ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΛΥΧΝΙΑΣ

 

GERARDO DIEGO

 

ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΛΥΧΝΙΑΣ

 

Κυλιούνται ιλιγγιώδεις καταρράκτες με γουρουνίσιο φόβο αμιγή

και η καπνούρα που εκλύεται από τα μύχια σπλάχνα

δεν καταφέρνει ν’ ανοίξει ούτε μια ρωγμή στη σκοτεινή οροφή

ούτε να εδραιώσει επαφή με τον απρόβλεπτο πρότυπο

 

Τα χέρια μου πολλαπλασιάζονται σαν ουράνιες νουθεσίες

και εκπέμπουν πυρ από τον Λάζαρο και τον Ιεζεκιήλ των άστρων

Μόνο μια διαδρομή μυρμηγκιών τα συνδέει αργά-αργά

μέσ’ από τον πυρετό

ενώ τ’ αναρίθμητα δάχτυλά μου

τακτοποιούνται σε δαντέλα πλεγμένη με φτέρες

 

Απ’ ό,τι  φαίνεται ο κόσμος είναι απλώς μέλλον όλο μαντριά

τραμ με τυφλούς σε τελετές ασκήσεως της  υπομονής

 

Το ακούτε ήδη ότι οι παντοδύναμοι καταρράκτες καταρρέουν

λες κι έπρεπε να γυρεύουνε κάτι

στα υποχθόνια ακούσματα

όταν το αθώο παιδί στεγνώνει το μαντήλι του στον ήλιο

στο μπαλκόνι της αθωότητάς του

λες και όλα αυτά που μας φρουρούν απ’ όλες τις μπάντες

εκτός από μιαν αόρατη που ονομάζεται ισθμός

δεν ετάχτηκαν και συμφωνήθηκαν εφ’ όρου αιώνων

και μας αναγκάζουν να διαχωρίζουμε ποιήματα τραπουλόχαρτα συλλογισμούς

και δάκρυα του αμεταβίβαστου συστήματος

 

Τούτος ο καπνοκαπνός που επιμένει και παραμένει

και ξέχασε το μοναδικό κλειδί στο παλτό της γκαρνταρόμπας

τούτος ο καπνός που νιώθει Πρόβατο

μου παριστάνει εμένα τώρα τον γέροντα  χρόνο

και μου αρνείται την ιδιότητα και το χιόνι του σκελετού μου

στα πλευρά του οποίου σε κάτι που φαίνεται διάφανος φράχτης

εμφανίζεται από καιρού εις καιρόν η ελάχιστη δυνατή συνείδηση

 

Ω, τι επώδυνη περιστερίσια ιδέα

 

Οι γουρούνες του φόβου κατεβαίνουν έπειτα στα μάγουλά μου

και το μπροστινό σύννεφο είναι πιτσιλισμένο στίγματα

 

Μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής.

ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑ

 

JUAN LARREA

 

ΕΚΑΤΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑ

 

Σε αυτήν του Δον Λουίς δε Γκόνγκορα

 

Βιργίλιε, πού είσαι Βιργίλιε;

Μετακομίζω το ένα μετά το άλλο τα φτερά του έρωτα και νά με σε τούτη την ακτή

τη δική μου, αυτή όμως δεν θέλει τώρα να πνιγώ. Ποιός θα πετάξει να ’ρθεί με συντρέξει;

Ο αφρός όσο έλειπες βρήκε ήδη σπίτι,

και στα μάτια μου όλα τ’ απογεύματα φαίνεται ο βυθός του πηλού.

Ταλαιπωρημένη σαν το κλίμα περίκλειστου νησιού

και τραβώντας προς τον Νότο, πόσο ωραία μυρίζει η φωνή σου

σαν άλσος και σαν φρεσκοαυλακωμένο κύμα!

Ψηλά της τρικυμίας τα κύματα – το μονοπάτι πράσινο,

χαμηλωμένη η φωνή – υπάρχει ακόμα χρόνος για να ζήσεις,

χαμηλωμένη αυτή η φωνή που κλείνει από ένα φτερό στην κάθε πλευρά όποιου μένει εκεί κι ακούει.

Βιργίλιε, φίλε μου,

το ψύχος πλησιάζει.

Καταφθάνει του φωτός η ψευδαίσθηση κι έρχεται να γεμίσει κάποιο κενό

σε τούτον τον αιμόφυρτο ουρανό τον όλο πόδες στίχων

που περιπλανιούνται όπου τύχει

πάνω από νεφελώδη αγκάθια και συμπάντεια παράπονα.

Βιργίλιε, άνοιξε τα ήρεμα μενεξεδιά σου μάτια,

ο χρόνος είναι καλός, μολονότι ποτέ δεν φτάνει.

