σκληρότατο χέρι τὸ πῆρες,

Ὡραία κόρη, κι αὐτὸ τὸ κορμί,

Ποὺ τοῦ ἔπρεπε φόρεμα γάμου,

Πικρὸ σάβανο τώρα φορεῖ.

Τὸ κορμί σου ἐκεῖ μέσα στὸν τάφο

Τὸ στολίζει σεμνὴ παρθενιά,

Τοῦ κακοῦ σὲ ἀδικοῦσεν ὁ κόσμος,

Καὶ σοῦ φώναζε λόγια κακά.

Τέτοια λόγια ἂν ἠμπόρειες ν᾿ ἀκούσεις,

Ὂχ τὸ στόμα σου τ᾿ ἤθελε βγεῖ;

«Τὸ φαρμάκι ποὺ ἐπῆρα, καὶ οἱ πόνοι,

Δὲν ἐστάθηκαν τόσο σκληροί.

Κόσμε ψεύτη! ταὶς κόραις ταὶς μαύραις

Κατατρέχεις ὅσο εἶν᾿ ζωνταναίς,

Σκληρὲ κόσμε! καὶ δὲν τοὺς λυπᾶσαι

Τὴν τιμήν, ὅταν εἶναι νεκραίς.

Σώπα, σώπα! θυμήσου πὼς ἔχεις

Θυγατέρα, γυναίκα, ἀδελφή,

Σώπα ἡ μαύρη κοιμᾶται στὸ μνῆμα

Καὶ κοιμᾶται παρθένα σεμνή.

Θὰ ξυπνήσει τὴν ὕστερη ἡμέρα,

Εἰς τὸν κόσμον ὀμπρὸς νὰ κριθεῖ,

Καὶ στὸν Πλάστη κινώντας μὲ σέβας

Τὰ λευκά της τὰ χέρια θὰ πεῖ:

«Κοίτα μέσα στὰ σπλάχνα μου, Πλάστη!

Τὰ φαρμάκωσα ἀλήθεια ἡ πικρή,

καὶ μοῦ βγῆκε ὂχ τὸ νοῦ μου, Πατέρα

Ποὺ πλασμένα μοῦ τἄχες Ἐσύ.

Ὅμως κοίτα στὰ σπλάχνα μου μέσα,

Ποῦ τὸ κρίμα τοὺς κλαῖνε, καὶ πές,

Πὲς τοῦ κόσμου, ποὺ φώναξε τόσα,

Ἐδῶ μέσα ἂν εἶν᾿ ἄλλες πληγαίς».

Τέτοια ὀμπρὸς εἰς τὸν Πλάστη κινώντας

Τὰ λευκά της τὰ χέρια θὰ πεῖ.

«Σώπα, κόσμε! κοιμᾶται στὸ μνῆμα,

Καὶ κοιμᾶται παρθένα σεμνή»...

ΠΑΡΚΟ

 FEDERICO GARCIA LORCA


ΠΑΡΚΟ

Ανάμεσα στα δέντρα τα κομμένα
νεκρός ο Πήγασος κειτόταν.
Στο κάθε μάτι του μπηγμένο
είχε από 'να βέλος με σκοτάδι.

Και μια τεράστια έκρουε αράχνη
το σπασμένο μαντολίνο
εκείνης... Μα θού, Κύριε,
φυλακήν τω στόματί μου!

Κι από τις φυλλωσιές περνώντας
μ' ένα Εσύ, το δαχτυλίδι μου έχασα
μαζί με την καρδιά μου.



Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΟΥΓΟΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ

UGO FOSCOLO

E TU NE' CARMI AVRAI PERENNE VITA

E tu ne’ carmi avrai perenne vita
sponda che Arno saluta in suo cammino
partendo la città che dal latino
nome accogliea finor l’ombra fuggita.

Già dal tuo ponte all’onda impaurita
il papale furore e il ghibellino
mescean gran sangue, ove oggi al pellegrino
del fero vate la magion si addita.

Per me cara, felice, inclita riva
ove sovente i pie’ leggiadri mosse
colei che vera al portamento Diva

in me volgeva sue luci beate,
mentr’io sentia dai crin d’oro commosse
spirar ambrosia l’aure innamorate.

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ


ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ

Δεν διαχωρίζονται ποτάμι και νερά που
κυλούν: δεν είναι -όχι- άλλο τό 'να και άλλο τ' άλλο.
Απλώς η κοίτη μένει ακίνητη στον σάλο
της ροής και τα ύδατά της τα πηγαίνει κάπου,

σε άλλα ύδατα, για να τα χύσει. Μα όμως, νά που
νερά καινούργια κατεβαίνουν με μεγάλο
διασκελισμό, για να μας δώσουνε σινιάλο
πως τούτο γίνεται από μιας αρχής, και πάππου

προς πάππου μάθαμε πως έτσι πάντα θά 'ναι.
Το τί είναι και δεν είναι αρθρώνεται σε σχέση
μεταβολής, τα δε στοιχεία της πετάνε

απ' το ταυτόν στο θάτερον, που θα μπορέσει
με σύνθεση ή με υπέρβαση τα αντίθετα όλα
ρηματικώς να τα δαμάσει σε μια κόλλα.