Άνοιξε τα μάτια σου με το άφθονο γαλάζιο που υπήρχε πολύ πριν απ’ την εφεύρεση της τυπογραφίας,

τα ομοιόμορφα μάτια σου άνοιξε τα γεμάτα αγωνίες και βλέψεις

σαν το μελάνι που ξεπηδάει απ’ τα μαλλιά μου σε κάθε κρούση της λύρας

και συσκοτίζει το νόημα μιας μακρινής εικόνας.

Η νύχτα μεγεθύνει την κραυγή του αιώνιου ναυτίλου

που αναγγέλλει γη! γη! σε όλες τις σάρκες, σε όλα τα οστά, σε όλες

τις ανθρώπινες φιλοδοξίες,

και στις μεταβιβάσεις του έρωτα ο χειμώνας φτάνει.

Βιργίλιε Γκόμεθ, πες τί περιμένεις;

Άλλο φως σπέρνει τώρα πια μέλισσες στ’ αργόσχολα λιβάδια μου,

τα φορτωμένο μπαρούτι πλεγμένο από λυγερά χαμόγελα

όντας ήδη νέα αστέρια που θέλουν τώρα να κατηγορήσουν τους μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια μου

κύκλους σαν του τουφεκιού που έχει ονειρευτεί όλη τη νύχτα με συντροφιά του ρόδα.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

ΒΙΒΛΙΑ...ΒΙΒΛΙΑ...

 

ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΟΚΙΜΙΩΝ

 

ΑΓΚΑΘΙΑ ΟΠΟΤΕ ΧΙΟΝΙΖΕΙ

 

JUAN LARREA

 

ΑΓΚΑΘΙΑ ΟΠΟΤΕ ΧΙΟΝΙΖΕΙ

 

Σ’ έναν κήπο του Φράι Λουίς

 

Ονειρέψου με ονειρέψου με χωρίς αναβολή αστέρι της γης

που ’ναι απ’ τα βλέφαρά μου οργωμένη καλλιεργημένη, πιάσε με απ’ τις χειρολαβές του ίσκιου μου

τρέλανε με με φτερά μαρμάρινα να καίνε αστέρι εσύ αστέρι στις στάχτες τις δικές μου ανάμεσα

 

Για να μπορέσω επί τέλους να βρω κάτω απ’ το χαμόγελό μου το άγαλμα

κάποιου ηλιόλουστου απογεύματος τις χειρονομίες στην άκρη-άκρη του νερού

τα μάτια σ’ ένα οποιοδήποτε χειμωνιάτικο άνθος

 

Εσύ που ξενυχτάς στο υπνοδωμάτιο του ανέμου

την αθωότητα να εξαρτάται απ’ το ιπτάμενο κάλλος

που προδίδεται στη ζέση με την οποία στρέφονται προς το πιο αδύναμο στήθος τα φύλλα

 

Εσύ που φως και άβυσσο επωμίζεσαι  στο χείλος αυτής εδώ της σάρκας

που έρχεται να πέσει στα πόδια μου σαν ζωντάνια λαβωμένη

 

Εσύ που είσαι στις ζούγκλες της πλάνης χαμένη

 

Ας υποθέσουμε ότι στη σιωπή μου ζει ένα ρόδο ζοφερό και αμαχητί αδιέξοδο

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

 

ΑΠΑΣΧΟΛΗΜΕΝΟΣ

 

JUAN LARREA

 

ΑΠΑΣΧΟΛΗΜΕΝΟΣ

 

Να με προστάτεψετε μ’ ένα λεωφορείο που έχει κινητήρα χελιδόνια

μέσα σε τούτη την ομίχλη την παραγεμισμένη τρίμματα βιολιού

την επιφυλακτικότερη ακόμα και από φυλετική προκατάληψη

ιδίως τώρα που πάλλεται η καρδιά του τουρισμού

τρισάπαλα κρυμμένη

το δε σύμπαν σφύζει από βλέμματα

και από καρό σκουφάκια

Τί ασφυξία στα μάτια σου

φτυστός ο  αερολιμένας που σκύβει να κοιτάξει αδιάκριτα

από μια μάσκα που την έχουν αμαυρώσει στεναγμοί και ψίθυροι

οπότε δες με κοίτα με ν’ απλώνομαι χωρίς να βάζω ζόρι

κολλημένος απλώς στον τοίχο

ενώ τα μαλλιά μου περιορίζονται στο να καθησυχάζουν τις ρωγμές

τούτου εδώ του ορίζοντα του τόσο βουβού και ήδη τόσο πολύ  δικού μου

Η 22^α Ιανουαρίου σηματοδοτεί τα φύλλα κάποιου  φεγγαριού στη φέξη του

στα πόδια εμπρός ενός μετρημένου τυφλού με κύκνους

Είναι νωρίς ακόμα για να γίνει καλή δουλειά

μπροστά στο τζάκι που διαχειρίζεται την καλή του συμπεριφορά

ως υπέρτατο επιχείρημα προσαγόμενο στις λεωφόρους

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

 

ΟΔΟΝΤΑ ΑΝΤΙ ΟΔΟΝΤΟΣ

 

JUAN LARREA

 

ΟΔΟΝΤΑ ΑΝΤΙ ΟΔΟΝΤΟΣ

 

Στη χώρα του γέλιου η στάχτη προηγείται της φωτιάς

Το χιόνι προηγείται του πουλιού

Τα δάκρυα των θρόνων τους

 

Ό,τι είναι ελπίδα στην αρχή αφήνει το ίχνος του στην πορεία

Ό,τι συμβαίνει αφήνει τα χρώματα ασύνδετα

Πλην όμως υπόκεινται σε ένα είδος σκοτεινής πανουργίας

 

Για να χάσεις τη ζωή σου δεν υπάρχει λόγος εκτός από τον ουράνιο

Τα στόματα μυρίζουν τον πόθο για ν’ ανακαλύψουν κάποιο όμορφο έγκλημα

Ποτέ το καφενείο δεν είναι μακριά

 

Ενωμένα από την ίδια τάση

Όταν η αυγή πληρώνει τα σύννεφα με τη ζωή της

Ενωμένα από τη χαμηλή ανακούφιση μιας φωνής που έχει καταρρεύσει

Ενωμένα σαν κέρματα στην τιμή κάποιας γυμνής γυναίκας

Τα μέλη του άνδρα δεν αφήνουν εδώ τίποτα το επιθυμητό.

Σαν επί μέρους εκλείψεις

Σαν σολαρίσματα άρπας

Σαν πυροβολισμούς στον αέρα

Σαν σπίρτα

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

 

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

 

AGUSTÍN ESPINOSA

 

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

Το φεγγάρι άναψε απόψε το στρογγυλό του φανάρι πάνω από τη θάλασσα και απ’ όλους τους κάμπους. Σκιαγμένα τα σκυλιά αλυχτούν και οι γυναίκες τραγουδάνε –στον αέρα μαστοί και κόμες– σε υπέροχα του θέρους μπαλκόνια. Έκθαμβες οι κουκουβάγιες περπατούν, ενώ οι άντρες και οι μάγισσες πάνε κατά μόνας.

Το φεγγάρι μοιράζει απόψε το ανθισμένο του φως στα ουράνια, στη γη, στα νερά – παντού. Χιονίζει τους φράχτες και πρασινίζει τα κηποπερίβολα. Χύνεται και σφαλίζει μάτια της θάλασσας, άνθη ουράνια και αστέρια της γης. Στις βάρκες πλάι τις καλοκαιρινές αποθέτει τα νέα του μαλάματα. Με χαραυγές πλασματικές ταΐζει άρρωστα νυχτέρια, και τα μεσάνυχτα παρηγορεί όλους τους ετοιμοθάνατους με ψευτοξημερώματα.

Το στρογγυλό του περπατάει φανάρι πάνω από στάρια που κοιμούνται και ορθογώνια χλόης, πάνω από σπίτια λευκά, αστραφτερά χαντάκια, παρατηρητήρια πάγχρυσα, πελιδνούς εραστές και απελπισμένες θλιβερές κιθάρες.

Απόψε περπατάει το στρογγυλό του φανάρι πάνω από τη θάλασσα και απ’ όλους τους κάμπους.

Με νοσταλγία κάποιος γρύλος τριλίζει. Ένα κύμα χλιαρού αέρα τραβάει στις λεύκες, πατάει τις κορυφές τους. Η θάλασσα ακούγεται υπόκωφη, γεμάτη φεγγάρι, γεμάτη εγκράτεια.

Απόψε θα είναι σεληνιακά ακόμη και των ονείρων τα τοπία. Φεγγάρια από σφολιάτα θ’ απαντήσεις ακόμη και στων παιδιών τους σκιώδεις εφιάλτες.

Το φεγγάρι απόψε καλπάζει λευκό και πειθήνιο σε ό,τι έχει κάτω από το φως του έστω και για λίγο σταματήσει.

Όσα κάρα διανυκτερεύουν περνούν με τα χρυσά φορτία τους, όπως περνούν και τα βαριεστημένα βόδια μαζί με τον κομψό και αεράτο κήρυκά τους. Από μια βουλιαγμένη στο φεγγαρόφωτο ταράτσα κάποιο κορίτσι κουνάει έν’ άσπρο μαντήλι. Βρυσομάνες και αυλάκια γλείφουν το φεγγάρι τους και λησμονούν να τραγουδήσουν, ώσπου τους τελειώνουνε οι μουσικές από άλλες γήινες νύχτες.

Υπάρχει ωστόσο κι ένα μπαλκόνι στο σκοτάδι, κάτω από τούτην εδώ την αυγουστιάτικη πανσέληνο. Και μέσα στο σκοτάδι του είναι δυο ίσκιοι. Στηρίζονται στους αγκώνες τους, δεν λένε λέξη. Ίσως, μέσα σ’ όλη την εναρμόνιση των φώτων, να είναι οι μόνες δυο σκιές σ’ όλον τον κόσμο.

 

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.