ΙΤΙΑ ΚΛΑΙΟΥΣΑ

FEDERICO GARCIA LORCA


ΙΤΙΑ ΚΛΑΙΟΥΣΑ

Ιερεμία εσύ
εξαίρετε!

Τα δάκρυα αναβλύζουν
στα κρύα σου μάτια
μα ο θρήνος σου καθόλου
δεν κυλάει στο δρόμο.

Άβυσσο
ανοίγεις κάτω απ' τα κλαδιά σου
και με νεύματα βάφεις
τα εσπερινά τα χρώματα.

Ιερεμία εσύ
εξαίρετε!



Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΙΣ ΜΠΟΡΧΕΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΕΝΤΡΩΤΗΣ


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΙΣ ΜΠΟΡΧΕΣ

Το σύμπαν είναι απλώς μακρύτερο ποτάμι
(ποτάμι πάντως) και κυλάει τα νερά του.
Μι' ανάποδη μικρογραφία τα μικρά του
φορτία μεγαλώνει, με σκοπό να κάμει

τους δρόμους όλους έναν μόνο στο θολάμι
του χρόνου που όλο καταπίνει τα παιδιά του.
Ποτάμι μεν, κρυμμένην έχει τη φωτιά του
στους όγκους των υδάτων που έχουν καταδράμει

τις τύχες των θνητών, γι' αυτό και καίνε αστέρια
στου στερεώματος τις άκρες, κι ένα τόξο
που το τανύζουν και το κολακεύουν χέρια

αμάθητα, και δεν μπορούν να βρουν τον στόχο.
Κι αν βλέπω την εικόνα, θέλω να τη σπρώξω
στον ποταμό του σύμπαντος, αλλά δεν τό 'χω

μπορέσει ακόμα, και ίσως δεν θα το μπορέσω
ποτέ σ' αυτή τη μινιατούρα να χωρέσω.

ΒΑΘΟΣ

FEDERICO GARCIA LORCA


ΒΑΘΟΣ

Στων ίσκιων το σπίτι
όλοι κοιμούνται.

Μονάχα ένας
υπεραιωνόβιος γέρος
την κλεψύδρα προσέχει.

Τα λοξά τ' αστέρια
σκύβουν μ' έγνοια να δούνε,
μικρές αχτίδες καρφώνουν
στου αέρα τη μούμια.

Απ' τα βαθιά σαλόνια
περνάει ο Θάνατος,
Το θείο βρέφος νανουρίζει
που δεν το παίρνει ο ύπνος.



Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

JORGE LUIS BORGES

ΑΡΧΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

Ύστερα από πενήντα γενιές
(σε όλους μας προσφέρει τέτοιες αβύσσους ο χρόνος)
επιστρέφω στην απέναντι όχθη ενός μεγάλου ποταμού,
εκεί όπου ουδέποτε έφτασαν οι δράκοι των Βίκινγκς,
στα τραχιά, στρυφνά και κοπιώδη λόγια
που μ’ ένα στόμα (γινωμένο σκόνη τώρα πια),
χρησιμοποιούσα στις μέρες μου της Νορθουμβρίας  και της Μέρκιας,
προτού να γίνω Χάσλαμ ή Μπόρχες.
Το Σάββατο διαβάσαμε ότι ο Ιούλιος Καίσαρ
ήταν ο πρώτος που έφτασε εδώ από το Ρωμημβούργο

για να αποκαλύψει τη Βρετανία σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πριν να γίνουνε τσαμπιά τα σταφύλια, εγώ είχα ακούσει
και τη φωνή του αηδονιού (καταπώς θέλει το αίνιγμα)
και την ελεγεία των δώδεκα πολεμιστών
που έζωσαν του βασιλιά τους τον τάφο γύρω-ολόγυρα.
Σύμβολα άλλων συμβόλων, παραλλαγές
του αγγλικού ή γερμανικού μέλλοντος μού φαίνονται τούτα τα λόγια
που ήσαν κάποτε εικόνες
και που ήρθε κάποιος άντρας και τα επήρε

για να δοξάσει τη θάλασσα ή ένα σπαθί·

αύριο θα επιστρέψουν για να ζήσουνε:
και αύριο το fyr δεν θα είναι η φωτιά, αλλά η τύχη εκείνη
ενός θεού οικόσιτου και μεταβαλλόμενου

που σε κανέναν δεν θα έχει δοθεί να τον κοιτάξει,
αν δεν διακατέχεται από μιαν αρχαία απορία και έκπληξη.
 
Ευλογημένο ας είναι το ατέρμονο υφάδι
που πλέκει αίτια και αιτιατά,
εκείνο που –προτού μου δείξει τον καθρέφτη
όπου ή δεν έβλεπα τίποτα ή έβλεπα άλλον–
μου παραχωρεί την καθαρότατη ενατένιση
μιας γλώσσας στο λυκαυγές της το άπεφθο.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.